Stærsti regnskógur jarðar brenndur

Jújú, það væri svosem hægt að segja eitthvað um orkupakkaumræðuna á þingi. Eða Miðflokkinn yfirleitt. Eða Brexit og Boris Johnson. Trump. Svona svo dæmi séu tekin um það sem allir fjölmiðlar eru uppfullir af — skiljanlega.

En síðan fréttir bárust af skógareldum í Amazon — eldum sem eru viljandi kveiktir af því sem best verður lýst sem veruleikafirrtu liði — þá bliknar allt annað í samanburði.

með leyfi og hvatningu frá Bolsanero forseta Brasilíu, sem fyrir sitt leyti er eins og Trump: afregluvæðir af miklum móð og reynir að eyðileggja allar eftirlitsstofnanir. Svo segir hann ýmist að það sé ekkert að brenna, umhverfisverndarsinnar hafi kveikt eldana, umheiminum komi þetta ekki við, Brasilía hafi ekki efni á að berjast við eldana, eða neitar aðstoð því honum finnst Macron hafa móðgað sig.

Veruleikafirrtir leiðtogar vaða uppi í heiminum sem aldrei fyrr. Bolsanaro, Duerte, Erdogan, Orban, Pútín, Trump. Þetta eru ofbeldissinnaðir ofsatrúarmenn; stækir hægrimenn sem hata samkynhneigða, konur og innflytjendur; þjóðernissinnar sem trúa ekki að loftslag á jörðunni sé að breytast af mannavöldum. Menn sem svífast einskis.

Nú virðist einn þeirra ætla upp á eigin spýtur ætla að tortíma lífi á jörðinni. Leyfir eyðileggingu Amazon regnskógarins — heimkynni frumbyggja og ótal dýrategunda — og stendur aðgerðarlaus hjá meðan lungu heimsins brenna.

Manni fallast hendur.


___
[Viðbót, síðar]Fréttaskýring Sigríðar Hagalín Björnsdóttur undir titlinum Baráttan um regnskógana, þar sem segir m.a.: „Eldar loga líka í hitabeltisskógum Afríku, og skógar Súmötru og Borneó brunnu fyrir skömmu. Eyðing skóganna er af mannavöldum, og veldur allt að 17% af árlegri losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum.“ Einnig er rætt um „auðlindastjórnun í skógunum [sem] er flókin og stórpólitísk“.

Fyrirhuguð heimsókn Mike Pence

Þegar ég las yfirskrift leiðara Magnúsar Geirs Eyjólfssonar í Mannlífi, sem borið var í hús á föstudag, hélt ég að þessi væri nú aldeilis hlynntur Mike Pence varaforseta Bandaríkjanna og öllu því sem hann hefur sagt og gert og stendur fyrir. Því hvað annað á það að þýða að segja: „Tökum Mike Pence fagnandi“?

Því komst ég að þegar ég las leiðarann, og ég er ekki frá því að þar sé ég sammála Magnúsi Geir, þótt ég myndi varla nota orðalagið að taka Mike Pence fagnandi.

Um Mike Pence varaforseta Bandaríkjana hefur verið skrifað í íslenska fjölmiðla síðan ljóst varð að hann væri á leiðinni. Þar má nefna grein eftir þjóðkirkjuprest sem ræðir „íhaldskristni“hans og þá „hættulegu blöndu íhaldssamra stjórnmála og afturhaldssamrar kristni sem nú ríður húsum í Bandaríkjunum“, og grein eftir formann Samtakanna '78 sem segir m.a. að Mike Pence hafi um tíma setið í stjórn samtaka „sem mæla t.d. með afhommunarmeðferðum“ og segir hreinlega að „Mike Pence er annálaður andstæðingur og illgjörðarmaður hinsegin fólks“. Jón Valur Jensson segir hinsvegar, og er þá að tala um viðhorf Mike Pence til þungunarrofs (í aths. á DV), að Mike Pence sé „velgerðarmaður og bjargvættur kvenna“, og að hann og aðrir slíkir séu „réttnefndir velgerðarmenn mannkynsins“. Sem segir sitt.

En þetta eru semsé meginrök Magnúsar Geirs fyrir því að segja „heimsókn Mike Pence mikið fagnaðarefni“:

Heimsókn þessi er gráupplagt tækifæri fyrir stjórnvöld til að sýna að þau láta mannréttindabrot í heiminum ekki afskipt, sama hvar þau eru framin.

Og hann telur upp:

„Forsætisráðherra og utanríkisráðherra gætu til dæmis byrjað á því að fordæma stefnu Bandaríkjanna í innflytjendamálum. Annars vegar hvernig forseti Bandaríkjanna kyndir undir rasisma og notar hvert tækifæri til að jaðarsetja alla þá hópa sem ekki eru hvítir á hörund og hins vegar viðurstyggilega framkomu ICE (innflytjendastofnunarinnar) gagnvart innflytjendum og flóttamönnum.“

Hann bendir líka á að „íslenskir ráðamenn [geti] leiðbeint varaforsetanum um eitt og annað“ varðandi kvenfrelsi, kynjajafnrétti og „kerfisbundna mismunun gegn LBGT-fólki innan bandaríska hersins“.
Svo nefnir hann að ráðamenn mættu minnast á hvernig Trump grefur undan frjálsri fjölmiðlun, loftslagsbreytingaafneitun stjórnar hans, byssuvandamálið, og

„gegndarlausan fjáraustur til Sádi-Arabíu til að fjármagna grimmilegt og tilgangslaust stríð í Jemen á kostnað þúsunda óbreyttra borgara“.

Magnús Geir bendir á að almenningur geti mótmælt heimsókn Mike Pence „ef íslensk stjórnvöld ætla að láta þessa stefnu óátalda“.

Ég er mjög efins um að íslensk stjórnvöld segi mikið eða jafnvel nokkuð um neitt af þessu. Líklegra er að þau segi einfaldlega:

Yes, money, ókei.

Frumvarp um þungunarrof samþykkt!

Alveg var ég viss um að atkvæðagreiðslu um þungunarrofsfrumvarpið yrði frestað, tekið af dagskrá og geymt þar til aldrei. En svo fór ekki, jafnvel þótt yndið okkar allra hann Sigmundur Davíð hefði stigið í pontu og farið framá frestun. Reyndar stigu held ég öll Klaustursvínin í pontu (kannski ekki Gunnar Bragi?) og tjáðu sig — sem flestum finnst óþarfi af þeim enda búin að segja nóg fyrir lífstíð. Og öll voru þau auðvitað á móti frumvarpinu en samt ekki vegna þess að þau væru á móti kvenfrelsi sko. Ekki mjög trúverðugt. Ekki mjög geðslegt fólk.

Hinir aðalandstæðingar frumvarpsins voru Flokkur fólksins sem var með afleitan málflutning. Já og svo voru nokkrir Sjálfstæðismenn sem alveg þvert ofan í allt sitt frelsishjal alla daga hafa ýmislegt við frelsi kvenna til að taka sínar ákvarðanir sjálfar. Í þeim flokki eins og almennt í málinu voru það karlmennirnir sem þóttust hlynntir sjálfsákvörðunerrétti kvenna en vildu þó ekki að þau trompi allt — eins og Bjarni Ben (einn af þeim sem skreytir sig með #heforshe) komst að orði. Svo var Sigríður Andersen auðvitað á móti frumvarpinu. Semsagt karlar og aðrir andfeministar upp til hópa.

En frumvarpið var nú samþykkt samt. Húrra fyrir því.

Þetta var löngu tímabær áfangi í kvenfrelsisbaráttunni.

Gamla aðferðin málið fyrir nefnd eða sjálfsákvörðunarréttur kvenna

Það var með naumindum að mér tókst að stilla mig um að senda tölvupóst til þeirra þingmanna sem hafa verið að djöflast með allskyns orðbragði og upphrópunum. En ef ég hefði sent þeim póst þá hefði ég ekki eytt mörgum orðum á þá umfram að segja þeim að horfa á viðtal Ríkissjónvarpsins við Magneu Helgadóttur — lengri útgáfuna — og endurskoða svo orðin sem þeir hafa haft um konur í hennar stöðu. Það ver ekki léttvæg ákvörðun að fara fram á þungunarrof sem var svo gerð á 22. viku meðgöngu en áður þurfti hún að þurfa að bíða í viku eftir að nefnd tæki ákvörðun um hvort verða ætti við beiðni hennar. Það er þessi bið eftir ákvörðun nefndarinnar, sem vitað var að yrði á einn veg, sem 4. grein frumvarpsins tekur á; hér eftir þarf ekki að bíða eftir svarinu sem hvorteðer leyfir þungunarrof.

Samkvæmt frumvarpi heilbrigðisráðherra, sem nú er til umræðu á Alþingi, verður heimilt að rjúfa þungun konu, að hennar beiðni, til loka 22. viku þungunar. Til stendur að greiða atkvæði um frumvarpið á morgun. Magnea hvetur þingmenn til þess að samþykkja frumvarpið. „Allir þingmenn ættu að segja já. Ef þú situr hjá þá ertu að segja nei,“ segir hún.

[…] Frumvarpið hefur vakið harðar deilur á Alþingi. Magnea segir erfitt að sitja undir þeim orðum sem hafa verið látin falla. „Það er ofboðslega erfitt að sætta sig við það að vera kallaður morðingi.“

„Mín saga er á bak við hverja einustu fóstureyðingu, eins og fólk vill kalla þetta, sem er framkvæmd eftir 14. viku meðgöngu. Þú ert að tala um fólk sem er með rosa sorg í hjarta sér, og mun bera alla sína ævi, og að einhver skuli kalla þetta sama fólk - mig - morðingja. Það er mjög erfitt að sitja undir því,“ segir Magnea. „Það er bara ekki sanngjarnt.“

Það er óskandi að þingmenn kjósi með sjálfákvörðunarrétti kvenna. Þeir sem það ætla sér ekki að gera það ættu lágmark að láta af meiðandi upphrópunum.

8. mars 2019, verkfall láglaunakvenna

[Þau mistök urðu þegar pistillinn var birtur að sumt birtist tvisvar og annað hvarf. Nú á að hafa verið bætt úr því.]

Þessi pistill átti fyrst og fremst að vera um málefni kvenna en vegna sjónvarpsþáttarins Vikan með Gísla Marteini sem var sýndur í kvöld þarf aðeins að ræða hann fyrst. Valið á gestum í þáttinn virðist alltaf háð því skilyrði að minnsta kosti einn gestanna sé Sjálfstæðismaður (eða Viðreisn sem er Sjálfstæðisflokkur 2 og flestir þar fyrrverandi Sjálfstæðismenn). Í öðru lagi er sama fólkið aftur og aftur, sem er skiljanlegt hjá fámennri þjóð en jafn pínlegt fyrir því.

Í kvöld var semsagt meðal gesta Svanhildur Hólm, sem hefur margoft komið í þáttinn eins og eiginmaður hennar Logi Bergmann, og uppfyllir hún Sjálfstæðisflokksskilyrðið enda starfar hún sem aðstoðarmaður Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra. Við hlið hennar sat svo útvarpsstjórinn Magnús Geir sem einnig er Sjalli. Valið Svanhildi í kvöld er frekar spes því nú í dag stóð yfir verkfall láglaunafólks. Það hefði kannski verið nær að fá einhvern úr þeirra hóp eða sem er hlynntur aðgerðum verkalýðsfélaga á þessum degi, en ekki fulltrúa ríkisvaldsins (þess hins sama og bauð smánarlegar skattalækkanir). Svanhildur var ekki ókurteis þegar hún var spurð um skoðanir sínar á Sólveigu Önnu formanni Eflingar en mjög augljóslega að vanda sig við að segja ekki skoðun sína.

Það var samt ekki það sem truflaði mig mest. Heldur þetta: Atli Fannar, sem var með góðan pistil að venju, ræddi launahækkanir ríkisforstjóra eftir að Kjararáð var lagt niður, og nefndi sérstaklega launahækkanir forstjóra Íslandspósts sem fékk tvær launahækkanir í fyrra og hækkuðu laun hans um 43% á einu ári. Atli sagði réttilega að upplýsingar um þessar launahækkanir vörpuðu sprengju eftir sprengju inn í kjaraviðræðurnar. Í lokin spurði Atli Fannar: Hver er að hækka þessi laun? Satan?


Svo var svissað yfir á Gísla Martein sem sagði þetta góða spurningu og kannski kæmi svarið við henni á eftir. En ræddi það svo aldrei meir. Fyrir framan hann í sófanum sat þó Svanhildur Hólm varaformaður stjórnar Íslandspósts, stjórnarinnar sem hækkaði laun forstjórans. Það var varla óvart að Atli Fannar spurði þessarar spurningar í þætti þar sem Svanhildur var gestur; en afhverju fékk hún að komast upp með að svara ekki spurningunni? Sverja af sér að vera Satan eða reyna að réttlæta þetta? Nei í staðinn var hún spurð, eins og sessunautar hennar, um skoðun sína á Sólveigu Önnu sem hún svaraði milli samanbitinna tannanna.

Gísli mætti taka aðeins minna áberandi afstöðu, takk.

En aftur að verkfallinu og Sólveigu Önnu. Ég er ein þeirra sem fagna því að hún leiði Eflingu og finnst hún standa sig feiknavel. Mér finnst frábært, úr því að Samtök atvinnulífsins koma ekki með ásættanleg boð um launahækkanir, og ríkið ekki um skattabreytingar sem koma að gagni, að láta reyna á mátt verkfalla. Það má alveg gleðjast yfir því að Félagsdómur ákvarðaði ekki SA í vil og fagna því að félagsmenn Eflingar sem völdu að fara í verkfall geti farið í verkfall. Það er ánægjulegt að stór kvennastétt þar sem erlendar konur eru fjölmennar fari í verkfall á alþjóðlegum baráttudegi kvenna. Það er svo auðvitað vonandi að Samtök atvinnulífsins og ríkisvaldið sjái að sér og reyni að koma í veg fyrir fleiri og víðtækari verkföll með því að gera góðan samning við láglaunafólk.

Heldur þykir mér hlægilegt þegar talað er um að verkfallið í dag eða fyrirhuguð verkföll eigi eftir að stórskemma ferðaþjónustu á Íslandi. Þetta er sá árstími sem hvað fæstir ferðamenn koma og þeir sem ætla sér að heimsækja Ísland í sumar munu ekki finna fyrir neinum truflunum á ferðum sínum. Svo má líka hafa það í huga að höfuðborg Frakklands þar sem eru alltaf einhver verkföll (eða óeirðir eða hryðjuverkaárásir) er á hverju ári meðal mest sóttu borga heims. Lenti í þriðja sæti í fyrra. Samkvæmt því virðast verkföll ekki hafa mikil fælingaráhrif.

Aftur að alþjóðlegum baráttudegi kvenna.

Kveikur var með ágæta úttekt á vændi á Íslandi þar sem margar hliðar málsins komu fram, talað við íslenskar og erlendar vændiskonur, sumar þeirra fyrrverandi og aðrar sem vildu hætta. Einnig vændiskúnna og nokkra sem vildu kaupa vændi en lentu í fyrirsát Kveiksfólks. Heilmikið var talað við lögregluna í þættinum og þar er bara ekkert að gerast í að rannsaka vændisstarfsemi og bösta vændiskaupendur.

Kvöldið eftir tók Kastljós málið upp og fékk til skrafs hvern annan en Brynjar Níelsson. Hann kom ekki á óvart; talaði um vændi sem val kvenna sem allt eins hefðu getað fengið sér vinnu á skyndibitastað. Einnig lýsti hann andúð sinni á að nöfn vændiskúnna séu birt á vefsíðum dómstóla, og reyndar yfirleitt andstöðu við nafnbirtingu glæpamanna. Minnist ég þó aldrei hafa heyrt hann opinberlega leggjast gegn slíkri nafnbirtingu innbrotsþjófa, og ekki einusinni þegar menn eru dæmdir fyrir smygl (sem er líklega dæmigerður glæpur án fórnarlambs) en þar er nöfnum manna blastað á netið hikstalaust; einu undantekningarnar virðast vera þegar karlar kaupa vændi. Það yrði auðvitað mikill álitshnekkir fyrir karlmenn ef slíkt yrði heyrinkunnugt, en það sama á auðvitað við um innbrotsþjófa og smyglara sem og aðra glæpamenn hversu stór eða lítil glæpur þeirra er.

Brynjar virðist ekki hafa horft á Kveik eða kynnt sér aðra þætti eða skrif um veruleika vændiskvenna. Hann hunsar algjörlega staðreyndir um að langflestar vændiskonur hafa orðið fyrir kynferðisbrotum ungar að árum, eru með skerta sjálfsmynd, eru vímuefnaneytendur, eru fátækar, hafa verið lokkaðar eða kúgaðar til starfa; jafnvel allt framangreint. En þetta kemst ekki fyrir í heimsmynd Brynjars. Allar hans skoðanir virðast byggjast eingöngu á nýfrjálshyggjuhugmyndum um frjálst val og frjálsan markað með hvað sem er, einnig mannslíkama.

Á sama tíma og Brynjar var að tala með rassgatinu tjáði annar Sjálfstæðismaður sig einnig um vændiskaup og lýsti því með innblásinni dæmisögu hvernig „Góður og grandvar maður getur leiðst út í vændiskaup …í augnabliks skynsemisrofi kaupir vændi“.

Semsagt, Sjallar álíta konur velji sér vændi eins og hvert annað starf, valið standi t.d. milli þess að vinna á skyndibitastað eða stunda vændi, en karlar afturámóti velja ekkert heldur leiðast útí vændiskaup, jafnvel bara vegna augnabliks skynsemisrofs.

Það er spurning hvaða skynsemisrof varð í hausnum á yfirlögregluþjóninum á Vesturlandi þegar hann keypti sér vændi. Hann var böstaður og dæmdur fyrir vændiskaupin í fyrra — en nafn hans var auðvitað aldrei birt og varð því ekki fyrir neinum álitshnekki. Enginn vissi reyndar af þessu. Lögreglustjórinn frétti af því hjá ríkissaksóknara að hann væri til rannsóknar í vændiskaupamáli og mánuði síðar sagði yfirlögregluþjónninn sjálfur upp störfum (eða þannig er það orðað, honum hafa hugsanlega verið gefnir afarkostir). En vændiskaupamálið komst ekki í hámæli fyrr en hann fékk annan dóm, þá fyrir harðvítug slagsmál í öðrum landshluta við löggu sem að mér skilst var með honum á fylleríi. Í dómnum (þar sem þeir voru báðir ákærðir fyrir slagsmálin og báðir dæmdir fyrir líkamsárás) kom fram að aðili B (enn verið að gæta nafnleyndar) hafi áður hlotið dóm fyrir þessa og þessa lagagrein, og einhver las útúr því að það væru vændiskaup; annars hefði sú staðreynd að starfandi yfirlögregluþjónn keypti sér vændi einsog ekkert væri sjálfsagðara alveg farið framhjá öðrum en þeim sem ákærðu hann og dæmdu. En þannig vill Brynjar Níelsson einmitt hafa það.

Aldrei kom fram hvar yfirlögregluþjóninn keypti vændið, hugsanlega í heimabyggð eða kannski gerði hann sér ferð til höfuðborgarinnar og var böstaður þar. Höfuðborgarlögreglan er reyndar almennt ekkert mikið að fylgjast með vændi, hafa ekki í það peninga né mannskap, en hrukku þó í gang þegar Kveiksfólk sem var að vinna að þættinum um vændið lét þá vita að fíkniefnasala og sala á konum færi fram á nektardansklúbbnum (nektardans er líka ólöglegur) færi fram á Shooters. Löggan lokaði staðnum — en áður en Kveiksþátturinn komst í loftið var aftur búið að opna og allt til sölu sem fyrr: dóp og konur.

Af öðrum lögreglu- og dómsmálum er það að frétta að þar er allt eins og venjulega. Karlmaður sem í þrígang réðst á þáverandi sambýliskonu sína og lamdi hana fékk tveggja mánaða skilorðsbundinn dóm. Karlmaður sem dró sér bláókunnuga konu inná klósett á skemmtistað og nauðgaði henni, fær afslátt á dóm vegna þess að nærri tvö ár liðu frá því ríkissaksóknaraembættið fékk málið í hendur og þar til gefin var út ákæra og síðar það ár féll dómur í Héraðsdómi. Alls liðu nærri fjögur ár frá kæru þar til málið var dæmt í Landsrétti. Það er auðvitað glatað, en það er alltaf jafn undarlegt að það sé sá dæmdi — nauðgarinn — sem fær samúð dómstóla útá það. Konan sem hann ákvað að nauðga þurfti líka að bíða fyrst í tvö ár og svo önnur tvo (afþví hann ákvað að áfrýja) áður en málinu lauk. Afhverju er hennar bið ekki metin mikilvæg? Afhverju fær hún þá ekki hærri skaðabætur eða eitthvað? Það er alveg glatað að sjá þessa nauðgaraafslætti skipti eftir skipti.

Svo eitthvað sé minnst á það sem gerist utan landssteinana, svona á alþjóðlegum baráttudegi kvenna, þá er furðulegt mál í uppsiglingu í Alabama í Bandaríkjunum.

Dómari í Alabama hefur fallist á að fóstur sem var eytt hafi lagaleg réttindi og að karlmaður geti höfðað mál fyrir hönd þess. Maðurinn ætlar að stefna heilsugæslustöð þar sem fyrrverandi kærasta hans [sem var sextán ára] gekkst undir þungunarrof og framleiðanda pillunnar sem henni var gefin. Úrskurðurinn byggir á umdeildum lögum í Alabama um réttindi „ófæddra barna“.

Þetta er algjör bilun. Næst verður reynt að kæra konur fyrir morð vogi þær sér að fara í fóstureyðingu. Karlmönnum í frekjukasti gefinn algjör réttur yfir líkama konunnar.

Að lokum er hér mælt með mjög góðum pistli (með hræðilegum titli) eftir Þórdísi Elvu Þorvaldsdóttur sem birtist 8. mars og fjallar m.a. um klíku franskra fjölmiðlamanna og almannatengla sem

„notaði margvíslegar aðferðir til að niðurlægja og einelta konur. Konur hafa lýst því hvernig aðferðir þeirra urðu til þess að þær misstu smám saman flugið og kulnuðu í starfi. En kvenhatrið hafði ekki slæm áhrif á feril karlanna. Þvert á móti fengu þeir vaxandi völd og áhrif“.

Það er augljóslega langt í að barátta kvenna verði óþörf.

Kosningaúrslit og kjördagur

Írland
Stórkostleg kosningaúrslit á Írlandi! Feminisminn lengi lifi!


Sveitarstjórnarkosningar
Aldrei hefur áhugi minn á kosningum verið minni. Alveg frá því ríkisstjórnin var mynduð hef ég fylgst ákaflega lítið með stjórnmálum og það breyttist ekkert í aðdraganda sveitarstjórnarkosninganna. Ég las engin viðtöl, kynnti mér ekki framboðin nema að afar takmörkuðu leyti (til að sjá hvort ég þekkti fólk í framboði) og fann enga þörf hjá mér til að fylgjast með kosningaþáttum í sjónvarpi.

Vikum saman var ég á þeirri skoðun að kjósa ekki. En svo eftir því sem nær dró kjördegi fóru að rifjast upp fyrir mér gamlar ræður sem ég hef sjálf haldið um fólk í lýðræðisþjóðfélagi sem nýtir ekki kosningarétt sinn. Sérstaklega hefur farið í taugarnar á mér þegar fólk kvartar yfir einhverju sem er á ábyrgð borgarinnar eða ríkisins en hefur þó ekki lagt sitt lóð/atkvæði á vogarskálarnar til að haga málum eftir eigin höfði.

Svo að ég tölti á kjörstað. Minna glöð en nokkru sinni áður við þær aðstæður. Merkti við framboð sem ég hef aldrei kosið áður. Veit fátt um stefnumálin, á kannski eftir að sjá ferlega eftir að hafa veitt því atkvæði mitt. En það fer svosem að komast upp í vana.

Heim til að kjósa afnám þeirrar áttundu

Í dag kjósa Írar um hvort afnema eigi 8. ákvæði stjórnarskrárinnar, þar sem segir að líf fósturs sé jafn rétthátt lífi konunnar sem ber það undir belti. Fóstrið er samkvæmt því álitið manneskja, sem um leið bannar þá algjörlega allar fóstureyðingar, jafnvel þegar um nauðgun er að ræða eða líf konunnar í hættu.

Andstæðingar fóstureyðingar munu kjósa nei. Nei, við viljum ekki að 8. greinin verði afnumin, nei við viljum ekki að konur geti með löglegum hætti fengið fóstureyðingar, hvorki með því að taka pillu né með læknisaðgerð.

Fólk sem er fylgjandi frelsi kvenna til að taka eigin ákvarðanir um líf sitt og líkama sinn mun kjósa já. Já við því að unglingsstúlkur, konur sem eiga við andlega eða líkamlega sjúkdóma að stríða, konur sem eiga þegar öll þau börn sem þær treysta sér til að eiga, konur sem vilja allsekki eignast börn, konur sem vilja eignast börn seinna en ekki núna, konur sem vita að það amar eitthvað að fóstrinu, konur sem ganga með barn sem deyr í móðurkviði, aða hvaða aðstæður eða ástæður sem konur hafa fyrir að vilja ekki ganga með fulla meðgöngu — já þær mega samkvæmt lögum fá aðstoð á Írlandi til að rjúfa meðgönguna. Já við því að afnema andstyggilega kvenfjandsamleg lög.

Írar, rétt einsog Íslendingar, eru flökkukindur. Þeir búa og starfa víða um heim eða leggja stund á nám. Nú streymir þetta fólk heim (þau þeirra sem ekki hafa flutt lögheimili sitt frá Írlandi), aðallega námsmennirnir, til að kjósa, og svo virðist sem einhugur sé um að kjósa já. #HomeToVote #TogetherForYes #RepealTheEight

Það er magnað að fylgjast með fólki sem flýgur yfir þveran hnöttinn, frá Hanoi, Kaliforníu, Buenos Aires, Bankok, Bali. Samskot hafa orðið til að koma sumu af þessu fólki heim í tæka tíð. Það er greinilegt að það er mörgum mjög mikilvægt að afnema bannið við fóstureyðingum.

Þó er alls óvíst um úrslitin. Um daginn hlustaði ég á viðtal (man ekki hvar) þar sem bent var á að þótt hjónabönd samkynja fólks hefðu verið samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu ætti ekki endilega það sama við nú. Sannarlega hefur kaþólska kirkjan misst tök sín og samfélagið er orðið frjálslyndara. En sá er munurinn að fólk sem á samkynhneigða ættingja eða vini flykktist á kjörstað til að veita réttindum þeirra brautargengi. Afturámóti þykir enn skammarlegt að hafa farið í fóstureyðingu og frá því er ekki sagt í fjölskyldum. Stuðningurinn er því minni, því fæstir vita hve margar konur í sínu nærumhverfi hafa þurft að fara þessa leið.

Mörgum mun þó ofarlega í huga dæmi um konur og stúlkur sem hafa orðið illilega fyrir barðinu á þessum lögum:
Fyrir fimm árum lést Savita Halappanavar, rúmlega þrítugur tannlæknir, vegna þess að læknar neituðu henni um fóstureyðingu þó að líf hennar lægi við. Sautján vikna fóstur hennar hafði engar lífslíkur og hún var með blóðeitrun, en læknar sögðust ekki mega framkvæma fóstureyðingu, meðan fóstrið væri enn með hjartslátt. Það leiddi til gríðarlega mótmæla og uppi voru háværar kröfur um breytingar. [RÚV og RÚV]

Vonandi hafa já-sinnar betur.

Í tilefni af þessum mikilvægu kosningum tók ég traustataki texta úr endurminningabók bresku blaðakonunnar Caitlin Moran How To Be a Woman (2012, bls. 274-277).*

„Trú mín á algjörri félagslegri, tilfinningalegri og hagkvæmri nauðsyn fóstureyðinga styrktist eftir að ég eignaðist börnin mín tvö. Það er ekki fyrr en eftir að hafa gengið með barn í níu mánuði, stritað við að fæða það í heiminn, mjólkað fyrir það, sinnt þörfum þess, setið hjá því til þrjú á næturnar, vaknað til þess klukkan sex á morgnana, sundlað af ást til þess og grátið af reiði yfir einhverju sem það gerði, sem sá skilningur næst til fulls, að það er gríðarlega mikilvægt að móðirin hafi þráð að eignast barnið. Að móðurhlutverkið er hlutverk sem þarf að axla með eins mikilli orku og hamingju, og af eins miklum fúsleika og mögulegt er.

Mikilvægast af öllu er að vera barn sem móðir þráði að eignast, vera velkomið í heiminn, og að njóta umönnunar sæmilega andlega heilbrigðrar móður í góðu jafnvægi. Ég get með sanni sagt að fyrir mér var ákvörðunin um að fara í fóstureyðingu ein sú auðveldasta sem ég hef tekið um ævina. Ég er ekki að grínast þegar ég segi að það hafi tekið mig lengri tíma að velja borðplötu á eldhúsinnréttinguna heldur en hvort ég væri tilbúin að vera ábyrg fyrir enn einu mannslífi það sem eftir er. Því ég vissi að ef ég gerði það — helgaði líf mitt annarri manneskju — væri ég mögulega að ofbjóða getu minni, og hugmyndum mínum um sjálfa mig og hver ég vil vera, og hvað ég vil og þarf að gera — og það gæti bugað mig. Sú hugmynd að ég hefði — á öðrum tímum eða í öðru landi — ekki haft neitt val, virðist mér vera tilfinningalega og líkamlega villimannslegt.*

Eins og Germaine Greer orðar það í The Whole Woman: „Að verða móðir óviljug er að lifa sem þræll eða húsdýr“.

Auðvitað er alveg möguleiki á að ég hefði fyrir rest orðið þakklát þessari viðbót, að þriðja barnið bættist við. Hann hefði getað mætt á staðinn og þvingað mig til að finna aukaorku og meiri ást, og ég hefði helgað honum líf mitt. Hún gæti hafa orðið það besta sem fyrir mig hefði komið. En ég er ekki gefin fyrir fjárhættuspil eða veðmál. Ég eyði ekki einu pundi í lottóið, hvað þá að ég veðji um meðgöngu barns. Áhættan er alltof, alltof mikil. Ég get ekki verið sammála samfélagi sem myndi þvinga mig til að veðja um hvað ég gæti elskað mikið ef ég væri kúguð til þess.

Ég skil ekki þegar röksemdir andstæðinga meðgöngurofs segja að lífið sé heilagt. Sem tegund, höfum við með víðtækum hætti sýnt framá að við trúum ekki á heilagleika lífsins. Við yppum öxlum yfir styrjöldum, hungursneyð, faröldrum, sársauka og fólki sem býr við ævilanga fátækt. Og það er sama hvað við reynum að telja okkur trú um annað, því við höfum bara gert mjög máttlausar tilraunir til að koma raunverulega fram við mannslíf sem væri það heilagt.

Þess vegna skil ég ekki, meðan allt þetta á sér stað, séu það þungaðar konur — konur sem eru að reyna að taka skynsamlegar ákvarðanir um framtíð sína, og oftast um framtíð fjölskyldu sinnar líka — sem verða fyrir meiri þrýstingi um að vernda líf en til að mynda Vladimir Pútín, Alþjóðabankinn, eða kaþólska kirkjan.

Hinsvegar er mjög heilagt fyrir mér — og reyndar mjög gagnlegt fyrir jörðina alla — að reyna að sjá til þess að manneskjur, sem eru skaðlegar og í ójafnvægi, séu eins fáar og mögulegt er. Sama hvaða röksemdum er beitt, þá er siðferðilega réttara að rjúfa meðgöngu á tólftu viku heldur en að fæða barn í heiminn sem enginn vill.

Það eru óhamingjusömu börnin sem enginn vildi eiga, sem urðu reitt fullorðið fólk, sem hafa valdið megninu af óhamingju mannkyns. Það eru þau sem valda því að þjóðríki eru grimm, göturnar hættulegar, sambönd ofbeldisfull. Sálgreiningarkenningar kenna foreldrum um sálræna kvilla, en við getum hið minnsta tekið ofan fyrir konum sem eru nógu meðvitaðar til að búa ekki til þessa einstaklinga yfirleitt.

[…]

Fyrsta þungun mín, sem ég hafði þráð svo mjög, endaði í fósturláti þremur dögum fyrir brúðkaupsdaginn. Vingjarnleg hjúkka fjarlægði brúðarnaglalakkið með naglalakkseyði, til þess að geta sett hitamæli á fingurinn á mér áður en ég fór í nauðsynlega útskröpun. Ég grét þegar ég fór inn í skurðstofuna, ég grét þegar ég kom þaðan út. Í það sinn hafði líkami minn ákveðið að það yrði ekkert barn og hafði rofið meðgönguna. Í þetta sinn var það hugur minn sem hafði ákveðið að það yrði ekkert barn. Ég held ekki að önnur ákvörðunin sé réttmætari en hin. Þeir þekkja mig báðir. Þeir eru báðir jafn hæfir til að taka rétta ákvörðun.“

___
* Blogghöfundi lá of mikið á til að spyrja höfundinn um leyfi en trúir því og treystir að hún hefði ekkert á móti því að orðum sínum sé snarað yfir á íslensku til birtingar á þessum degi. Allt það sem aflaga fer vegna þýðingarinnar er á ábyrgð blogghöfundar.

Að uppfylla eitt skilyrði er ekki nóg

Aðeins aldarfjórðungur er síðan samkynhneigð var ólögleg á Írlandi. Á síðasta ári var niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslu á Írlandi að leyfa hjónabönd samkynja para eftir harðvítuga baráttu. Nú í mánuðinuum mun svo samkynhneigður sonur indversks innflytjanda verða næsti Taoiseach (írski titill forsætisráðherra). Sá sem gegnt hefur embættinu síðan 2011 og lengi verið formaður Fine Gael flokksins (sem er sambærilegur Sjálfstæðisflokknum) sagði af sér í maí og eftir stutta baráttu um leiðtogasætið varð niðurstaðan sú að Leo Varadkar tekur við af honum sem formaður og þ.a.l. sem forsætisráðherra, að því gefnu að þingið samþykki hann: í stuttu máli sagt er hann ekki kosinn í embættið frekar en Theresa May.

Leo Varadkar hefur verið þingmaður frá 2007, og gegndi starfi ráðherra samgöngumála-, ferðamála og íþrótta 2011–14, var heilbrigðisráðherra 2014-16, og hefur verið félagsmálaráðherra frá 2016. Og nú verður hann yngsti forsætisráðherrann.

Rétt eins og þegar Jóhanna Sigurðardóttir varð forsætisráðherra er það fyrst og fremst erlenda pressan sem einblínir á kynhneigð tilvonandi forsætisráðherrans. Heimamenn kippa sér ekki upp við það (eða að hann á indverskan pabba) en eru því uppteknari af þeim málefnum sem hann stendur fyrir og hefur barist fyrir eða gegn.

Það er nefnilega ekki eintóm gleði vegna nýja forsætisráðherrans. Hann er nefnilega harðlínu íhalds- og frjálshyggjumaður.

Sem heilbrigðisráðherra skar hann hressilega niður í framlögum til geðheilbrigðismála.

Sem félagsmálaráðherra barðist hann gegn bótasvikum (við könnumst við slíka baráttu hér og hversu rakalaus sú herferð var) og er fyrir vikið átalinn fyrir að vera fjandmaður fátækra og þeirra sem minna mega sín.

Hvorki sem heilbrigðis- né félagsmálaráðherra lagði hann baráttu fyrir lögleiðingu fóstureyðinga lið enda er hann á móti þeim. Hann vill svosem leyfa þær ef fóstrið er ekki lífvænlegt og ef líf eða heilsa konunnar er í hættu eða henni hafi verið nauðgað, en allsekki að þær verði gerðar að hentugleika kvenna. Aðspurður sagðist hann hinsvegar nýlega (í aðdraganda leiðtogakjörsins) vilja setja málið í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Hann er í stuttu máli enginn talsmaður félagslegs réttlætis eða þeirra sem standa höllum fæti í samfélaginu. Þessvegna eru fagnaðarlæti Íra afar takmörkuð við þessi fyrirhuguðu tímamót, en það hefur ekkert með kynhneigð hans að gera.

Mér finnst auðvitað jákvætt að konur verði ráðherrar. Feministar vilja að konur fái að gera það sem þær vilja og hafi þær áhuga á að klífa metorðastiga stjórnmálanna er það gott mál. En það er ekki þar með sagt að feministar verði að fagna öllum konum þegar þær komast í áhrifastöður. Mér finnst t.a.m. Sigríður Andersen fráleitt góður kostur og mér finnst hún vondur dómsmálaráðherra. Mér finnst heldur ekkert að mér beri nein skylda til að standa með henni bara vegna þess að hún er kona (ja nema ef ætti að gera aðsúg að henni fyrir það eitt að vera kona). Samt er það svo að feministum er oft brigslað um að taka konur fram yfir karla í öllum tilvikum. En svo erum við auðvitað líka skammaðar fyrir að halda ekki með konum sem hafna feminisma eða eru á öndverðu máli við okkur í pólitík.

Stuðningsmenn réttinda hinsegin fólks hafa heldur ekki allir ástæðu til að fagna því að Leo Varadkar verður forsætisráðherra Írlands. Eða innflytjendur að sonur eins þeirra komist til æðstu metorða. Þó viljum við auðvitað að innflytjendur, konur og hinsegin fólk eigi sömu möguleika og innfæddir hvítir gagnkynhneigðir karlar þegar kemur að menntun og vinnu. En þegar til kastanna kemur skiptir pólitísk afstaða og meðferð valds öllu máli.

Óskandi væri að þetta fari saman og við gætum fagnað heilshugar góðu fólki í mikilvæg embætti.

8. mars : Alþjóðlegur baráttudagur kvenna

Kvennasamtök í Bandaríkjunum hafa boðað til allsherjarverkfalls í dag, 8. mars. Það verður áhugavert að fylgjast með hvernig til tekst. Mig grunar sterklega að það verði ekki (miðað við höfðatölu) nærri eins tilkomumikið og fyrsta íslenska kvennaverkfallið 1975. Vonandi verður það þó fjölmennt og víðtækt svo að hrikti í karlrembustjórnmálum þar vestra.

Staða kvenna í heiminum er misslæm en hvergi í heiminum er þó fullu jafnrétti náð. Ekki í Svíþjóð og ekki hér. Það sem vantar uppá er tildæmis að enn hefur ekki tekist að vinna bug á launamun, niðrandi viðhorfi til gáfna og hæfni kvenna, kynferðislegri áreitni, kynferðislegu ofbeldi, og hlutgervingu kvenna. Konur fá enn ekki sömu tækifæri og karlar sem lýsir sér tildæmis í því að aðeins fáar konur komast í háar stöður.

Kjarninn skoðaði nýlega stöðu kvenna á Íslandi og komst að því að enda þótt konur séu

„49,7 prósent landsmanna. Þær stýra samt einungis fimmtungi allra fyrirtækja landsins og sitja í fjórðungi stjórnarsæta. Í efstu lögum fjármálageirans eru þær enn ákaflega sjaldséðar.“

Sex af 50 stærstu fyrirtækjum landsins er stýrt af konum. Það gera tólf prósent. Hlutfallið í fjármálakerfinu er 9% og hjá ríkisstofnunum 39%. Rúmlega níu af hverjum tíu æðstu stjórnenda sem stýra peningum eru karlar. Litlar sem engar breytingar hafa orðið á hlutfallinu árum saman.

Konur eru 39 prósent forstöðumanna hjá stofnunum ríkisins. Hlutfallið hefur hækkað úr 37 prósentum í fyrra og 29 prósentum árið 2009. Konur eru nú samtals 60 talsins meðal 154 forstöðumanna hjá ríkinu.

„Ef jafnræði hefði verið á milli kynja á framboðslista Sjálfstæðisflokksins, stærsta flokks landsins, væru konur í meirihluta á Alþingi. Af 21 þingmanni flokksins eru hins vegar einungis sjö konur. Sterk staða kvenna á þingi er þó ekki endurspegluð við ríkisstjórnarborðið. Af ellefu ráðherrum eru sjö karlar en fjórar konur.“*

Í stuttu máli sagt: Karlar stýra peningum og halda völdum.

AUGLÝSINGABIRTINGARMYND KVENNA
Hér að ofan var vísað í fróðlega úttekt Kjarnans á stöðu kvenna í stjórn fyrirtækja og opinberra stofnana. Einnig hefur komið í ljós að „Auglýsingabransinn er karllægur og hefur verið lengi,“ einsog segir í frétt á Vísi.

„Þrátt fyrir að kynjahlutfall á stofum innan SÍA sé jafnara nú en fyrir fimm árum hallar mjög á konur eftir því sem hærri stöðugildi eru skoðuð. Grafískir hönnuðir eru 40 prósent konur innan veggja SÍA, 26 prósent eru hönnunarstjórar og 23 prósent eru listrænir stjórnendur. Hafa þessi hlutföll ekki breyst síðustu ár, ekki frekar en framkvæmdastjórastöðurnar sem allar eru skipaðar karlmönnum.“

Það skildi þó ekki vera að fjölmenni karla á auglýsingastofum endurspeglist í þeirri áherslu sem er oft á konur sem viðföng í auglýsingum, útlit þeirra og kynþokka?

LÍKAMSVIRÐING
Sigrún Daníelsdóttir skrifaði undir lok árs 2016 um „af hverju það er mikilvægt að hafa frelsi til að velja hvernig þú vilt birtast öðrum, með eða án farða“. Með öðrum orðum, um þessa „ósögðu kröfu um að konur þurfi að vera með varalit til að geta talað“. Fín lesning.

Af því tilefni er gott að rifja upp það sem Eliza Reid, sem þá var ekki orðin forsetafrú, sagði:

„Ég vil heldur ekki að börnin mín fái þá hugmynd að konur megi ekki láta sjá sig utandyra án þess að vera málaðar og uppstrílaðar þannig að ég vil alls ekki gera það að einhverju aðalatriði.“

KVENMORÐ

„Kvenmorð (e. femicide) eiga sér stað um allan heim. Hugtakið er skilgreint með þeim hætti að rekja megi morðið til kynferðis, þ.e. kona er myrt vegna þess að hún er kona. Í vestrænum ríkjum er yfirleitt um að ræða morð í nánum samböndum en kvenmorð geta tekið á sig aðrar birtingarmyndir, dæmi um það eru kynferðisglæpir, svokölluð „heiðursmorð“, morð tengd heimanmundi, þvinguð sjálfsmorð og kerfisbundin eyðing kvenkynsfóstra. Hér í okkar fámenna landi deyr kona af völdum kynbundins ofbeldis u.þ.b. þriðja hvert ár."

Svona hefst grein eftir Freydísi Jónu Freysteinsdóttur dósent í félagsráðgjöf og Halldóru Gunnarsdóttur kynjafræðing, og verður ekkert meira upplífgandi eftir þetta. Þessar upplýsingar vöktu þó furðu:

„Á Íslandi er gögnum um kvenmorð ekki safnað sérstaklega og þær upplýsingar ekki að finna í útgefnum gögnum ríkislögreglustjóra.“

Freydís og Halldóra taka þátt í evrópsku verkefni sem miðar að því að finna leiðir til að fyrirbyggja að kvenmorð eigi sér stað, og þær leggja áherslu á að það sé mikilvægt að breyta skráningu „þannig að umfang vandans sé ljóst því þá er frekar við honum brugðist.“

FJÓRÐA BYLGJAN OG STÖRF SEM SKIPTA MÁLI
Í fróðlegri grein eftir Öldu Lóu Leifsdóttur í Fréttatímanum mátti lesa um bandarískar kvenréttindakonur og segir þar að þær boði 4. bylgju feminisma.

„Mótmælin [sem þær boða til í dag] eru viðbragð við kapítalisma og nýfrjálshyggju og viðbragð við femínisma sem þróaðist á tímum nýfrjálshyggjunnar og hvatti konur áfram í keppni um forstjórastóla frekar en samstöðu gegn ofríki fyrirtækja og hnattvæðingu.“

Það er þó mikilvægt að mínu mati að konur keppist um „forstjórastóla“ því hver einasta kona (og helst fjöldi kvenna) sem tekur sér sess þar sem áður voru eingöngu karlar á fleti fyrir, er annarsvegar mikilvæg fyrirmynd (að konur geti allt) og sýnir einnig körlum að sú hugsun sé úrelt að þeir einir geti og megi stjórna heiminum. Að því sögðu stend ég auðvitað líka með „verkakonum og konum í þjónustu- og umönnunarstörfum, konum í engum störfum og konunum sem gátu aldrei tekið þátt í rússíbanareiðinni um best launaða starfið“.

Kristín Ástgeirsdóttir framkvæmdastýra Jafnréttisstofu (margir karlmenn sjá rautt þegar þeir heyra nafn hennar og starfsheiti og sitja um að níða niður allt sem hún segir) bendir á að:

„Launamunur kynjanna haggast lítið (hvað sem hver segir) en hann felst ekki aðeins í því að fólki sem vinnur jafn verðmæt störf sé mismunað eftir kyni heldur einnig í því hvernig störf eru metin. Þau störf sem fluttust út af heimilunum endur fyrir löngu eru enn metin til færri fiska en þau sem t.d. tengjast vélum að ekki sé nú talað um peninga. Verðmætamat samfélagsins elur á launamisrétti.“

Af því tilefni er ágætt að rifja upp gamlan pistil sem Erla Björg Gunnarsdóttur skrifaði um móður sína sjúkraliðann. Þá var verkfall sjúkraliða (og annarra heilbrigðisstétta) í uppsiglingu, en í pistlinum eru talin upp ýmis verk móður hennar:

„Í fjörutíu ár hefur mamma mín farið í vinnuna á kvöldin og á nóttinni. Um helgar og á páskunum. Á afmælinu mínu og þegar það er opið hús í skólanum. Við höfum haldið jól á öllum tímum og stundum fengið okkur snarl á miðnætti. Þegar mamma kemur heim úr vinnunni.

Í vinnunni hjálpar hún alls konar fólki. Sem er veikt og hrætt. Ráðherrum og kennurum. Ógæfufólki og óperusöngvurum. Hún hjálpar þeim í föt og á klósettið. Að borða og þvo sér. Hlustar á áhyggjur þeirra. Klappar á öxlina og gerir grín til að létta lundina. Hún hughreystir áhyggjufulla aðstandendur. Segist ætla að hugsa vel um fólkið þeirra. Og hún breiðir yfir þá sem tapa baráttunni.“

Það eru svona konur sem við eigum að heiðra. Bæði með hærri launum og mikilli virðingu.

FÓSTUREYÐINGAR/ÞUNGUNARROF
Nefnd sem unnið hefur unnið að heildarendurskoðun á lögum um ráðgjöf og fræðslu varðandi kynlíf og barneignir og um fóstureyðingar og ófrjósemisaðgerðir hefur komið með margar tillögur um breytingar á lögunum, og m.a. lagt til að ekki þurfi lengur tveir fagaðilar að gera greinargerð til að heimila fóstureyðingar. Reyndar vill nefndin ekki lengur tala um fóstureyðingu heldur nota orðið þungunarrof.

Ítarlegri upptalningu og skýringar á tillögum nefndarinnar má lesa hér, og fagna innilega á meðan.

___

* Orðrétt samantekt en mikið niðursoðin úr fjórum pistlum (1, 2, 3, 4) beggja ritstjóra Kjarnans, Þórðar Snæs Júlíussonar og Þórunnar Elísabetar Kjartansdóttur.

Eldri pistlar sem birtir hafa verið á blogginu á alþjóðlegum baráttudegi kvenna:
2008, 2010, 2011, 2013,2014, 2015.

Silfur fyrir fleiri en Egil

Silfur Egils er aftur komið í Sjónvarpið á sunnudagsmorgnum, nema nú heitir það ekki lengur Silfur Egils heldur bara Silfrið. Egill Helgason er nefnilega ekki lengur einn með þáttinn því Fanney Birna Jónsdóttir er nú með þáttinn á móti honum. Í dag var Fanney ein og tók þá viðtal við Sóleyju Bender pró­fessor við hjúkr­un­ar­fræði­deild HÍ sem er formaður starfshóps á vegum velferðarráðuneytisins sem skilaði nú fyrir helgina af sér skýrslu um „heildarendurskoðun á lögum um fóstureyðingar auk fleiri mála“.

Í skýrslunni „er í fyrsta lagi lagt til að í stað þess að nota hugtakið fóstureyðing verði hugtakið þungunarrof notað.“ Einnig að ekki þurfi lengur tvo fagaðila til að heimila þungunarrof eins og nú er.

Undir „fleiri mál“ flokkast tillögur um fræðslu og ráðgjöf um kynheilbrigði, og aukið aðgengi að getnaðarvörnum fyrir unglinga. Þá er lagt til að lækka megi lágmarksaldur til að fara í ófrjósemisaðgerð niður í 18 ár (er 25 nú).

Samkvæmt heilbrigðisráðherra er tillögunum ætlað að vera grundvöllur við gerð frumvarps að nýrri löggjöf um þessi mál, segir jafnframt í frétt á Vísi.

Í viðtalinu í Silfrinu sagði Sóley Bender meira og minna það sama og í frétt Vísis, svo orð hennar komu ekki mikið á óvart. Það sem kom mér aftur á móti á óvart þegar ég horfði á Silfrið, var að Sóley væri yfirhöfuð í þættinum. Því hvenær hefði Egill Helgason lagst svo lágt að ræða svo kvenmiðað efni eins og þungunarrof eða álíka vitleysu úr feministum? Það eru mikil tíðindi að fjallað sé um þetta málefni í Silfrinu, og það jákvæða framtak skrifast algjörlega á Fanneyju.

Því öfugt við það sem margir halda (fram) þá skiptir kyn þáttastjórnenda máli — sem og annarra stjórnenda.

Meistarar mánaðarins

Það er ekki vegna konudagsins á morgun sem hér verður vísað á ýmisleg skrif eftir konur, heldur er þetta samviskjujöfnum vegna skammarlegs kynjahalla, því blogghöfundi verður það sífellt á að vitna oftar í karlmenn en konur. En ekki núna sko.


Kristín Kolbrún Kolbeinsdóttir Waage skrifaði pistil um líkamsstaðla, ofbeldi og neikvæðar fyrirmyndir drengja.

„Jafnvel þótt ofurhetjukvikmyndir séu vinsælar núna og ekki ætlaðar börnum þá virðast ungir drengir vera aðalskotmark varnings sem tengist ofurhetjum. En fyrst ofurhetjur eru góðar og bjarga heiminum er það ekki bara hið besta mál?

Að mínu mati eru þetta ekki æskilegar fyrirmyndir fyrir unga drengi þar sem þeirra helsta og eina lausn á vandamálum er ofbeldi. Slagsmál, vopn og sprengjur eru oftast meginþema þessara kvikmynda og birtist þetta einnig í teiknimyndaþáttum um þessar ofurhetjur sem eru ekki bannaðir börnum. Nútíma ofurhetjur eru í breyttari mynd, þær setja ákveðna líkamsstaðla sem erfitt er að fylgja. Hægt er að kaupa ofurhetjubúning með viðbættum vöðvum, því ofurhetjur eru og eiga að vera vöðvastæltar. Hetjurnar starfa flestar einar, eru miklir einfarar og virka oft félagslega bældir menn sem eiga erfitt með að festa ráð sitt. Ofurkraftar þeirra og vopn gera þeim kleift að sigrast á illmennum sem heilum her af lögregluþjónum er ógerlegt. Ef ofurhetjurnar hafa ekki ofurkrafta þá hafa þeir vopn eða rosalega bardagahæfileika.“

Ingibjörg Björnsdóttir sem búsett er í Sisimut á Grænlandi skrifaði áhrifamikinn pistil um ofbeldi í uppeldi sínu í Breiðholti og aðstæður í Grænlandi (birtist fyrst á Kalak.is og svo á Vísi).

Kristín Ólafsdóttir skrifaði glansandi fínan bakþankapistil um „harkalega ádeilu á stjórnlausa neytendavæðingu hátíðisdaga“ og ber að lesa hana sem slíka.

María Bjarnadóttir skrifaði sömuleiðis bakþankapistil en hennar viðfangsefni var meistaramánuðurinn (þessi sem nú stendur yfir). Hún talar um eigin markmið og annarra og segir jafnframt að:

„Sum meistaramarkmið geta haft jákvæðar afleiðingar fyrir fleiri en okkur sjálf. Til dæmis gætu allir sett sér það markmið í meistaramánuði að nauðga engum. Ég hef lesið að þegar manneskjur eru búnar að gera sama hlutinn 21 dag í röð séu verulegar líkur á að það hafi varanlega áhrif og verði auðveldlega hluti af daglegri rútínu í framhaldinu. Það eru 28 dagar í febrúar, svo meistaramánuður ætti akkúrat að duga.

Fyrir suma verður þetta mjög auðvelt af því að þeir eru ekkert að nauðga. Þetta verður erfiðara fyrir aðra. Það væri betra ef enginn þyrfti að hafa nokkuð fyrir því að ná þessu markmiði. Það væri best ef okkur gengi svo vel í meistaramánuði að það tækist að gera nauðgunarlausan lífsstíl að sjálfsögðum hluti í lífi okkar allra.“

Sara Stef. Hildardóttir sagði frá því í viðtali við Kristjönu Björgu Guðbrandsdóttir blaðamann þegar ráðist var á dóttur hennar og ræddi ofbeldi gegn konum yfirleitt.

„Konur hafa of lengi verið hluti af hagkerfi karla en það kerfi fjallar ekki bara um vald þeirra yfir konum heldur líka aðgang þeirra að þeim. Það er þar sem kynferðisofbeldið á sér stað; þegar karlar upplifa konur sem hluta af rétti sínum í samfélaginu. Þetta valdakerfi er orðið gamalt og lúið og því miður eru það svona hræðilegir atburðir eins og árásin á Birnu og morðið á henni sem verða notaðir til að kynda undir umræðunni um að konur þurfi að draga sig í hlé, láta lítið fyrir sér fara og bera ábyrgðina og skömmina ef á þær er ráðist. Ítrekað og endurtekið.

Það er óþolandi samfélag sem reynir ekki að bæta sig. Kynbundið ofbeldi er reglulegt og kerfisbundið í samfélaginu. Birna er dæmi um það. Við skulum ekki vera sammála um að konur eigi að láta sér blákalt morð á ungri konu að kenningu verða. Við skulum ekki vera sammála um að konur og stelpur geti ekki gengið einar um á kvöldin, að þær þurfi að hafa lyklana á milli fingranna eða þykjast tala í símann, að þær þurfi bara að fara á sjálfsvarnarnámskeiðið og hafa piparúðann tiltækan því þannig geti þær verið frjálsar; innan ákveðinna marka og ef þær bara taka á sig ábyrgðina.“

Viðtöl við fleiri konur fylgja þessari ágætu umfjöllun Kristjönu blaðamanns sem einnig er vert að lesa.

Sif Sigmarsdóttir, alltaf góð, skrifaði í janúar opið bréf til Guðlaugs Þórs Þórðarssonar utanríkisráðherra. Tilefnið er Trump og tilskipun hans um að stöðva ríkisstyrki til erlendra hjálpasamtaka sem styðja fóstureyðingar (eins og var reyndar fjallað um hér á blogginu). „Ríkisstjórn Hollands vinnur nú að því“, segir Sif, „að koma á alþjóðlegum sjóði sem ætlað er að vinna gegn tjóni því sem fornfáleg viðhorf Trumps til fóstureyðinga valda“. Og Sif spyr hvort ríkisstjórn Íslands hyggist eiga aðild að þessum sjóði. Góð spurning og góð hvatning.

Veronika Ómarsdóttir skrifaði pistil um viðmótið sem mætir henni í Austurríki þar sem hún býr.

„Ég get ekki annað en verið þakklát landinu sem ég bý í og fólkinu fyrir að hafa tekið svona vel á móti mér. Ég hef aldrei fundið fyrir fordómum, fólkinu hérna úti finnst það yfirhöfuð bara vera frekar magnað, að ég hafi bara flutt til annars lands til að læra og að ég hafi náð tungumálinu svona vel á svona stuttum tíma.

En ég er auðvitað hvít ung kona frá Íslandi. Ég er ekki að flýja stríð. Ég fór ekki til landsins nauðug og allslaus. Ég er ekki flóttamaður.“

Og svo kemur fremur átakanleg lýsing á samferðafólki hennar í lestarferðum: flóttamönnum á öllum aldri sem eru daprir og áhyggjufullir. Áhrifamikil lesning.

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir skrifaði fínan pistil um brennivín-í-búðir frumvarpið. Hann byrjar svona:

„Hver er munurinn á því að afnema sykurskattinn og leyfa sölu áfengis í matvörubúðum? Hvort tveggja stríðir gegn lýðheilsumarkmiðum og leggur auknar byrðar á heilbrigðiskerfið. Réttur þingkonunnar Áslaugar Örnu til að kaupa sér hvítvín með humrinum í Melabúðinni, svo tekið sé frægt dæmi úr umræðunni, kostar peninga og þeir eru sóttir í vasa einhverra annarra.

Munurinn er í raun enginn.

Þegar við rekum hér sameiginlegt samfélag er eðlilegt að huga að hagsmunum heildarinnar. Ákvörðun um að auðvelda aðgengi að áfengi er ákvörðun um að auka neysluna. Henni fylgir tilheyrandi álag á heilbrigðisstofnanir og það kostar peninga og ómældar þjáningar. Ákvörun um að skattleggja sykur minna en innflutt grænmeti er að sama skapi ákvörðun sem stuðlar að óheilbrigði.“

Allt er þetta holl lesning.

En síðast en ekki síst ber að dást að Julie Andem sem skrifað hefur handritið að Skam og leikstýrði einnig öllum 33 þáttunum sem gerðir hafa verið. Algjör snillingur.

Trump og fóstureyðingar

Það er auðvitað óþolandi og hræðilegt að Trump skuli hafa einhent sér í að brjóta og bramla allskyns góð verk Obama. Eitt var þó fyrirsjáanlegt (en jafn slæmt fyrir því) og það var að hann endurvirkjaði „bann við því að að bandarísku skattfé verði varið til að styrkja samtök sem styðja eða bjóða upp á meðgöngurof“.

„Bandaríkin eru einn stærsti styrktaraðili alþjóðlegra hjálparsamtaka í heimi. Talið er að ákvörðunin hafi afdrifaríkar afleiðingar til að mynda í rómönsku Ameríku, þar sem algengt er að unglingsstúlkur verði óléttar og fjöldi kvenna deyr af barnsförum. Tilskipunin kemur í veg fyrir að samtök sem ráðleggja konum varðandi meðgöngurof og aðrar leiðir til að skipuleggja fjölskyldustærð, geta orðið af stórum hluta þess fjármagns sem þau hafa reitt sig á. Bannið hefur því ekki aðeins þau áhrif að færri konur eigi þess kost að binda enda á meðgöngu. Það getur líka orðið til þess fólk fái síður fræðslu um getnaðarvarnir, barneignir og kynsjúkdóma.“

Ekki nóg með að fjárstyrkir falli niður ef boðið er upp á fóstureyðingar, heldur má ekki segja þeim frá þeim möguleika. Þessvegna er þetta kallað hnattræn þöggun (e. global gag rule).

Það er plagsiður nýkjörinna forseta sem koma úr röðum Repúblikana að setja á þetta bann, (og þegar þeir velja alltaf andstæðing fóstureyðinga sem hæstaréttardómara, í þeirri von að hæstiréttur banni meðgöngurof í öllum fylkjum Bandaríkjanna, því það vilja kjósendur flokksins). En um leið og Demókrati sest í forsetastól afnemur hann bannið. Þannig hefur það gengið milli Bush eldri bannar og Clinton sem afnam það, Bush yngri bannaði og Obama afnam. Engum hefði því átt að koma á óvart að Trumpfíflið hafi bannað aftur.

Og hafi einhver undrast að Trumpfáráðurinn var umkringdur körlum þegar hann skrifaði undir fræðslubannið, þá get ég svosem endurtekið það sem ég hef áður sagt:

„Mikið er það annars ömurlegt að líf og heilsa kvenna sé þrætuepli einhverra karla í Washington og það séu þeirra geðþóttaákvarðanir hvernig konum um allan heim farnast.“

Það er nú heimsins þrautarmein: karlar sem hata konur og vilja hafa stjórn á þeim.


___
[Viðbót, síðar] Pistill Sifjar Sigmarsdóttur vegna þessa máls og áskorun hennar til ráðherra ríkisstjórnar Íslands.

Ragnheiður fylgir flokkslínunni gegn réttindum kvenna

Pólska þingið felldi í dag með miklum meirihluta fóstureyðingafrumvarpið sem mótmælt var á mánudaginn. Það er ánægjulegt, þótt betra væri ef þau ströngu lög sem nú gilda þar væru felld úr gildi svo pólskar konur hefðu í rauninni val, en því fer fjarri. En það er gott að pólskir ráðamenn átta sig á því að svo má brýna deigt járn að bíti, og að konur láta ekki endalaust taka af sér réttindi. Svo hefur líka hugsanlega munað um stuðninginn sem aðrar þjóðir, t.a.m. Íslendingar sýndu með mótmælum á mánudaginn.

Eins og áður hefur komið fram hér á síðunni skrifaði meirihluti íslenskra þingmanna undir bréf til kollega sinna í pólska þinginu, en þingmenn stjórnarflokkanna tóku fæstir þátt í þeirri áskorun. Ragnheiður Ríkharðsdóttir er ein þeirra sem ekki skrifaði undir, og eiginlega bjóst ég við að hún vildi bara fylgja sínum flokk og sínu fólki í því máli. Það vill reyndar svo til, eins og Stundin bendir á, að pólski stjórnarflokkurinn, sem stóð að hinni umdeildu atlögu að rétti kvenna yfir eigin líkama, er systurflokkur Sjálfstæðisflokksins í Evrópusamtökum íhaldsmanna og umbótasinna (AECR),* sem þýðir þá væntanlega að Sjálfstæðismenn vilja ekki gagnrýna svona góð skoðanasystkin sín.

Í dag tók Ragnheiður uppá því, eftir að Lilja Rafney Magnúsdóttir hafði farið að ræða fóstureyðingamálið í Póllandi (og útskýra að hún var fjarverandi þegar undirskriftum var safnað), að bera það saman við hið undarlega mál íslenska drengsins sem norsk barnaverndaryfirvöld vilja setja í fóstur í Noregi enda þótt móðir drengsins sé flutt til Íslands og hér á landi eigi hann ættingja sem vilja taka hann að sér ef móðurinni er ekki treyst af yfirvöldum til að hafa hann hjá sér. Ragnheiður notaði semsagt tækifærið í ræðustól til að bera saman ástandið í Sýrlandi, norska barnaverndarmálið og fóstureyðingabaráttuna í Póllandi, að því er virðist því síðarnefnda sérstaklega til hnjóðs.

„Við tölum um mannréttindabrot á pólskum konum og við tölum um mannréttindabrot á fólki í Sýrlandi. Virðulegur forseti. Fyrir mig sem þingmann, fyrir mig sem móður og ömmu, þá er þetta mannréttindabrot sem ég get ekki sætt mig við og ég skora á hæstvirtan innanríkisráðherra og Barnaverndarstofu að ganga í málið nú þegar og koma í veg fyrir að þessi litli fimm ára drengur verði rifinn frá móður sinni og fjölskyldu hér á Íslandi,“ sagði Ragnheiður.

Hér mun ég ekki ræða hvað Ragnheiði finnst um mannréttindabrot í Sýrlandi ( og nenni ekki að fletta því upp og vil ekki gera henni upp skoðanir um það mál), en miðað við það að Ragnheiður leggur ekki lið baráttu kvenna fyrir réttinum til að láta rjúfa meðgöngu með læknishjálp (hér má minna á að til stóð að gera það refsivert að fara í fóstureyðingu í kjölfar nauðgunar og sifjaspella) þá má gera ráð fyrir að henni sé ekki sérlega um það gefið að konur hafi þessi réttindi eða noti þau. En að hún skuli býsnast fyrir því að „við tölum um mannréttindabrot á pólskum konum“, því það gerir hún með því að segja í næstu andrá „þá er þetta mannréttindabrot“ (leturbreyting mín). Það er varla hægt að draga af þessu aðra ályktun en henni finnist þessar pólsku vera með tómt píp og að það sé hreint ekki mikilvægt að standa vörð um sjálfsákvörðunarrétt þeirra.

Alveg er það hrikalega ömurleg afstaða hjá Ragnheiði — og reyndar Sjálfstæðisflokknum í heild. Réttindi einstaklingsins hvað.

___
* Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, var kjörinn varaformaður stjórnar AECR í fyrra, en hann sagði í sömu umræðum á þinginu í dag: „„Ef við ætlum hins vegar að gagnrýna mannréttindabrot í Evrópu í hvert skipti sem þau eru framin, þá er af nógu að taka, því miður.“ Í frétt Stundarinnar má lesa um félagsskapinn sem Guðlaugur lætur sér vel líka í AECR, þar kippa menn sér ekki upp við smáræði eins og mannréttindabrot, því miður.

Fóstureyðingalögum í Póllandi mótmælt á svörtum mánudegi

Konur þyrptust út á götur og torg í Póllandi í dag til að mótmæla lögum sem gera fóstureyðingar ólöglegar og refsiverðar nema líf konunnar sé í hættu. Ef lagafrumvarpið verður samþykkt þá munu læknar sem framkvæma aðgerðina og konur sem gangast undir hana eiga yfir höfði sér allt að fimm ára fangelsisvist. Gildandi lög kveða á um að allar fóstureyðingar eru ólöglegar nema lífi móðurinnar sé ógnað vegna meðgöngunnar, meðgangan sé orsök nauðgunar eða sifjaspells, eða fóstrið sé alvarlega vanskapað. En nú ætlar pólska þingið semsagt að taka þó þessa möguleika frá konum. Þessu mótmæltu pólskar konur í dag, lögðu niður vinnu að fyrirmynd íslenskra kvenna, og kröfðust þess að sjálfsákvörðunarréttur þeirra væri virtur. Pólskar konur hér á landi lögðu fram sömu kröfu á Austurvelli og nutu stuðnings íslenskra kynsystra sinna. Einnig hefur tæpur helmingur þingmanna (þegar þetta er skrifað)* skrifað undir áskorun til pólska þingsins þar sem þess er farið á leit að endurskoða þessa (ómannúðlegu) lagasetningu.

Í viðtali við Pressuna sagði  Donata H. Bukowska einn skipuleggjandi mótmælanna á Austurvelli:

„Í grófum dráttum þá snýst þessi tillaga um breytingu á núverandi fóstureyðingarlögum að banna fóstureyðingar alveg nema að lífi móðurinnar sé í hættu. En læknar þurfa þá að bíða þangað til að konan sé í lífshættu svo þeir geti gert eitthvað. Enginn getur sagt að það verði ekki of seint. Þetta mun einnig leiða til þess að það verður ekki skoðað hvort að einstaklingur sé undir lögaldri.

Margir átta sig ekki á öllu því sem tillagan stendur fyrir, til dæmis ef kona missir fóstur þá getur hún þurft að sæta lögreglurannsókn. Þá verður rannsakað hvort að hún hafi gert eitthvað sem stefndi lífi fóstursins í hættu og gæti átt yfir höfði sér allt að þriggja ára fangelsisvist.

Lögin hafa ekki einungis áhrif á þá staðreynd að konur verða neyddar til að ganga með t.d. barn nauðgarans síns eða verulega vanskapað fóstur sem hefur litlar sem engar lífslíkur eftir fæðingu. Þetta hefur áhrif á svo margt annað eins og fósturgreiningar og glasafrjóvgun. Það er mikil andstaða í kaþólsku kirkjunni í Póllandi að glasafrjóvganir séu framkvæmdar og ef lögin vera samþykkt þá eru þessar aðgerðir úr sögunni. Þó að það standi ekki með skýrum stöfum þá vitum við að þetta leiðir til þess.“

Auk þess sem það er sjálfsagt mál fyrir okkur að sýna pólskum konum stuðning (hvað þá þegar þær sem hér eru búsettar fara fram á það) þá er alltaf ástæða til að vera á varðbergi gagnvart þeim sem vilja draga úr réttindum kvenna, á hvaða sviði sem er. Réttur kvenna til að ráða sjálfar hvort og hvenær þær eignast börn er sértakur þyrnir í augum kaþólsku kirkjunnar og ýmissa annarra bókstafstrúarmanna. Einnig er það er fylgifiskur þjóðernisstefnu að ætlast til þess að konur sjái um að fjölga þjóð sinni, og þá er nærtækt að grípa til þeirrar lausnar að banna þeim að stjórna barneignum sínum sjálfar. Og svo eru auðvitað karlremburnar (sem sannarlega er einnig að finna hjá trúuðum og þjóðernissinnum) en þeirra ær og kýr er að ráðskast með konur og takmarka réttindi þeirra og völd.

Gegn öllu þessu þarf að berjast, hér heima jafnt og í löndum þar sem réttindi kvenna eru fótum troðin eða í hættu. Okkur kemur það við. Okkar líkami okkar val.


___
* Athygli vekur að þingmenn stjórnarandstöðu skrifa undir í stórum stíl en afar fáir þingmenn stjórnarflokkanna, og þá helst konur. Einu stjórnarflokkakarlarnir sem hafa skrifað undir eru framsóknarþingmaðurinn Karl Garðarsson og sjálfstæðismaðurinn Birgir Ármannsson. Sá síðarnefndi er reyndar sagður framsóknarmaður í fréttum Vísis og Kjarnans (og sjálfsagt víðar) en Birgir er semsagt eini sjálfstæðiskarlinn sem sýnir þessu máli stuðning.

Fyrst F svo umheimurinn

Uppgjör mánaðarins snýst ekki um forsetakosningar (Guðmundur Andri Thorsson var afturámóti með frábæra – og jákvæða – greiningu á forsetaframbjóðendunum sem lengst náðu; fulljákvæður í garð Davíðs þó) eða hitt f-orðið, ekki einu sinni um Sveinbjörgu Birnu Sveinbjörnsdóttur sem notaði síðasta dag mánaðarins til að viðra siðleysi sitt og tilkynna að úr því að það varðaði ekki beinlínis við lög að gera ekki grein fyrir aflandsfélagaeign sinni þá ætlaði hún sko bara víst að setjast aftur í borgarstjórn. Áfram Framsókn, ekkert stopp. Eða jú, úr því allskonar f ryðjast fram þá er kannski rétt að geta þess að Katrín Pétursdóttir í Lýsi fékk fálkaorðu á 17da júní. Hún hlýtur að hafa fengið fálkaorðuna fyrir frækna framgöngu við uppskipun, en hún er ein yfirmanna Rio Tinto Alcan sem stóð í ströngu við að brjóta verkfall starfsmanna á bak aftur. Sannarlega verðugur orðuhafi.

Allskonar gerðist hinsvegar í útlöndum í júní og verður nú gerð grein fyrir einhverju af því. (Brexit fær hugsanlega sér pistil á næstunni.)

Tyrkland – þrjú börn
Erdogan Tyrkjasoldán hefur hamingjulausnir fyrir konur á hreinu:

„Líf kvenna er ófullkomið án barneigna, og þrjú börn er mátulegur fjöldi fyrir hverja konu … Hver sú kona sem hafnar því að verða móðir og sinna heimili sínu, sagði Erdogan, er ófullkomnuð, hvernig sem henni gengur á framabrautinni.“

Pólland – fóstureyðingar
Erdogan virkar hlægilegur þar til orð hans eru sett í samhengi við önnur afskipti af frjósemi kvenna, eins og lagasetning sem er í uppsiglingu í Póllandi. Konur þar berjast gegn fóstureyðingalöggjöf sem sviptir konur í raun öllum þeim litla rétti sem þær hafa haft til að fara í fóstureyðingu. Í framtíðinni eiga aðeins konur sem eru í bráðri lífshættu kost á að láta rjúfa meðgönguna. Það er hrikalegt.

Börn á flótta, og svo bara versnar það

„Kynferðislegt ofbeldi, vinnuþrælkun og vændi er raunveruleiki hundruða fylgdarlausra flóttabarna sem hafast við í norðanverðu Frakklandi. Glæpahringir nýta sér neyð barnanna og stúlkur þurfa að selja sig oftar en þúsund sinnum til að eiga fyrir ferðinni yfir Ermasundið,“

sagði í frétt Ríkisútvarpsins þar sem vitnað var í nýútkomna skýrslu UNICEF, Barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna.

„Það er auðvitað alveg óásættanlegt að þegar hægt væri að flytja börnin yfir sundið með löglegum og einföldum hætti að við neyðumst til að horfa upp á þau fara inn í kæligáma eða annars konar gáma til að reyna að smygla sér yfir sundið. Að ég tali nú ekki um að við þurfum að horfa upp á börn stunda vændi til að koma sér þessa leið og reyna að fá öruggt skjól í Bretlandi,"

segir Sigríður Víðis Jónsdóttir, upplýsingafulltrúi UNICEF á Íslandi.

Á Kjarnanum birtist stuttur pistill um þennan nöturlega veruleika og lýkur honum á þessum orðum:

„Þegar svona upplýsingar koma fram, hugsa flestir eflaust strax, að við þessu þurfi að bregðast og hreinlega bjarga þessum börnum. Því miður sýnir sagan, að svo einfalt er það ekki oft er alþjóðasamfélagið svifaseint þegar að kemur að þessum málum. Vonandi verður svo ekki í þessu tilfelli, og vonandi verður eftirfylgni þessarar skýrslu kraftmikil þannig að staðan nái eyrum þeirra sem ráða, og eru í stöðu til að gera betur.
Staða eins og þessi er smánarleg fyrir alþjóðasamfélagið og raunar algjörlega ólíðandi.”

Byssuóðir Bandaríkjamenn eru (byssu)óðir
Hvað gerðist eftir skotárásina á Pulse næturklúbbnum í Orlando þar sem rúmlega fimmtíu manns létu lífið? Jú, hlutabréf í fyrirtækjum sem framleiða skotvopn hækkuðu í verði. Að einhverju leyti má rekja gróðavon þeirra sem keyptu hlutaféð til þess að í eitt augnablik leit út fyrir að skotvopnalög yrðu hert (og það yrði svo mikið keypt af byssum áður en þau gengu í gildi) en auðvitað komu Repúblikanar á þingi í veg fyrir það. Höfðu þó þingmenn Demókrata gripið til þess örþrifaráðs að vera í setuverkfalli í þinginu. En allt kom fyrir ekki, frumvarp um hert eftirlit með hverjir mega kaupa hvað komst ekki í gegn. Ekki fylgir sögunni hvort hlutabréfin lækkuðu aftur í verði.

Kröfuhafar: ólíkt hafast þeir að

Jákvæð frétt birtist á vef Ríkisútvarpsins í byrjun mánaðarins. „Grínistinn, samfélagsrýnirinn og sjónvarpsþáttastjórnandinn John Oliver hefur keypt upp kröfur í 9.000 ógreidda læknisreikninga í vanskilum upp á 15 milljónir Bandaríkjadala, ríflega 1,8 milljarða króna. Hann hyggst ekki innheimta þessa reikninga heldur gefa öllum skuldurunum 9.000 upp skuldir sínar. Þessi aðgerð Olivers var liður í harðri gagnrýni hans á nýja og ört vaxandi grein í fjármálalífi Bandaríkjanna og reyndar heimsins alls - brask með skuldir annarra.

Fjöldi fyrirtækja sérhæfir sig í að kaupa vanskilaskuldir sem bankar og innheimtufyrirtæki hafa eða hyggjast afskrifa, fyrir brotabrot af upprunalegri upphæð skuldarinnar. Í framhaldinu fara þessi nýju hrægammafyrirtæki fram gegn skuldurunum af áður óþekktri hörku, óskammfeilni og óheiðarleika. Þetta segir Oliver hinn mesta skítabisness, og það sem meira er, hver sem er virðist geta stundað þetta eftirlitslaust. Þessu til sönnunar stofnaði hann sitt eigið innheimtufyrirtæki. Að hans sögn var það skelfilega einfalt. Hann keypti svo nærri tveggja milljarða vanskilaskuldir sjúklinga við lækna sína fyrir litlar 7,4 milljónir - og felldi þær niður.“

Þetta er óvenjuleg leið til að koma beittri gagnrýni á framfæri, en afar snjöll, og John Oliver til mikils sóma.

Muhammad Ali allur
Uppáhalds músliminn minn sem var jafnframt uppáhalds íþróttamaðurinn minn lést 4. júní, 74 ára að aldri.

Karlmenn í krísu og allt konum að kenna

Nokkrir karlmenn hafa stigið fram í þessum mánuði í því skyni að „opna umræðuna“, með misjöfnum árangri og við enn síðri undirtektir.

Sá fyrsti var sá sem mér finnst hugrakkastur. Hann sagði í byrjun mánaðarins frá ofbeldissambandi þar sem hann var þolandinn en eiginkonan gerandinn. Ég minnist þess ekki að hafa lesið eða heyrt viðtöl við karlmenn sem segja frá slíku áður. Miðað við athugasemdakerfi fjölmiðla oft á tíðum er þetta mjög falinn vandi (ef marka má marga karlmenn sem tjá sig þegar rætt er um ofbeldi karla gegn konum) og þakkarvert að einhver stígi fram til að ræða heimilisofbeldi þar sem karlar eru þolendur. En því miður varð sá þáttur málsins einhvernveginn útundan því umræðan snerist strax um umgengnisrétt. Í viðtalinu við Dofra á Stöð 2 sat Friðgeir Sveinsson við hlið hans, en hann er einn þeirra sem hafa hamast mjög gegn feministum. Ég bjóst við að hann hlyti að vera kominn í sjónvarpssal til að segja frá ofbeldi sem hann hefði verið beittur (og hugsaði um leið að það skýrði e.t.v. hatur hans á konum) – en nei hann fór að tala um umgengnisdeilu sína. Einsog umgengnisdeilur komi eitthvað ofbeldi gegn körlum við.

Viðtalið við Dofra í Stundinni var undir yfirskriftinni „Konan mín beitti mig ofbeldi“, og í Vísi var fréttin kölluð „Sextán ára ofsafengin og ofbeldisfull sambúð“. Þar stóð neðst í fréttinni að á Stöð 2 yrði einnig talað „við Friðgeir Sveinsson sem óttast að lenda í sömu stöðu og Dofri.“ Lóa Pind ítrekaði það svo í upphafi sjónvarpsviðtalsins en sagði þá reyndar að hann væri í svipaðri stöðu. Friðgeir sagðist sjálfur vera í allt annarri stöðu en Dofri, sín staða væri sú sem Dofri óttaðist (semsé að missa sambandið við börnin sín) og ræddi svo umgengnismál sitt.

Við fréttina í Vísi er áhugavert að umræðan um ofbeldið fær nær engan hljómgrunn í athugasemdakerfinu, þar eru allir uppteknir af umgengnis- og forræðisdeilum. Einn karlmaður í athugasemdakerfinu segist þó hafa verið beittur ofbeldi eins og Dofri, en eina manneskjan sem að öðru leyti ræðir (þótt stuttlega sé) ofbeldi kvenna gegn körlum er María Hjálmtýsdóttir (yfirlýstur feministi). Hún bendir líka á (og sparar mér þannig ómakið) hvernig feministar hafa rutt leiðina fyrir tjáningu karla og ýmis réttindi þeirra. Og finnst, einsog mér, að þakka beri feministum það í stað þess að þeim sé bölvað.

„Femínistar hafa barist og berjast enn gegn þessum niðurnjörvandi staðalmyndum kynjanna og sem afleiðing af þeirra baráttu eru karlmenn loksins farnir að þora/mega tjá sig um að hafa verið beittir ofbeldi og tjá sig opinberlega um að þeir vilji fá að knúsa og kjassa börnin sín og taka fullan þátt í uppeldi þeirra.
Femínistar hafa komið því til leiðar að karlar fá líka fæðingarorlof og nú er líka kominn karlkyns starfsmaður í Stígamót til að aðstoða þá karla sem vilja leita sér aðstoðar vegna kynferðisofbeldis.

Karlar eiga femínistum margt að þakka. Við skulum líka hafa það á hreinu að það er ekki femínistum að kenna að kerfið halli á karla í forsjár- og umgengnismálum. Það er afleiðing gamaldags viðhorfa um kynhlutverk.
Það er ekki femínistum að kenna að einhverjar konur noti þetta sama kerfi til að klekkja á barnsfeðrum sínum.
Við skulum líka átta okkur á því að heimilisofbeldi er alltof algengt og í slíkum málum verður að reyna að vernda börnin hvort sem gerandinn er karl eða kona, en þeir eru mun oftar karlkyns en kvenkyns (vegna þessara gömlu staðalmynda sem karlar burðast enn með í hausnum).

Í stað þess að vera alltaf að bölva femínistum finnst mér að þeir ættu frekar að fá kredit fyrir það sem þó hefur áorkast og svo væri ráð að stökkva öll saman á lestina og reyna að berja kerfið og hugsunarháttinn til framtíðar.“

Næstur sté fram Atli Jasonarson sem skrifaði 13. desember skrítna grein sem hann kallaði „Forréttindi mín sem karlmaður“. Þar telur hann upp slæma stöðu karla á ýmsum sviðum: hlutfallslega fleiri karlar en konur fremja sjálfsmorð; fleiri karlar eru myrtir (reyndar næstum alltaf af körlum en afar sjaldan af konum, það ræðir Atli ekki (hvar er karlar eru körlum verstir frasinn?); karlar eru líklegri til að drekka sig og dópa í hel eða lenda í fangelsi. Strákar eru eftirbátar stelpna í lestri og ljúka síður háskólanámi. Allt þetta var vitað fyrir og ég veit ekki betur en sé marg rætt.

Atli nálgast þó kjarna málsins þegar hann segir að rétt eins og mál sem brenna á feministum virðist vandamál karla „einnig vera rótgróin og kerfisbundin“ og að líklega þurfi „stórfellt átak sem krefst samvinnu allra“ til að leysa þessi vandamál. Sem er voða svipað og feministar hafa verið að stinga uppá undanfarna áratugi, og María benti á hér að ofan.

En Atli virðist halda að konur (þ.e. feministar) vilji ekki ljá máls á þessu. „Oft hef ég séð fólk (helst karla) reyna að vekja athygli á þeim en því er þá ósjaldan svarað á þann veginn að karlarnir hafi svo mikil forréttindi að þeir eigi ekkert að vera að væla.“ Ég veit ekki nákvæmlega hvar og hvenær eða hver lætur slík ummæli falla, en ég get svosem ímyndað mér það. Því oftast þegar ég hef séð karla byrja að telja upp eitthvað af því sem Atli taldi upp (og það er frekar skrítið að Atli skuli algjörlega gleyma því sem helst virðist brenna á honum eldri körlum (sbr. Stöðvar 2 viðtalið) en það er umgengnismál og forræði yfir börnum) þá er það í miðri umræðu um eitthvað allt annað, um eitthvað sem snýr að konum og feminískri baráttu. Þá tromma þeir upp með hvað þeirra staða sé nú slæm, og virðast aldrei fatta að hver sá sem fer að tala um annað en það sem greinin, eða upphafsinnleggið snýst um, er sjálfkrafa álitinn nettröll og meðhöndlaður sem slíkur. Og ekkert skrítið að eitt af svörunum sem slíkt tröll fær sé: hættu að væla forréttindapésinn þinn – enda þótt félagsleg vandamál karla eða umgengni við börnin þeirra séu auðvitað engin forréttindi. En vegna þess að karlar skrifa sjaldnast sjálfir greinar um þessi mál heldur sæta lagi þegar feministar tjá sig um alls óskyld mál, þá eru undirtektirnar auðvitað engar. Að því leyti var gott hjá Atla að telja þetta upp – verst hvað honum fórst það óhönduglega.

Kannski ætlaði Jakob Ingi Jakobsson að taka áskorun Atla og tala um það sem brennur á körlum. En grein hans sem birtist bæði í Fréttablaðinu og á Vísi 17. desember undir titlinum „Fóstureyðingar, femínismi og mæðrahyggja!“ skrapaði þó botninn á þessari framsókn karla til opinnar umræðu. Jakob er baráttumaður (fyrir upphrópunarmerkjum og) gegn fóstureyðingum. Hann titlar sig einnig mannréttindalögfræðing en virðist hafa alveg sjálfur og án nokkurrar sérþekkingar eða –menntunar hafa tekið upp mannréttindalögfræðingstitilinn, hann er hinsvegar sérmenntaður í markaðs- og útflutningsfræðum, verðbréfarétti og fjármögnun hraðvaxandi einkafyrirtækja, eins og blaðamaður Stundarinnar komst að. Þetta er makalaus grein hjá Jakobi, þar sem honum finnst hann sjálfur vera málefnalegur, en fer þó margsinnis út fyrir efnið í æsingi sínum við að koma höggi á femínisma! og mæðrahyggju!

Tökum nokkur brot, fyrir þau sem ekki lásu eða nenna að lesa alla greinina (ég breiðletra að vild).

1) „Hér eru reifuð málefnaleg sjónarmið um það hvort rétt sé að konur geti tekið einhliða ákvarðanir um eyðingu fósturs … Nú á tímum jafnréttis er umræða fjölmiðla um fóstureyðingar enn einhliða og femínísk. Eingöngu virðist rætt við konur og afstaða karla er sniðgengin. 

Fóstureyðing er aldrei, né getur verið, einkamál konu. Enda verður barn ekki getið nema með aðkomu karlmanns. … Konur eru svo uppteknar af réttindabaráttu sinni, að þær virðast því miður alveg hafa sniðgengið hagsmuni karla eða barna þeirra til jafns réttar. Öll umfjöllun um rétt konunnar á þessu sviði er á femínískum nótum sem er óæskilegt.“

2) „Gleymum ekki heimssögunni og afleiðingum öfgafullra „isma“ – stefna er leitt hafa til mikils óréttar eins og fasisma, rasisma og nasisma. Konur verða að gæta hófs í baráttu sinni.

3) [um lögheimili barna hjá mæðrum sínum] „Það er ekki vegna þess að feður kjósi svo, heldur vegna undirliggjandi mæðrahyggju er þrúgar íslenskt samfélag og kemur í veg fyrir að börn geti umgengist feður sína með eðlilegum hætti.“

4) „Konur verða að hafa í huga að þær njóta ýmissa sérréttinda nú þegar umfram karla, sem of langt mál væri að telja upp hér, innan skamms munu þær t.d. fá sérstaka íhlutun vegna þeirrar staðreyndar að þær hafa á klæðum en karlar ekki. Þessi munur á kynjunum verður því að ganga í báðar áttir. Karl getur jú ekki gengið með barn sem hann getur með konu, rétt eins og hann getur ekki haft á klæðum!“

Að gera það að umtalsefni í grein um fóstureyðingar að það sé verið að hygla konum með því að lækka skatta á nauðsynjavörur er ekki bara fáránlegt - heldur fáránlegur afleikur. Þarna afhjúpar greinarhöfundur það sem auðvitað er öllum augljóst sem fylgjast með baráttu karla gegn fóstureyðingum: þeir einfaldlega hatast útí konur.

Allt sem Jakob Ingi segir um fóstureyðingar hefur svosem heyrst áður (og Þórhildur Sunna Ævarsdóttir (sem hefur lögfræðigráðuna sem Jakob langar í en hefur ekki) svaraði Jakobi Inga snöfurmannlega og rak mestu vitleysuna ofan í hann), en það sem vakti furðu margra er að hann titlar sig mannréttindalögfræðing. Hann er greinilega ekkert of upptekinn af réttindum kvenna - eða skilur kannski ekki tilgang þess að konur hafi réttindi. (Reyndar virðist hann alveg sjálfur og án nokkurrar sérþekkingar eða –menntunar hafa tekið upp þennan mannréttindalögfræðingstitil, hann er hinsvegar sérmenntaður í markaðs- og útflutningsfræðum, verðbréfarétti og fjármögnun hraðvaxandi einkafyrirtækja, eins og blaðamaður Stundarinnar komst að.)

Þessi aðferð Jakobs að æða um víðan völl til að koma öllum umkvörtunarefnum sínum að er bara ýktari mynd af viðtalinu við Dofra og Friðgeir sem snerist upp í allt annað en það sem upp var lagt með.

Sumir þessara karlmanna áttu virkilega erindi sem synd er að komst ekki almennilega til skila. Aðrir voru greinilega bara að fá útrás fyrir andúð! sína á konum almennt og feministum sérstaklega. Svo er hugsanlega einhver velviljaður þarna á milli.

Skilaboð mín til karla sem vilja ræða málefni karla eru því þessi: meiri fókus og færri árásir á feminista sem ruddu þó brautina fyrir ykkur til að þið gætuð komið hugsunum ykkar í orð og sagt þau upphátt.

Írland enn með annan fótinn hlekkjaðan við kaþólsku kirkjuna

Á Írlandi eru verulega forneskjuleg lög sem banna allar fóstureyðingar. Komið hefur í ljós að Írar vita ekki upp til hópa að kona sem fer í fóstureyðingu telst hafa framið glæp og læknir sem framkvæmir aðgerðina einnig. Þrátt fyrir að kaþólska kirkjan hafi hingað til haft áhrif á löggjöf um fóstureyðingar einsog allt annað þegar kemur að ást, kynlífi, hjónabandi og fjölgun þjóðarinnar, virðast allmargir Írar þó á því að losa sig undan þessum áhrifavaldi, eins og sannaðist um daginn þegar þeir kusu samkynja hjónaböndum í vil í þjóðaratkvæðagreiðslu. Nú vill meirihluti Íra „að írsk stjórnvöld endurbæti fóstureyðingarlöggjöf í landinu, sem er ein sú harðasta í heimi“. Það þarf varla að orðlengja það að hin löndin sem hafa svo harðneskjulega stefnu eru langflest kaþólsk.

Það má búast við heiftúðugri mótspyrnu,* ekki síður en þegar rætt var um hjónabönd samkynja para, en það hlýtur að koma að því að Írar stígi annað skref inn í nútímann. Vonandi verður það fyrr en seinna, þessi kvenfjandsamlegu lög eru algerlega óþolandi.


___
* Hér eru nokkur dæmi um rök gegn fóstureyðingum sem eflaust verður beitt í því skyni að koma í veg fyrir að löggjöf um fóstureyðingar verði breytt.

Helstu „röksemdir“ gegn fóstureyðingum (ásamt svörum):
- Að verið sé að drepa manneskju
- Að konur eigi að stunda ábyrgt kynlíf og ef þær gera það ekki eigi þær að taka afleiðingunum
- Að konur eigi ekki að stunda kynlíf nema þær vilji eignast börn
- Að konur verði að eignast fleiri börn vegna fólksfækkunar í heimalandi sínu/Evrópu
- Að konur noti fóstureyðingar sem getnaðarvörn
- Að konur fari oft í fóstureyðingu

Fjölmargir aðrir pistlar um fóstureyðingar hafa verið birtir á þessari bloggsíðu, hér eru tenglar á tíu þeirra.

Hitnar undir körlum

Fjöldi kvenna segir nú opinskátt frá kynferðisofbeldi sem þær hafa sætt. Fyrst í lokuðum hóp sem er eingöngu fyrir konur, svo einnig á Twitter, og fjölmiðlar fylgjast með. Konurnar sýna þarna mikinn kjark og þrátt fyrir einstaka ósmekklegheit nettrölla þá er mikill samhugur og stuðningur við þetta stóra skref sem þær stíga. (Gerendurnir eru þó ekki nafngreindir.) Sumum ummælum þeirra er af ýmsum ástæðum tíst oftar en einu sinni, þar af einu sem segir að ekki megi gleyma öllum karlmönnunum sem hafa orðið fyrir kynferðislegu ofbeldi.

Á sama tíma komst í hámæli að karlmaður beitti barnsmóður sína ofbeldi bæði á fæðingardeildinni og eftir að hún var nýkomin heim með tvíbura sem hún eignaðist með keisaraskurði. Nú er verið að ræða verkferla varðandi tilkynningar um heimilisofbeldi, tíðni ofbeldis gagnvart barnshafandi konum — en að öllum líkindum verða tuttugu prósent kvenna fyrir ofbeldi á meðgöngu af hálfu barnsföður síns — og þá óhugnanlegu staðreynd að karlmenn hafa barið börn úr konum, meðal annars í frétt sem birtist á Vísi.

Þarna er óhægt um vik að segja að karlar verði líka fyrir ofbeldi þegar þeir séu óléttir, en þeir eru nú ekki af baki dottnir samt, karlarnir í athugasemdakerfinu. Þeir fara nefnilega að tala um fóstureyðingar.

Þær eru margvíslegar, leiðirnar til að dreifa athyglinni frá ofbeldi karla gegn konum.


___

[Viðbót, síðar] Í janúar 2016 skrifar Hrannar Björn Arnarsson um ofbeldi karla gegn konum og þá sérstaklega morð í nánum samböndum. Athugasemdir við greinina eru lýsandi dæmi um undanbrögð karlmanna; þeir fara umsvifalaust að ræða ofbeldi sem konur beita.

JVJ

Þegar ég hrúgaði inn fóstureyðingapistlum mínum varð mér meira en lítið hugsað til Jóns Vals Jenssonar þegar ég setti inn þá sem sneru að helstu andstæðingum fóstureyðinga: karlmönnum og kaþólikkum. Ákvað í kjölfarið að kíkja á bloggið hans (hann er reyndar með tvö blogg undir eigin nafni og svo a.m.k. eitt beinlínis gegn fóstureyðingum auk þess að vera þátttakandi á bloggi um „kristinn þjóðarflokk“* og kaþólska vefritinu kirkja.net) og lét af því verða í gær.

Fyrsti pistillinn (sá nýjasti þann daginn) var um innsetningu svissneska listamannsins Christoph Büchel á Feneyjatvíæringnum, en hann hefur sett upp mosku í aflóga kirkju, feneyskum yfirvöldum til talverðrar armæðu og kaþólikkanum Jóni Vali til gríðarlegrar hneykslunar. Jón Valur fer mikinn og hefur skrifað þrjá pistla til höfuðs moskunni í Feneyjum, auðvitað aðallega vegna þess að verkið er framlag Íslands til Feneyjatvíæringsins en ekki síst vegna gríðarlegrar óbeitar á íslam og múslimum. Hann segir m.a.

„Ríkisvaldinu ber skv. stjórnarskránni að styðja og vernda Þjóðkirkjuna, en ekki islamstrú. Hvernig í ósköpunum tókst Illuga Gunnarssyni að snúa þessu við með því að leggja því lið sitt með okkar tugum milljóna króna að fjármagna uppsetningu þessarar mosku í miðaldakirkju? Og áttaði hann sig ekki á því, að þetta er fjarri því að verða fellt undir skilgreiningu listar-atburðar og listsýningar þegar ekkert nema staðsetningin skilur þetta fyrirbæri frá öðrum moskum heimsins og starfsháttum þeirra? Og það er ekki að undra, að Sverrir Agnarssonfagnar þessu fyrirbæri sem hann telur að "leiði til líflegrar starfsemi múslima um heim allan" -- ekki til útbreiðslu listar, heldur Múhameðstrúar!“

Og:

„Þetta er í raun mál, sem ríkisstjórn Íslands ætti að sjá sóma sinn í að afturkalla -- yfir tuttugu milljóna (28 milljóna eða meira?) framlag íslenzka ríkisins í þessa ögrun við Feneyinga! … Já, glæfralegt mál er þetta af hálfu okkar fávísu bjartsýnisglópa. Þeir auka ekki réttlætið í heiminum eða álit á hyggindum Íslendinga með þessari þarflausu ögrun, þessu hneyksli.“

Hann hefur einnig skrifað álíka á hitt bloggið.

Jón Valur er reyndar ekki einn um að hatast útí moskuframlag Íslands suður þar því þeir eru fleiri karlmennirnir sem eru skoðanabræður Jóns Vals í þessu máli, eins og hann telur upp hér:

„Ágætir Moggabloggarar, m.a. Valdimar H Jóhannesson, Jón Magnússon hrl., dr. Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson fornleifafræðingur, Ágúst H. Bjarnason verkfræðingur, Ívar Pálsson viðskiptafr., Halldór Egill Guðnason og Gunnar Th. Gunnarsson, hafa gagnrýnt þetta mál …“

Það eru ekki allir sem myndu vilja vera í þessum félagsskap.

Ég mæli sterklega með því að fólk lesi a.m.k. innlegg Jóns Magnúsonar fyrrverandi þingmanns Sjálfstæðisflokksins í málið þar sem hann fer mikinn. Ruglið alveg yfirgengilegt. Og ekki eru allir þeir sem skrifa athugasemdir við hans pistil eða Jóns Vals neitt skárri. En þetta segir Jón Magnússon:

„Listamaðurinn hefur m.a, í listsköpun lýst aðdáun á sjálfsmorðsfluginu á tvíburaturnana í New York 11. september. Það var því að vonum að íslenska listaelítan sem sér um Feneyjatvíæringinn skuli hafa valið hann til að koma íslömskum áróðri á framfæri í Feneyjum á kostnað íslenskra skattgreiðenda á forsendum listar.“

Ómar Ragnarsson (sem ég tel að sé ekki á sama máli og ofangreindir karlar) spyr Jón Magnússon út í þetta í athugasemdakerfinu, og Jón svarar:

„Ómar hann gerði það í gjörningi í London árið 2007 það koma fram upplýsingar um það á fésbókarsíðunni minni. En þar stóð hann að gjörningi sem að fregnum að dæma fól í sér aðdáun á sjálfsmorðsárásinni en auk þess dreifði þessi snillingur riti Adolfs Hitlers "Mein Kamp" í arabískri þýðingu. Greinilega reginsnillingur. Eðlilegt að listaelítan fyndi engan innlendan málara sem stæði honum á sporði.“

Þetta lepur Jón Valur svo upp eftir honum:

„Listamaðurinn svissneski er nú ekki betur innréttaður en svo, að hann er í hópi örfárra utan alræmdra öfgahreyfinga, sem hafa lýst aðdáun sinni á stærsta einstaka höfuðglæp þessarar aldar, árásinni á Tvíburaturnana 11. september 2001.·“

Í athugasemdum við þessa fullyrðingu Jóns Vals varpar Ómar Bjarki Kristjánsson ljósi á innsetninguna (ekki gjörninginn) Simply Botiful sem Jónarnir túlka svona sérkennilega. Úr lýsingu ÓBK:

„… í mjög, mjög stuttu máli, þá byrjar sýningin að komið er inní rými stútfullu af rafmagnstækjum og dóti og úr þessu herbergi eru ýmsar dyr, m.a. leynileg op sem ekki er gott að finna í fyrstu, og eitt af þeim er niður í rými sem ákveðin teppi eru á gólfi með myndum með tilvísunum í 9/11 og útfrá þessu er hægt að finna annað rými, - sem leiðir inní algjört myrkur. Eg vel er leitað í myrkrinu, að sumra sögn, er þar hægt að finna lítill klefa þar sem Biblían liggur á stól, ef itið var hærra uppá vegginn mátti sjá þar myndir af fáklæddum konum. Og þetta var einn hluti. Hvað þetta nákvæmlega þýddi hjá Buchel er alltaf túlkunaratriði, en að túlka það sem aðdáun hans á 9/11 er náttúrulega bull í hæstarréttarlögmanninum.“

Ekki kemur fram hjá ÓBK hvort hann sá þessa sýningu í Lundúnum árið 2007, en hér má lesa krítik á hana á ensku í bresku tímariti um samtímalist. Sá sem skrifar er einn ritstjóra tímaritsins og hann virðist hvorki líta svo á að listamaðurinn hafi verið að styðja málstað þeirra sem aðhyllast nasisma eða hryðjuverk í nafni íslam. En kannski hefur hann bara ekki skilið þetta eins vel og Jónarnir víðsýnu.

Þegar ég var búin að hlægja eins og hross í haga að þvælunni í Jóni Vali um samtímalist fann ég loks fóstureyðingapistla sem hann hefur nýlega skrifað í tilefni af ályktun KRFÍ um frjálsar fóstureyðingar.

„Greinilega eru femínistar eða rauðsokkur búnar að taka yfir Kvenréttindafélag Íslands sem í dag knýr á um að gera fóstur­deyðingar á Íslandi enn "frjálsari". “

og

„En ekki vill sjálft Kvenréttindafélag Íslands bæta réttarstöðu kynsystra sinna í móðurkviði, heldur býr félagið nú við stjórn yfirtökuhóps á vegum öfgafemínista sem krefjast þess, að fóstureyðingar verði gerðar frjálsar að ósk móður! “

Fyrir þau sem ekki hafa enn áttað sig á hve galinn Jón Valur er og hversu á skjön hann er við allt það sem venjulegu fólki þykir eðlilegt þá segir hann þetta um undirskriftasöfnunina gegn makrílfrumvarpinu:

„Hvaða áhrif hefur það á sam­keppn­is­stöðu íslenzks fiskútflutnings, að áður en fiskurinn er settur á markað, hafi verið klipinn stór hluti af verðmæti hans og settur í ríkissjóð… Mundi þá að því reka, að íslenzkar útgerðir yrðu ekki lengur samkeppnishæfar vegna lýðskrumandi græðgi landkrabba hér í meintan ofurgróða útgerðanna? “

Lýðskrumandi græðgi landkrabba! Það er engu logið á Jón Val Jensson. Hann sér alveg sjálfur um að gera sig hlægilegan.

___
* Þegar lesin er síða „Kristinna stjórnmálasamtaka“ má sjá stæka andúð á félagshyggjuflokkum, múslimum, hjónaböndum samkynhneigðra og samkynhneigð yfirleitt, auk auðvitað andstöðu við fóstureyðingar. Þá er ítrekað lýst yfir stuðningi við Snorra í Betel, sem er félagsmaður í Kristnum stjórnmálasamtökum „eins og fleiri meðlimir Hvítasunnukirkjunnar á Íslandi“. Á bloggum Jóns Vals er sömu afstöðu til þessara manna og málefna að finna.

Fjörtíu ára reynsla af skilyrtum fóstureyðingum

Árið 1975 voru sett lög sem leyfðu fóstureyðingar á Íslandi. Kvenréttindakonur kröfðust þess frá upphafi að fóstureyðingar yrðu frjálsar, þ.e.a.s. að ákvörðunarrétturinn væri í höndum kvennanna sjálfra, ekki heilbrigðisstarfsfólks. En lögin kváðu á um annað og hafa staðið óbreytt í fjörtíu ár. Kvenréttindafélag Íslands hefur nú lagt fram ályktun um frjálsar fóstureyðingar, eins og segir í frétt Ríkisútvarpsins. Þar segir jafnframt að

„Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir, framkvæmdastýra Kvenréttindafélagsins, segir að Ísland hafi samþykkt alþjóðasamþykktir um kynfrelsi kvenna og að fóstureyðingar séu frjálsar á Norðurlöndunum. Því ættu þær að vera frjálsar hér. Eins og staðan er í dag þurfi beiðnir að fara fyrir nefnd heilbrigðisstarfsmanna sem geti lagalega séð synjað henni eða óskað eftir frekari rökstuðningi. Hún segir marga misskilja baráttu þeirra, þær vilji ekki breyta tímarammanum og séu sáttar við þau þriggja mánaða mörk sem sett eru í lögunum. Þær vilji eingöngu að konur geti farið í fóstureyðingu án þess að þurfa að fá leyfi frá heilbrigðisstarfsfólki“.

Lögin kveða á um að áður en fóstureyðing fer fram liggi fyrir skriflega rökstudd greinargerð tveggja lækna, eða læknis og félagsráðgjafa sé eingöngu um félagslegar ástæður að ræða.

„Í lögum um fóstureyðingar segir að skylda sé að veita konu sem sækir um aðgerð fræðslu um áhættu og félagslega aðstoð og að sú fræðsla skuli veitt á óhlutdrægan hátt. Þá kemur fram að fóstureyðing sé einungis heimil af ákveðnum félagslegum eða læknisfræðilegum ástæðum. Félagslegu ástæðurnar geta verið fátækt, að skammt sé liðið frá síðasta barnsburði eða að kona geti ekki vegna æsku og þroskaleysis annast barnið á fullnægjandi hátt. Ef ástæðurnar eru aðrar þurfa þær að teljast fyllilega sambærilegar við þær fyrrgreindu.“

Enda þótt beiðnum kvenna um að komast í þessa aðgerð hafi ekki verið synjað í mörg ár, þá er niðurlægjandi að þurfa að ganga milli manna til að sækja um leyfi og þora jafnvel ekki annað en ljúga upp sennilegri ástæðu. Sumar konur óttast að hin rétta ástæða verði ekki tekin gild, þær verði konan sem er synjað um fóstureyðingu. Það ætti að vera nóg að kona óski eftir þessari aðgerð án frekari útskýringa og þar með sé það ákveðið. Auðvitað verður að gefa konum kost á að tala við félagsráðgjafa ef þær vilja en það ætti ekki að vera skylda.

En mér er ljúf skylda að draga enn einu sinni fram nokkra pistla sem ég hef skrifað um fóstureyðingar.

Helstu „röksemdir“ gegn fóstureyðingum - og ég svara hverri og einni röksemd en þær eru t.d. þessar:
- Að verið sé að drepa manneskju
- Að konur eigi að stunda ábyrgt kynlíf og ef þær gera það ekki eigi þær að taka afleiðingunum
- Að konur eigi ekki að stunda kynlíf nema þær vilji eignast börn
- Að konur verði að eignast fleiri börn vegna fólksfækkunar í heimalandi sínu/Evrópu
- Að konur noti fóstureyðingar sem getnaðarvörn
- Að konur fari oft í fóstureyðingu

Fóstureyðingar verða að vera löglegar
Hér minnist ég einmitt á það að fóstureyðingar eru hreint ekki frjálsar á Íslandi.

Takmarkanir á réttindum kvenna í Bandaríkjunum (þarna var Bush yngri enn forseti)
Hér velti ég m.a. upp þessari spurningu: Ef upp kæmi eldur á rannsóknarstofu og þú yrðir að velja milli þess að bjarga þriggja ára barni eða petriskál með tíu vikugömlum fósturvísum – hvort myndirðu velja?

Fóstureyðing eða ættleiðing
Það er í þessum pistli sem ég sagði það sem ég hef endurtekið oft síðan, ekki síst í tengslum við umræðu um staðgöngumæðrun:

„Konur eru ekki útungunarvélar. Ekki fyrir guð, eiginmanninn, móður sína (sem langar svo til að verða amma), ríkisstjórnina og lífeyrissjóðina (það vantar fleiri skattgreiðendur) eða ókunnugt barnlaust fólk útí bæ. Þær mega - og eiga að mega - eignast börn ef þær vilja og geta en vera lausar við þá kvöð sýnist þeim svo.“

Fóstureyðingar valda (ekki) ævilangri sektarkennd
Hér tala ég um viðhorf kvenna sem hafa farið í fóstureyðingu.

Allskonar konur fara í fóstureyðingu
Hér er annar pistill um konur sem fara í fóstureyðingu, viðhorf þeirra og hverjar þær eru:
„Þú þekkir líklega líka fjölda kvenna sem hafa farið í svona aðgerð, jafnvel þó þér hafi ekki verið sagt frá því.“

Helstu andstæðingar fóstureyðinga
Það eru einkum tveir hópar sem eru á móti fóstureyðingum: karlmenn og trúarofstækisfólk.
Helstu andstæðingar fóstureyðinga — karlmenn
Helstu andstæðingar fóstureyðinga — kaþólikkar
Hér fjalla ég sérstaklega um kaþólikka en segi jafnframt að „fjöldi ofsatrúarmanna bæði hér og í Bandaríkjunum úr ýmsum trúfélögum eru þeim innilega sammála.“ Pistillinn er reyndar skrifaður í tíð fyrri páfa og er að því leytinu úreltur.

Fóstureyðing — þegar guð drepur saklaus börn í móðurkviði
Hér fjalla ég um mismunandi viðhorf til fósturláts og fóstureyðinga.
„Málið virðist síður snúast um að allir fósturvísar eigi að verða að barni en meira um að konur eiga að hafa samviskubit vegna kynlífs sem þær stunda og hugsanlegra afleiðinga þess.“

Fóstur finna ekki til sársauka
Um rannsókn sem gerð var „og niðurstaðan er sú að sex mánaða fóstur finna ekki sársauka.“

Börn að ala upp börn
Örlítið annað sjónarhorn á umræðuna, rætt um fjölmarga ókosti þess að unglingsstelpur eignist börn. Tek samt fram að „mér finnst ekki að nokkur kona eigi að fara í fóstureyðingu fyrir þrýsting annarra, hversu gömul eða ung hún er. Mér finnst bara ekki heldur að það eigi að líta á það sem sjálfsagðan hlut að hver sem er valdi móðurhlutverkinu.“

Talandi um börn að ala upp börn.

„Amnesty International berst nú fyrir því að tíu ára gömul stúlka í Paragvæ fái að fara í fóstureyðingu. Samkvæmt lögum í Paragvæ má ekki eyða fóstri nema líf móðurinnar sé í hættu og segja þeir það ekki tilfellið í þessu máli.“

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem svona mál kemur upp í rammkaþólsku landi. Kaþólikkarnir einsog aðrir trúarofstækismenn leggja ofuráherslu á „virðingu fyrir lífi“ – en það á alltaf bara við um líf fóstursins. Virðingin fyrir lífi og limum tíu ára stúlku er engin.