Þingmennsku ófétanna að ljúka

 Lengi hefur staðið til að blogga. Tilefni ærin. En í dag er ekki hægt annað en skrá á spjöld bloggsíðunnar þau stórkostlega gleðilegu tíðindi að hvorki Brynjar Níelsson né Sigríður Á Andersen verða í framboði í haust. Þeim var báðum hafnað í prófkjöri. Hafnað af flokksfélögum sínum í Sjálfstæðisflokknum — meira að segja þar hefur mönnum loks ofboðið. Þó fyrr hefði verið. Ekki að ég muni hér eftir líta Sjálfstæðisflokkinn hýru auga; hef á honum ævarandi skömm. En þessi úthreinsun var löngu tímabær. Bæði hafa þau andstyggilegar skoðanir (sem þau deila reyndar að uppistöðu til með öðrum Sjöllum) og hafa í ofanálag  einstakt lag á að sýna öllu því sem telst virðing við fólk af minnihlutahópum eða fólk í erfiðri stöðu algjöra fyrirlitningu. Svo ekki sé talað um sífellda andstöðu þeirra við kvennabaráttu hverskonar og hnjóðsyrði í garð feminista. 

Hneykslin sem Sigríður Andersen hefur verið potturinn og pannan í hafa eflaust gert hana óæskilegri kost á framboðslista fyrir flokksfélaga hennar. En hvað veldur því að Brynjar, sem hefur ekki gert neitt annað en vera Brynjar — þessi sem leggur ekki fram frumvörp en mætir í öll viðtöl þar sem hann gasprar og snýr útúr öllu sem rætt er um — það er næstum óskiljanlegt að honum sé refsað með þessum hætti. Hann hefur fram til þessa verið flokknum einkar gagnlegur við að draga, með áðurgreindum hætti, alla athyglina að sér (sjá ótal fyrirsagnir um hvað 'Brynjar Níelsson segir') og málin sem hann var fenginn til að ræða við fjölmiðla falla í skuggann. Hefur gengið vel hingaðtil. 

En nú losnum við semsagt við hann, vonandi um alla framtíð. Æskilegast væri að þessi óféti hættu strax á  þingi í stað þess að bíða fram að kosningum, en við því er vart að búast. Samt er þetta gleðidagur.

Ég hlýði þegar mér sýnist og afsakið dómgreindarbrestinn en ég hætti barasta ekki neitt

Það gefst gott næði í kvöld til að skrifa blogg því að árlegt jólaboð féll niður, eðlilega. Það er nefnilega til fólk, ég þar á meðal, sem finnst algjörlega sjálfsagt að sleppa því sem annars var á dagskrá — vegna þess, eins og maðurinn sagði: við erum öll almannavarnir. 

Karlmaður 1 í embætti

Reyndar varð maður sem hefur endurtekið æ ofan í æ að við séum öll almannavarnir uppvís að því að safna fólki af ýmsum landshornum heim til sín og reka þar einhverskonar umferðarmiðstöð. Það komst upp vegna þess að megnið af fólkinu, þar með talið hann sjálfur, smitaðist af kórónuveirunni. Fram að því hafði hann hugsanlega oft haft marga gesti í einu, en ekki fundist þá, eða allavega þessa örlagaríku helgi, haft dómgreind til að afþakka þessar heimsóknir. Hann hafði svosem áður sýnt af sér dómgreindarbrest í sambandi við einhvern fótboltaleik. En þrátt fyrir ítrekaðan dómgreindarbrest var hann hvorki rekinn né sagði af sér. 

Karlmaður 2 í embætti 

Annar karlmaður hefur nú gerst sekur um dómgreindarbrest svo eftir er tekið. Eins og með karlmanninn í fyrra dæminu komst upp um þennan, en ekki er ólíklegt að hann hafi oft og iðulega þverbrotið allar reglur um sóttvarnir en bara löggan ekki mætt á vettvang. En úr því að þetta var komið í fjölmiðla dreif hann sig í að mæta bljúgur í viðtöl og biðjast afsökunar. Ætlar auðvitað ekki að segja af sér frekar en hinn karlmaðurinn (kannski hefði verið meiri þrýstingur á það ef sá hefði gengið á undan með góðu fordæmi og sagt af sér öllu sem tengdist sóttvarnarmálum?). Er hann þó leiðtogi síns flokks í ríkisstjórn og sem fjármála- og efnahagsráðherra sér hann um útstreymi úr ríkiskassanum og er því mjög meðvitaður um hvað Covid er að kosta þjóðarbúið — en hikar þó ekki við að taka þátt í samkomu þar sem voru mun fleiri en máttu vera, og nánast allir viðstaddir grímulausir. (Enn á eftir að koma í ljós hvort einhver í samkvæminu með Bjarna þetta Þorláksmessukvöld hafi verið smitaður.) Það fer ekki framhjá neinum hvort fólk er með grímu eða ekki, en útí það hefur Bjarni Ben ekkert verið spurður þegar hann segist hafa bara verið 15 mínútur (útafþví að það er hámarkstími) og bara allsekki tekið eftir því strax að fólki hefði fjölgað í kringum sig.*

Reyndar er eftirtektarvert hve Engeyjarprinsinn er oft ómeðvitaður um hvað hann gerir. Hann skrifaði undir pappíra í Vafningsmálinu sem urðu til þess að bótasjóður Sjóvá tapaði 20 milljörðum — en vissi ekkert hvað var á þessum pappírum sko, var bara að sendast. Svo er það einkamálasíðan þar sem hann var að leita sér að konu en álpaðist til að nota vinnunetfang; lét svo konuna taka skellinn með sér og gerði hana þannig að enn meira athlægi en framhjáhaldstilraunirnar einar hefðu gert. En það er auðvitað hans einkamál og hefur ekkert vægi gagnvart samfélaginu, en sýnir þó hve gjarn hann er á að ljúga sig útúr vandræðum. Hér má lesa um fimm skipti þar sem Bjarni var sér alls ómeðvitaður. 

1) Vissi ekki hvað hann veðsetti (Vafningsmálið)

2) Vissi ekki af fjárfestingu Einars Sveinssonar föðurbróður síns (sem keypti Borgun útúr Landsbankanum)

3) Vissi ekki af innherjaupplýsingum þegar hann og pabbi hans seldu hlutabréf sín í Glitni fyrir hrun

4) Vissi ekki um lekann í dómsmálaráðuneytinu sem varð til þess að Hanna Birna sagði af sér (þótt sérfræðingar í hans ráðuneyti hefðu rannsakað lekann) 

5) Vissi ekki að hann ætti félag í skattaskjóli (Falson og Co. sem var skráð á Seychelles eyjum eins og kom í ljós í Panamaskjölunum) og þráaðist við að leyfa skattrannsóknarstjóra að kaupa gögn sem innihéldu upplýsingar um eignir Íslendinga í skattaskjólum.

Þetta er úr úttekt frá 2016 og hefur sannarlega bæst við listann. Bjarni veit auðvitað ekkert hvernig stendur á því að sett var lögbann á útgáfu Stundarinnar sem vann fréttir um fjármál Bjarna Ben, sem þá var forsætisráðherra, upp úr Glitnisskjölunum (sbr. upptalingu hér fyrir ofan) — en fréttaflutningurinn var stöðv­að­ur með valdi í að­drag­anda Al­þing­is­kosn­inga 2017. En hann vissi auðvitað ekkert hver stóð fyrir lögbanninu. Ríkisstjórnin hans sprakk svo þegar samstarfsflokkur neitaði að vera lengur memm þegar ljóst varð að Sigríður Andersen þáverandi dómsmálaráðherra hafði vitað að pabbi Bjarna hafði skrifað uppá náðunarbréf fyrir barnaníðing; hún sagði Bjarna einum frá því og þau þögðu yfir því mánuðum saman. Eflaust er ég að gleyma einhverju,** listinn yfir hneyksli sem Bjarni Ben tengist er of langur til að ná honum saman á einni kvöldstund.

Á meðan faraldurinn geisar hamast flokkssystkin Bjarna, þau Sigríður Andersen og Brynjar Níelsson gegn sóttvörnum. Bjarni Ben hefur hreint ekki fordæmt það. Þórdís Kolbrún Reykfjörð lét ekki ráðherraembættið stoppa sig í stelpufjöri (engin afsögn þar heldur en þetta varð til þess að reglurnar fóru að riðlast) og Þorgerður Katrín (sem var ráðherra flokksins og er enn frjálshyggjumanneskja) fer milli landshluta því ekkert má stöðva hana í að spila golf. 

Uppá þetta hefur Katrín forsætisráðherra VG horft og sagt fátt. Hún hefur nú tilkynnt alþjóð að sér hafi nægt að skamma Bjarna Ben og henni finnist ekki að hann þurfi að segja af sér. Það væri því mátulegt á hana að Píratar leggi fram vantrauststillögu á hendur Bjarna, og hún þurfi að koma upp í pontu og bera blak af honum, eins og hún gerði þegar rætt var um vantraust á Sigríði Á Andersen vegna ráðningu dómara í Landsrétt. Fleiri flokksmenn VG létu sig hafa það þann daginn og mun ekki gleymast. Katrínu er auðvitað mjög í mun að halda ríkisstjórnarsamstarfinu áfram eins lengi og mögulegt er. (Samkvæmt öllum venjum ætti að kjósa í vor en nei, hún seinkaði kosningum fram yfir sumarið til haust; það verður löng dauðaganga fyrir VG.) En til þess að ná því markmiði svífst hún einskis, og er til í að éta skít á hverjum degi.

En fyrir rest verður kosið. Þá rætist nú líklega það sem sagt hefur verið: flokkur hennar hrynur í fylgi, en Bjarni Benediktsson verður forsætisráðherra. Kannski vilja Vinstri græn ekkert frekar en fá að vera aftur memm í ríkistjórn þar sem hann ræður öllu — eins og nú.

Eitt er víst. Þorláksmessu-Bjarni verður ekki til að auka virðingu Alþingis. 

__

* [Viðbót] Úr pistli Braga Páls Sigurðssonar: 

„En hvað sagði aðilinn sem hringdi inn og tilkynnti um þessa ólöglegu fjöldasamkomu? Hann sagði Bjarna hafa mætt um tíu mínútum áður en hringt var í lögguna, og að hann var enn í salnum þrátíu mínútum seinna, þegar löggan mætti. Tíu plús þrjátíu er augljóslega fimmtán, það veit hver einasti fjármálaráðherra!“

** [Viðbót] „Bjarni ákvað að leyna almenning upplýsingum um umfang skattaskjólseigna fram yfir þingkosningar, kosningar sem var beinlínis boðað til vegna harðra viðbragða almennings við afhjúpunum á því hvernig stóreignafólk felur peningana sína á aflandseyjum.“ Og Jóhann Páll Jóhannsson blaðamaður veltir upp þeirri spurningu hvort Bjarni „hafi óttast að skýrslan hefði áhrif á stjórnarmyndunarviðræðurnar og möguleika hans til að leiða ríkisstjórn?“

[Viðbót] Skýrslurnar voru reyndar tvær, hin var um „skiptingu Leiðréttingarinnar. Báðar voru tilbúnar fyrir kosningarnar 2016 en ekki birtar fyrr en að þeim loknum“. Já og svo beitti hann sér gegn því að Þorvaldur Gylfason fengi ritstjórastarf í útlöndum, sem Þórður Snær rifjaði upp í leiðara Kjarnans undir yfirskriftinni „Bjarni sigurvegari“.

[Viðbót] Í Kryddsíldarþætti á gamlársdag birtist svo reiði Bjarni sem lýsti óánægju og furðu sinni, hreytti í viðstadda og kannaðist ekkert við að hafa beðist afsökunar.  

Ómarktækur sautjándi

Á fordæmalausum tímum telst dagurinn í dag ekki með sem sautjándi júní. Það er hvorteðer engin ástæða til að fagna lýðveldinu þessa dagana. Leiðtogi eins stjórnmálaflokksins sem myndar ríkisstjórnina þverneitar að leyfa fræðimanni, sem er gagnrýninn á m.a. það að stjórnarskráin sem við kusum um fyrir mörgum árum liggur ofan í skúffu, um að ritstjórastöðu hjá fræðitímariti sem kærir sig kollótt um pólítískar skoðanir. Í næstu viku verða forsetakosningar og annar frambjóðandinn skilur ekki takmörk forsetaembættisins, og hann og stuðningsmenn hans aðhyllast Trump. Stjórnskipunar-og eftirlitsnefnd hafnar því að rannsaka hæfi sjávarútvegsráðherra vegna Samherja, og ekkert er að frétta af lögreglurannsókn á mútumáli vina hans í Samherja — á sama tíma koma þeir eignum undan með því að láta afkomendur sína fá milljarða í fyrirframgreiddan arð svo fátt verði eftir til að gera upptækt ef svo ólíklega vildi til að dómskerfið færi þvert gegn flokkspólitískum reglum sem segja að aldrei skuli refsa Sjálfstæðismönnum fyrir neitt. Til hvers væri þá dómsmálaráherra alltaf úr Sjálfstæðisflokki ef ætti að láta þá lúta sömu reglum og aðra! Já og til hvers er það ráðherraembætti nema til að draga fólk í dilka og senda þá óæskilegu úr landi hið fyrsta. Þetta er nú lýðveldið sem við fögnum í dag, lýðræðið og viðhorf stjórnvalda til lýðsins.

Þetta er strax orðið lengra en það átti að verða. Ætlaði ekki að segja múkk nema til að ræða það sem blasti við á síðum Fréttablaðsins í dag. Fyrst: Grein eftir Arnar Sverrisson (á bls.13). Svo langt er um liðið síðan hann síðast birti eftir sig kvenhaturspistil að ég hélt að hann hefði kannski dáið í kófinu. Mig langar til að skoða þennan pistil nánar en ekki núna. Ja nema til að segja að hann er sama þvælan og alltaf, nú reynir hann að stilla metoo upp gegn vinnuvernd fyrir karla og segir að konur njóti meiri verndar gegn dónabröndunum í vinnunni en karlar hafa fengið gegn dauðaslysum. Þetta blasir auðvitað við.

Hitt sem var í blaðinu var heilsíðuauglýsing strax á næstu opnu. Þar gagnrýna Samtök áhugafólks um spilafíkn Rauða krossinn, Slysavarnafélagið Landsbjörg, SÁÁ og Happdrætti Háskóla Íslands — sem saman reka Íslandsspil — fyrir að treysta á „framlög“ veikra spilafíkla til að fjármagna starfsemi sína. Í auglýsingunni er ekki hikað við að draga stjórnarmenn þessara stofnana til ábyrgðar og eru þeir allir nafngreindir. Þetta er byltingarkennd aðferð til að fá þessar stofnanir til að breyta um stefnu, og það besta við þennan dag.

Frá Landspítala til Skrokköldu liggja gagnvegir

Eitt af því sem vekur fólk til meðvitundar um ástand mála í heilbrigðiskerfinu eru persónulegar reynslusögur. Tölur um fjölda sjúklinga á göngum eða framlag ríkisins til rekstrar Landspítalans nær ekki eins vel í gegn og frásögn sjúklings eða aðstandanda sem hafa séð og upplifað hvernig ástandið er á eigin skinni. Að því leytinu er mikilvægt að Hafrún Kristjánsdóttir hafi sagt (á sinni eigin facebook-síðu sem var endursögð á DV) frá reynslu sinni af að aðstoða náinn ættingja sem hefur ítrekað þurft að fara á bráðamóttökuna og verið lagður inn á ýmsar deildir, og hefur Hafrún því þurft að eyða miklum tíma á bráðamóttökunni. Það sem stingur samt í augu er gagnrýni Hafrúnar á heilbrigðiskerfið og ákall hennar um að það þurfi að gera eitthvað í þessu strax.

Fyrir þau sem ekki muna, þá er Hafrún systir Sigurðar Kára Kristjánssonar sem stóð staffírugur í pontu Alþingis í miðri búsáhaldabyltingu og mælti fyrir frumvarpi um brennivín í búðir. Hafrún, rétt eins og bróðirinn, varð snemma handgengin frjálshyggju og náði að verða stjórnarmaður í Heimdalli. Hún er semsagt ein þeirra sem hafa viljað báknið burt, allt sé einkavætt og heilbrigðisþjónustan þar með. Það er einmitt vegna þeirrar stefnu sem frjálshyggjumenn á þingi, og þar af allir fjármálaráðherrar Sjálfstæðisflokksins, hafa stigið fast á bremsuna áratugum saman þegar fjárlög eru samin, og svelt heilbrigðiskerfið. Undirskriftarsöfnun Kára Stefánssonar um árið létu þeir sem og aðrir frjálshyggjumenn sem vind um eyru þjóta. Ástandið á Landspítalanum, manneklan ekki síst, er alfarið afurð frjálshyggjumanna. Og það er óþolandi að sjá Hafrúnu kvarta undan ástandi sem hún og hennar líkar hafa markvisst unnið að.

En kannski er rangt að skamma Hafrúnu, það getur auðvitað vel verið að hún hafi fyrir löngu snúið baki við fyrri stjórnmálaskoðunum. Annað eins hefur nú gerst. Augljós dæmi um það eru ráðherrar Vinstri grænna.

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra skammast úti í lækna sem hafa undanfarið, eins og Hafrún, óspart lýst yfir hörmungarástandinu á bráðamóttökunni og segja að þar ríki neyðarástand. Svandísi virðist finnast mikilvægara að láta sem ekkert sé að, enda þótt allir viti betur, og segir fullum fetum að það sé erfitt að standa með Landspítalanum ef læknarnir séu að kvarta. Eins og það sé valkostur í huga heilbrigðisráðherra hvort hún „stendur með“ Landspítalanum. Einhvernveginn rímar þessi hugsun Svandísar, að ekki megi gagnrýna fjársvelti og slæman aðbúnað ríkisstofnana, ekki við þá félagshyggju sem hún einu sinni studdi. En eftir að hún tók þátt í að mynda ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum — sem henni þótti djörf en ótrúlega spennandi ákvörðun — hefur greinilega fleira umhverfst í huga hennar.

Víkur þá sögunni að umhverfisráðherranum sem er eini ráðherra ríkisstjórnarinnar sem ekki var kjörinn á þing heldur handvalinn af forsætisráðherra. Hann var einusinni framkvæmdastjóri Landverndar og fór þá auðvitað mikinn um mikilvægi þess að vernda landið fyrir virkjunaráformum t.a.m. við Skrokköldu. Nú er hann sestur þægilega í ráðherrastólinn og finnst alltíeinu að það fari vel á því að A) stofna miðhálendisþjóðgarðinn sem lengi hefur verið barist fyrir, og B) í þjóðgarðinum megi virkja alveg hægri vinstri.

Enda er hægri búið að gleypa vinstri. Og allsendis óvíst hver vaknar með hvaða stjórnmálaskoðun á morgun. Allt er ómark.

Áfram verður þó ófremdarástand á Landspítalanum.

Nýja stjórnarskráin (sem enn hefur ekki verið tekin í gagnið) sjö ára gömul

Sjö ár eru liðin frá því að nýja stjórnarskráin var samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu. Sjö ár og enn hefur hún ekki verið tekin í gagnið. Þorvaldur Gylfason talar um sjö ára svívirðu, Illugi Jökulsson segir þetta vera sjö ára sviksemi við þjóðina. Jóhanna Sigurðardóttir segir að lýðræðið sé fótum troðið.

Þorvaldur Gylfason rekur söguna svona:

„Þið munið hvað gerðist. Bankamenn, sem voru sumir síðan dæmdir til samtals 88 ára fangavistar, og stjórnmálamenn, sem var öllum hlíft við refsingu, lögðu landið á hliðina 2008. Fólkið reis upp, barði potta og pönnur og heimtaði stórhreingerningu og nýja stjórnarskrá. Alþingi lét undan, lamað af ótta, boðaði til þjóðfundar 2010 og leyfði fólkinu í landinu milliliðalaust að kjósa Stjórnlagaráð sem samdi frumvarp 2011 í samræmi við niðurstöðu þjóðfundarins. Hæstiréttur reyndi að skjóta kosninguna niður en skotið geigaði. Frumvarpið var samþykkt með 67% atkvæða í þjóðaratkvæðagreiðslu 20. október 2012. Þá var það eitt eftir að Alþingi lyki málinu með því að staðfesta frumvarpið fyrir þingkosningarnar 2013 og síðan aftur eftir kosningarnar. Alþingi brást og bisar nú við að semja eigin stjórnarskrá, stjórnarskrá flokkanna og útvegsfyrirtækjanna frekar en stjórnarskrá fólksins. Atgangur Alþingis er svívirðileg atlaga að lýðræðinu í landinu, réttnefnd tilraun til valdaráns.“

Þorvaldur segir ennfremur:

„Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur 2009-2013 ber þunga ábyrgð. Henni bar að neyta þingmeirihlutans sem fyrir lá með undirskriftum 32ja þingmanna til að staðfesta nýju stjórnarskrána vorið 2013 en stjórnin bar ekki gæfu til þess. Eigin flokksmenn keyrðu forsætisráðherrann niður með fulltingi nýrra formanna þv. stjórnarflokka, Árna Páls Árnasonar í Samfylkingu og Katrínar Jakobsdóttur í VG. Óhæfuverk þeirra markaði upphaf þeirrar sjö ára svívirðu sem fólkið í landinu þarf enn að búa við. Gömlu helmingaskiptaflokkarnir snerust báðir gegn þjóðinni þegar mesti óttinn rann af þeim eftir hrun og hafa nú báðir verið klofnir í herðar niður. Hitt er enn lakara að fyrsta meirihlutastjórn lýðveldisins án beggja þessara hermangs- og einkavinavæðingarflokka skyldi bregðast trausti kjósenda þegar svo mikið lá við. Vinstri græn innsigluðu samsekt sína með því að mynda ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokki og Framsókn 2017, stjórn sem þykist nú sitja við að semja nýja stjórnarskrá* í stað þeirrar sem 67% kjósenda samþykktu 2012.

Sjónarhorn Jóhönnu Sigurðardóttur:

„Tilraun ríkisstjórnar minnar seinni hluta kjörtímabilsins til að lögfesta þennan nýja samfélagssáttmála sem þjóðin sjálf átti svo mikinn þátt í að skapa, mistókst. Ekki vegna þess að vilja vantaði hjá ríkisstjórninni, heldur vegna heiftúðugrar og óbilgjarnar stjórnarandstöðu, sérstaklega Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks. Þeir svifust einskis í nær fordæmalausu málþófi og beittu öllum brögðum til að koma í veg fyrir að nýr samfélagssáttmáli, sem samþykktur hafði verið með tveim þriðju hluta greiddra atkvæða í þjóðaratkvæðagreiðslu, næði fram að ganga. Lýðræðið var fótum troðið.

Þjóðin hefur nú verið svikin af stjórnvöldum um þessa nýju stjórnarskrá í sjö ár. Núverandi ríkisstjórn virðist ekki ætla að færa þjóðinni þá heilsteyptu stjórnarskrá sem fólkið bíður enn eftir. Kannski á að samþykkja lítinn hluta hennar á þessu kjörtímabili m.a. um þjóðareign á landi. Hætta er á með Sjálfstæðisflokkinn við stjórnvölinn verði valinn lægsti samnefnari og haldlítið auðlindaákvæði.

Það er ástæða til að þakka Stjórnarskrárfélaginu, undir öflugri forystu Katrínar Oddsdóttur,fyrir skelegga og þrautseiga baráttu við að vinna málinu brautargengi.** Ég er sannfærð um að þjóðin mun ekki líða að stjórnmálamenn taki frá henni það lýðræðislega stórvirki sem þessi einstaki samfélagssáttmáli er, þannig að nýtt Ísland verði að veruleika.“

Illugi Jökulsson leggur áherslu á þátt útgerðarmanna í málinu og bendir á að þingmenn, sem eru ráðnir í vinnu hjá þjóðinni eins og hverjir aðrir vinnumenn til að sjá um daglegan rekstur þjóðarheimilisins, hafi gerst þjónar sægreifanna:

„Vegna ákvæða nýju stjórnarskrárinnar um auðlindir í þjóðareign, gagnsæi, upplýsingu og fleira, þá litu sægreifarnir á hana sem sannkallaða ógæfu.

Og í stað þess að þreyja þolinmóðir hið grimma él af örvum ógæfunnar, sem þeim fannst vera, þá ákváðu sægreifarnir að grípa vopn mót bölsins brimi og knýja það til kyrrðar.

Og sægreifarnir og þjónar þeirra hófu því opinskáa baráttu gegn nýju stjórnarskránni sem þjóðin ætlaði að setja sér.

Það dugði ekki. Þrátt fyrir linnulausan áróður og nærri vitfirringslegt málþóf þjóna sægreifanna á Alþingi samþykktu tveir þriðju hlutar kjósenda í þjóðaratvæðagreiðslunni 2012 að plagg stjórnlagaráðs yrði grundvöllur nýrrar stjórnarskrár. Sérstakri ánægju var lýst með auðlindaákvæðið sem sægreifunum var svo uppsigað við.

Sægreifarnir og þjónar þeirra urðu að skipta um gír. Nú skyldi stinga plagginu niður í skúffu og láta það rykfalla þar.

Og það hefur síðan verið höfuðverkefni allra nýrra þjóna sægreifanna.

Vilji þjóðarinnar skal að engu hafður, vilji sægreifanna skal fá að ráða.“

Fréttir í dag herma svo að Píratar og Samfylkingin ætli sér að leggja fram frumvarp um nýja stjórnarskrá á Alþingi. Frumvarpið mun byggja á vinnu Stjórnlagaráðs, nýju stjórnarskránni frá 2012 og vinnu Alþingis frá 2013. Ekki veit ég hvort það er til bóta, betra færi líklega á því að nota einfaldlega þá stjórnarskrá sem samþykkt var 2012. En þetta hljómar þó betur en útvatnaða stjórnarskráin sem núverandi ríkisstjórn hyggst bjóða uppá — í boði sægreifanna.

Eða eins og Illugi segir:

„Í sögubókum framtíðarinnar munu menn nefnilega furða sig á því af hverju þjóðaratkvæðagreiðslunni var ekki samstundis framfylgt. Hvurslags lýðræði var þetta? verður spurt.“

___
* Í samráðsgátt stjórnvalda má lesa einkar beinskeittar og góðar athugasemdir, sem flestar (allar?) eru á einn veg: Halda sig við þá stjórnarskrá sem valin var 2012, takk.
(Talandi um samráð: Kolbeinn Óttarsson Proppé, þingmaður VG, skrifaði lofpistil um ríkisstjórnina sína fyrir tveimur dögum undir yfirskriftinni Samráð gegn sundrungu. Óljóst hvort á að hlæja eða gráta yfir lestrinum. Kolbeinn var gestur í Silfrinu í dag og ræddi sérstaklega Sigmund Davíð í sambandi við Panamaskjölin og hve slæmt það hefði verið fyrir orðspor Íslands; benti þá Margrét Tryggvadóttir honum á að sama gilti um Bjarna Benediktsson sem VG hefðu þó farið í ríkisstjórn með.)
** Katrín Oddsdóttir var í stórgóðu viðtali í Silfrinu í tilefni dagsins.
[Viðbót] Morguninn eftir birtist í Fréttablaðinu ágætur pistill eftir Guðmund Steingrímsson: Sagan af stjórnarskránni. Einnig er áhugavert að lesa alþingisræðu Guðmundar um tillögur stjórnlagaráðs í október 2011 þar sem hann rekur feril málsins fram að því.

Leiðitamur ritstjóri hittir ráðherra í vandræðum

Alveg vissi ég, þegar ég sá forsíðu Fréttablaðsins í morgun, að viðtalið við Þórdísi dómsmálaráðherra* yrði ekki um brottvísun barna eða nauðleitarfólk yfirleitt. Og þegar ég fletti uppá viðtalinu, sem þakti tvær síður, kom auðvitað í ljós að þar var ekki minnst á svoleiðis óþægileg mál. Það var fjallað um stöðuna í Sjálfstæðisflokknum og heilmikið um ferðamál, þ.á m. gjaldþrot WOW, og þriðja orkupakkann.

Jú, eitthvað spyr Ólöf Skaftadóttir ritstjóri Fréttablaðsins um hvernig hafi verið að taka við af Sigríði Andersen en það er leitt strax yfir í innanflokksátökin. Alveg sleppt þessu með að Þórdísi hefur framfylgt sömu stefnu og Sigríður Andersen og vísað fólki af landi brott í hrönnum.

Pantar einhver í ráðuneytinu svona viðtal fyrir ráðherrann? Eða eru það almannatenglar sem sjá um að semja við ritstjóra blaðsins um þægilegt helgarviðtal þar sem þess er gætt að tala ekki um mótmælagöngur gegn stefnu dómsmálaráðuneytis sem Útlendingastofnun fylgir, heldur bara kósí spjall um allt hitt.

Það er aumingjaskapur hjá Þórdísi að fara í svona þægilegt viðtal beint í kjölfarið á háværri gagnrýni almennings á framferði ráðuneytis hennar og undirstofnana. Og þetta er algjörlega glötuð blaðamennska.

____
* Fullt nafn og titill hefði rústað upphafssetningu bloggfærslurnar en er þessi: Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttur, varaformaður Sjálfstæðisflokksins, ferðamálaráðherra, iðnaðarráðherra, nýsköpunarráðherra og dómsmálaráðherra.

Allt er þegar þrennt er vont

Í gær ákvað borgarráð að leyfa eyðileggingu Elliðaárdalsins. Þeim finnst í lagi að troða 4500 fermetra hlussuhýsi + bílastæðum beint ofaní útivistarsvæði. Svo ekki sé nú talað um raskið og ónæðið meðan á byggingu ferlíkisins stendur. Það eina sem getur komið í veg fyrir þetta er íbúakosning, en ég er reyndar ekkert of bjartsýn á að hún verði haldin né að niðurstaðan verði að hlífa Elliðaárdalnum.

Hvalveiðstoppið stóð stutt yfir. Nú er besti vinur aðal, hann Kristján Júlíusson búinn að gefa hinum Kristjáninum leyfi til að veiða langreyðar næstu fimm ár. Það er með ólíkindum hvað Sjálfstæðisráðherrum rennur alltaf blóðið til styrkveitenda flokksins.

Og svo kom útspil dómsmálaráðherra í kjölfar mótmæla gegn brottvísun barna. Hún hefur af miklum hagleik sett saman reglugerð sem miðar eingöngu að þeim tveimur málum sem í umræðunni hafa verið þessa viku (án samt nokkurra loforða um að þessum tilteknu börnum verði hlíft við brottvísun) — þetta er semsé ekki reglugerð sem breytir stöðu annarra barna sem hafa komið eða eiga eftir að koma hingað. Bara verið að redda sér frá þessu fjölmiðlafári og æstum múgnum. Svo virðist eiga að leggja allt kapp á að — ekki að tryggja börnum sem koma úr erfiðum aðstæðum búsetu hér, nei — fleygja meiri peningum í kerfið svo það virki hraðar og vísi börnum fyrr úr landi áður en þau festa rætur (það er verst greinilega að mati ráðherra), og verða þannig Íslendingum einhvers virði. BURT MEÐ ÖLL BÖRN er stefnan. Samt var ákall mótmælanna í gær: FYRIR ÖLL BÖRN. En auðvitað stóð aldrei til að hlusta á það heldur bara losna undan óvæginni gagnrýni.

Ég hata borgaryfirvöld fyrir að skipuleggja burtu græn svæði í borginni.

Ég hata að óðir peningakallar geti fengið ráðherra til að gefa sér leyfi til að pynta dýr sem eru þaraðauki í útrýmingarhættu.

Ég hata að það sé stefna ríkisstjórnarinnar að hrekja börn burt.

Við ættum að taka á móti miklu fleiri flóttamönnum, miklu fleiri hælisleitendum. En af öllum þeim sem við eigum ekki að vísa burt hljóta börn að vera efst á lista.

Svei þessari ríkisstjórn og fólkinu sem í henni situr.

Sigríði Andersen leyfist allt, löggunni líka

Eftir að dómur Mannréttindadómstóls Evrópu féll yfir Landsréttardómararáðningum Sigríðar Andersen ætti að vera augljóst að hún yrði að segja af sér. Eða að hún yrði rekin úr ríkisstjórn, eða að ríkisstjórnin segði af sér til að losa dómsmálaráðuneytið við hana.

Eftir árásir lögreglumanna á hælisleitendur og flóttamenn á mótmælafundi í gær, ætti að fara fram rannsókn á því hver tók þessa ákvörðun og hversu hátt upp valdastigann var leitað samþykkis fyrir því að lögreglan gekk samtaka að því verki að ráðast á friðsama mótmælendur.

Illugi Jökulsson skrifar hvassan pistil vegna árásar lögreglumannanna sem hann segir réttilega að hafi verið „sjokkerandi, fyrirlitleg og hættuleg“.

Og hann spyr, og ég tek undir:

„Hvað var það aftur sem Vinstri græn þóttust hafa upp úr krafsinu með því að valda Sigríði Andersen svo tryggilega í embætti dómsmálaráðherra?“

8. mars 2019, verkfall láglaunakvenna

[Þau mistök urðu þegar pistillinn var birtur að sumt birtist tvisvar og annað hvarf. Nú á að hafa verið bætt úr því.]

Þessi pistill átti fyrst og fremst að vera um málefni kvenna en vegna sjónvarpsþáttarins Vikan með Gísla Marteini sem var sýndur í kvöld þarf aðeins að ræða hann fyrst. Valið á gestum í þáttinn virðist alltaf háð því skilyrði að minnsta kosti einn gestanna sé Sjálfstæðismaður (eða Viðreisn sem er Sjálfstæðisflokkur 2 og flestir þar fyrrverandi Sjálfstæðismenn). Í öðru lagi er sama fólkið aftur og aftur, sem er skiljanlegt hjá fámennri þjóð en jafn pínlegt fyrir því.

Í kvöld var semsagt meðal gesta Svanhildur Hólm, sem hefur margoft komið í þáttinn eins og eiginmaður hennar Logi Bergmann, og uppfyllir hún Sjálfstæðisflokksskilyrðið enda starfar hún sem aðstoðarmaður Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra. Við hlið hennar sat svo útvarpsstjórinn Magnús Geir sem einnig er Sjalli. Valið Svanhildi í kvöld er frekar spes því nú í dag stóð yfir verkfall láglaunafólks. Það hefði kannski verið nær að fá einhvern úr þeirra hóp eða sem er hlynntur aðgerðum verkalýðsfélaga á þessum degi, en ekki fulltrúa ríkisvaldsins (þess hins sama og bauð smánarlegar skattalækkanir). Svanhildur var ekki ókurteis þegar hún var spurð um skoðanir sínar á Sólveigu Önnu formanni Eflingar en mjög augljóslega að vanda sig við að segja ekki skoðun sína.

Það var samt ekki það sem truflaði mig mest. Heldur þetta: Atli Fannar, sem var með góðan pistil að venju, ræddi launahækkanir ríkisforstjóra eftir að Kjararáð var lagt niður, og nefndi sérstaklega launahækkanir forstjóra Íslandspósts sem fékk tvær launahækkanir í fyrra og hækkuðu laun hans um 43% á einu ári. Atli sagði réttilega að upplýsingar um þessar launahækkanir vörpuðu sprengju eftir sprengju inn í kjaraviðræðurnar. Í lokin spurði Atli Fannar: Hver er að hækka þessi laun? Satan?


Svo var svissað yfir á Gísla Martein sem sagði þetta góða spurningu og kannski kæmi svarið við henni á eftir. En ræddi það svo aldrei meir. Fyrir framan hann í sófanum sat þó Svanhildur Hólm varaformaður stjórnar Íslandspósts, stjórnarinnar sem hækkaði laun forstjórans. Það var varla óvart að Atli Fannar spurði þessarar spurningar í þætti þar sem Svanhildur var gestur; en afhverju fékk hún að komast upp með að svara ekki spurningunni? Sverja af sér að vera Satan eða reyna að réttlæta þetta? Nei í staðinn var hún spurð, eins og sessunautar hennar, um skoðun sína á Sólveigu Önnu sem hún svaraði milli samanbitinna tannanna.

Gísli mætti taka aðeins minna áberandi afstöðu, takk.

En aftur að verkfallinu og Sólveigu Önnu. Ég er ein þeirra sem fagna því að hún leiði Eflingu og finnst hún standa sig feiknavel. Mér finnst frábært, úr því að Samtök atvinnulífsins koma ekki með ásættanleg boð um launahækkanir, og ríkið ekki um skattabreytingar sem koma að gagni, að láta reyna á mátt verkfalla. Það má alveg gleðjast yfir því að Félagsdómur ákvarðaði ekki SA í vil og fagna því að félagsmenn Eflingar sem völdu að fara í verkfall geti farið í verkfall. Það er ánægjulegt að stór kvennastétt þar sem erlendar konur eru fjölmennar fari í verkfall á alþjóðlegum baráttudegi kvenna. Það er svo auðvitað vonandi að Samtök atvinnulífsins og ríkisvaldið sjái að sér og reyni að koma í veg fyrir fleiri og víðtækari verkföll með því að gera góðan samning við láglaunafólk.

Heldur þykir mér hlægilegt þegar talað er um að verkfallið í dag eða fyrirhuguð verkföll eigi eftir að stórskemma ferðaþjónustu á Íslandi. Þetta er sá árstími sem hvað fæstir ferðamenn koma og þeir sem ætla sér að heimsækja Ísland í sumar munu ekki finna fyrir neinum truflunum á ferðum sínum. Svo má líka hafa það í huga að höfuðborg Frakklands þar sem eru alltaf einhver verkföll (eða óeirðir eða hryðjuverkaárásir) er á hverju ári meðal mest sóttu borga heims. Lenti í þriðja sæti í fyrra. Samkvæmt því virðast verkföll ekki hafa mikil fælingaráhrif.

Aftur að alþjóðlegum baráttudegi kvenna.

Kveikur var með ágæta úttekt á vændi á Íslandi þar sem margar hliðar málsins komu fram, talað við íslenskar og erlendar vændiskonur, sumar þeirra fyrrverandi og aðrar sem vildu hætta. Einnig vændiskúnna og nokkra sem vildu kaupa vændi en lentu í fyrirsát Kveiksfólks. Heilmikið var talað við lögregluna í þættinum og þar er bara ekkert að gerast í að rannsaka vændisstarfsemi og bösta vændiskaupendur.

Kvöldið eftir tók Kastljós málið upp og fékk til skrafs hvern annan en Brynjar Níelsson. Hann kom ekki á óvart; talaði um vændi sem val kvenna sem allt eins hefðu getað fengið sér vinnu á skyndibitastað. Einnig lýsti hann andúð sinni á að nöfn vændiskúnna séu birt á vefsíðum dómstóla, og reyndar yfirleitt andstöðu við nafnbirtingu glæpamanna. Minnist ég þó aldrei hafa heyrt hann opinberlega leggjast gegn slíkri nafnbirtingu innbrotsþjófa, og ekki einusinni þegar menn eru dæmdir fyrir smygl (sem er líklega dæmigerður glæpur án fórnarlambs) en þar er nöfnum manna blastað á netið hikstalaust; einu undantekningarnar virðast vera þegar karlar kaupa vændi. Það yrði auðvitað mikill álitshnekkir fyrir karlmenn ef slíkt yrði heyrinkunnugt, en það sama á auðvitað við um innbrotsþjófa og smyglara sem og aðra glæpamenn hversu stór eða lítil glæpur þeirra er.

Brynjar virðist ekki hafa horft á Kveik eða kynnt sér aðra þætti eða skrif um veruleika vændiskvenna. Hann hunsar algjörlega staðreyndir um að langflestar vændiskonur hafa orðið fyrir kynferðisbrotum ungar að árum, eru með skerta sjálfsmynd, eru vímuefnaneytendur, eru fátækar, hafa verið lokkaðar eða kúgaðar til starfa; jafnvel allt framangreint. En þetta kemst ekki fyrir í heimsmynd Brynjars. Allar hans skoðanir virðast byggjast eingöngu á nýfrjálshyggjuhugmyndum um frjálst val og frjálsan markað með hvað sem er, einnig mannslíkama.

Á sama tíma og Brynjar var að tala með rassgatinu tjáði annar Sjálfstæðismaður sig einnig um vændiskaup og lýsti því með innblásinni dæmisögu hvernig „Góður og grandvar maður getur leiðst út í vændiskaup …í augnabliks skynsemisrofi kaupir vændi“.

Semsagt, Sjallar álíta konur velji sér vændi eins og hvert annað starf, valið standi t.d. milli þess að vinna á skyndibitastað eða stunda vændi, en karlar afturámóti velja ekkert heldur leiðast útí vændiskaup, jafnvel bara vegna augnabliks skynsemisrofs.

Það er spurning hvaða skynsemisrof varð í hausnum á yfirlögregluþjóninum á Vesturlandi þegar hann keypti sér vændi. Hann var böstaður og dæmdur fyrir vændiskaupin í fyrra — en nafn hans var auðvitað aldrei birt og varð því ekki fyrir neinum álitshnekki. Enginn vissi reyndar af þessu. Lögreglustjórinn frétti af því hjá ríkissaksóknara að hann væri til rannsóknar í vændiskaupamáli og mánuði síðar sagði yfirlögregluþjónninn sjálfur upp störfum (eða þannig er það orðað, honum hafa hugsanlega verið gefnir afarkostir). En vændiskaupamálið komst ekki í hámæli fyrr en hann fékk annan dóm, þá fyrir harðvítug slagsmál í öðrum landshluta við löggu sem að mér skilst var með honum á fylleríi. Í dómnum (þar sem þeir voru báðir ákærðir fyrir slagsmálin og báðir dæmdir fyrir líkamsárás) kom fram að aðili B (enn verið að gæta nafnleyndar) hafi áður hlotið dóm fyrir þessa og þessa lagagrein, og einhver las útúr því að það væru vændiskaup; annars hefði sú staðreynd að starfandi yfirlögregluþjónn keypti sér vændi einsog ekkert væri sjálfsagðara alveg farið framhjá öðrum en þeim sem ákærðu hann og dæmdu. En þannig vill Brynjar Níelsson einmitt hafa það.

Aldrei kom fram hvar yfirlögregluþjóninn keypti vændið, hugsanlega í heimabyggð eða kannski gerði hann sér ferð til höfuðborgarinnar og var böstaður þar. Höfuðborgarlögreglan er reyndar almennt ekkert mikið að fylgjast með vændi, hafa ekki í það peninga né mannskap, en hrukku þó í gang þegar Kveiksfólk sem var að vinna að þættinum um vændið lét þá vita að fíkniefnasala og sala á konum færi fram á nektardansklúbbnum (nektardans er líka ólöglegur) færi fram á Shooters. Löggan lokaði staðnum — en áður en Kveiksþátturinn komst í loftið var aftur búið að opna og allt til sölu sem fyrr: dóp og konur.

Af öðrum lögreglu- og dómsmálum er það að frétta að þar er allt eins og venjulega. Karlmaður sem í þrígang réðst á þáverandi sambýliskonu sína og lamdi hana fékk tveggja mánaða skilorðsbundinn dóm. Karlmaður sem dró sér bláókunnuga konu inná klósett á skemmtistað og nauðgaði henni, fær afslátt á dóm vegna þess að nærri tvö ár liðu frá því ríkissaksóknaraembættið fékk málið í hendur og þar til gefin var út ákæra og síðar það ár féll dómur í Héraðsdómi. Alls liðu nærri fjögur ár frá kæru þar til málið var dæmt í Landsrétti. Það er auðvitað glatað, en það er alltaf jafn undarlegt að það sé sá dæmdi — nauðgarinn — sem fær samúð dómstóla útá það. Konan sem hann ákvað að nauðga þurfti líka að bíða fyrst í tvö ár og svo önnur tvo (afþví hann ákvað að áfrýja) áður en málinu lauk. Afhverju er hennar bið ekki metin mikilvæg? Afhverju fær hún þá ekki hærri skaðabætur eða eitthvað? Það er alveg glatað að sjá þessa nauðgaraafslætti skipti eftir skipti.

Svo eitthvað sé minnst á það sem gerist utan landssteinana, svona á alþjóðlegum baráttudegi kvenna, þá er furðulegt mál í uppsiglingu í Alabama í Bandaríkjunum.

Dómari í Alabama hefur fallist á að fóstur sem var eytt hafi lagaleg réttindi og að karlmaður geti höfðað mál fyrir hönd þess. Maðurinn ætlar að stefna heilsugæslustöð þar sem fyrrverandi kærasta hans [sem var sextán ára] gekkst undir þungunarrof og framleiðanda pillunnar sem henni var gefin. Úrskurðurinn byggir á umdeildum lögum í Alabama um réttindi „ófæddra barna“.

Þetta er algjör bilun. Næst verður reynt að kæra konur fyrir morð vogi þær sér að fara í fóstureyðingu. Karlmönnum í frekjukasti gefinn algjör réttur yfir líkama konunnar.

Að lokum er hér mælt með mjög góðum pistli (með hræðilegum titli) eftir Þórdísi Elvu Þorvaldsdóttur sem birtist 8. mars og fjallar m.a. um klíku franskra fjölmiðlamanna og almannatengla sem

„notaði margvíslegar aðferðir til að niðurlægja og einelta konur. Konur hafa lýst því hvernig aðferðir þeirra urðu til þess að þær misstu smám saman flugið og kulnuðu í starfi. En kvenhatrið hafði ekki slæm áhrif á feril karlanna. Þvert á móti fengu þeir vaxandi völd og áhrif“.

Það er augljóslega langt í að barátta kvenna verði óþörf.

Óseðjandi hungur svifétandi stórhvela og hin mikla ógn sem stafar af hryðjuverkum umhverfisverndarsinna

Eftir að hafa lesið fréttir um skýrslu Hagfræðistofnunar og séð Kastljósþátt kvöldsins þar sem Rannveig Grétarsdóttir formaður Hvalaskoðunarsamtaka Íslands mætti Oddgeiri Á Ottesen höfundi skýrslunnar sem er einnig varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins, hef ég tvær spurningar.

Hvernig rata hryðjuverk — og það hryðjuverk náttúruverndarsamtaka, svo algeng sem þau nú eru — yfirleitt inní skýrslu um þjóðhagsleg áhrif hvalveiða?

Er öruggt að Hallur Hallsson hafi ekki skrifað skýrsluna að hluta eða öllu leyti?

Dagur þrjú í Klausturgate

Fréttamenn hafa spurt Bjarna Ben hvort hann hefði lofað Gunnari Braga sendiherrastöðu (eða svo gott sem) en hann neitaði því staðfastlega að Gunnar Bragi ætti neitt inni hjá Sjálfstæðisflokknum fyrir að hafa gert Geir H Haarde að sendiherra (og Árna líka til að dreifa athyglinni frá því að dæmdur maður fékk eftirsóknarvert starf). Bjarni bætti því jafnframt við að Gunnar Bragi væri líka búinn að draga þetta til baka og biðja sig afsökunar á að hafa logið þessu uppá sig. En enginn fjölmiðlamannanna spurði hann afhverju Sigmundur Davíð hefði staðfest þessa sögu á barnum þegar Gunnar Bragi var að stæra sig af þessu. Það væri fróðlegt að heyra svör Bjarna við því.

Þegar Bjarni Ben var spurður hvort honum þætti að Klaustur-þingmennirnir ættu að segja af sér varð hann flóttalegur og vildi nú ekki alveg taka undir það, sagði „það ekki fara vel á því að þingmenn lýsi skoðunum sínum á því hvað aðrir þingmenn eigi að gera varðandi stöðu sína“. Enda hefur hann aldrei sagt af sér eftir nein hneykslismál sem tengjast honum, og slapp alveg við að taka pokann sinn þegar Sigmundur Davíð hraktist úr embætti eftir að Panamaskjölin komu í dagsljósið.

Þegar Sigmundur Davíð sagði í viðtali í dag að kjafthátturinn á Klaustri hefði ekki verið neitt einsdæmi [það kom mér ekki á óvart] og hann hefði oft setið með þingmönnum sem hefðu haft jafnvel verra orðbragð — og að nú væru þeir meðal þeirra sem hneyksluðust mest. Mér varð hugsað til viðtalsins á Stöð 2 þar sem Heimir Már spurði Pál Magnússon hvort hann þekkti svona orðbragð eins og var viðhaft á Klausturbarnum. Páll sagðist aldrei á lífsleiðinni hafa heyrt annað eins. Hann andmælti um of, þótti mér.

Andfeministar snúa vörn í sókn

Það hefur oft orðið mér til happs að bíða með að skrifa um eitthvað álitaefni sem allir eru (eða virðast vera) að ræða. Það er því næstum orðið að venju að í stað þess að grípa strax til lyklaborðsins bíð ég sallaróleg eftir að einhver taki af mér ómakið og svo geti ég vísað á orð þeirrar manneskju og sagt að þessu sé ég hjartanlega sammála. Og nú hefur það gerst.

En fyrst, fyrir þau sem ekki hafa fylgst með frá byrjun.
Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður komst að því að konur höfðu talað illa um hann í lokuðum hóp á netinu. Hann var auðvitað ekkert að taka það fram að þær létu þessi ummæli falla eftir að hafa séð myndbandsviðtal við Jón Steinar sem var birt í fjórum hlutum 4. júlí 2017. (Neðanmáls við þennan pistil er vitnað allnokkru sinnum í kjaftæðið úr Jóni Steinari, sem og ýmislegt sem aðrir sögðu um það.) En Jóni Steinari hentaði að taka ummæli kvennanna í lokaða hópnum úr samhengi, og þar með kveikti hann elda — örugglega ekki óvart.

Nýlega komst nefnilega í hámæli að Kristinn Sigurjónsson háskólakennari hafði sagt (í lokuðum hóp á netinu) eitthvað á þá leið að hann vildi ekki vinna með konum. Eitt leiddi af öðru og svo fór að Kristni var sagt upp störfum, karlrembum landsins til mikillar skelfingar. Það var því mikill fengur fyrir þá og aðra andfeminista að komast í ummæli nafnkunnra kvenna um Jón Steinar. Raunar er þetta mjög augljós gagnsókn karla sem hata konur, gagnsókn gegn #metoo og #höfumhátt. Og nú er hamast á þessum konum og öllum feministum fyrir að ganga of langt í orðbragði og ganga of langt í að saka karla (blásaklausa dúllubossa) um allskonar sem þeir þræta fyrir að nokkur maður geri eða segi — en segja það svo með enn kröftugri hætti þegar þeir bölva helvítis feministafrenjunum.

En þá er semsagt komið að því sem Tara Margrét Vilhjálmsdóttir, félagsráðgjafi og formaður Samtaka um líkamsvirðingu skrifaði. (Vísir birti valda kafla.) Til að lesendur geti séð allan pistilinn er hann hér í heild:

„Í gær birti Jón Steinar Gunnlaugsson pistil í Morgunblaðinu um Facebook-hópinn Karlar gera merkilega hluti og nokkur óviðeigandi ummæli sem höfðu verið látin falla um hans persónu. Ummælin voru sett fram á öruggu svæði en hann ákvað nú samt að villa á sér heimildir til að komast þar inn. Hann þykist koma af fjöllum vegna þessara ummæla og lætur vera að minnast á færsluna sem varð til þess að þessi orð voru látin falla; https://stundin.is/frett/jon-steinar-segir-ad-tholendum-roberts-myndi-lida-betur-ef-their-fyrirgaefu-brotin/. Þarna segir Jón Steinar að þolendum Róberts Downeys myndi líða miklu betur ef þeim tækist að fyrirgefa honum enda séu önnur brot miklu alvarlegri en þau sem hann beitti þeim. Honum finnst að sjálfsögðu ekki skipta máli að hér er á ferð maður sem hefur aldrei neina iðrun sýnt sem mætti kalla fyrsta skrefið í átt að fyrirgefningu. Hann bætti svo um betur og minnti á að þetta hafi nú ekki verið “lítil börn, sko” sem Róbert braut á, nei þetta voru unglingsstúlkur. Þetta er ekki í fyrsta skiptið eða annað sem Jón Steinar fer langt út fyrir lögfræðilegar skyldur sínar til að verja meinta eða dæmda gerendur kynferðisafbrota og barnaníðs. Hann var meira að segja dæmdur af Héraðsdómi Reykjavíkur fyrir að hafa gengið of langt í eitt skiptið og brotið trúnað þolandans með ummælum sínum í fjölmiðlum: "https://www.mbl.is/greinasafn/grein/615060/

Jón Steinar hefur trekk í trekk opinberað sig sem varðhund feðraveldisins og hefur honum tekist vel til. Það verður ekki tekið af honum að hér er á ferð einstaklega fær og klár lögmaður sem gerir allt fyrir skjólstæðinga sína. Fórnarkostnaðurinn er hinsvegar ekki ásættanlegur, allavega að mínu mati. Nú er liðið rúmt ár síðan umræðan um uppreist æru fór hæst og eitt ár síðan Metoo-bylgjan fór af stað. Síðan þá höfum við fengið að heyra hræðilegar sögur þolenda, þögnina, skömmina og sálarvítið sem fylgir kynferðisbrotum og kynbundnu ofbeldi. Við vitum að viðbrögð þolenda eru misjöfn eins og þeir eru margir (og þolendurnir eru alltof margir) og við vitum líka að fyrirgefningarsvipan er tól sem hefur verið notað í gegnum tíðina til níðast á þeim. Ekki í neinum málaflokki er krafan um fyrirgefningu jafn sterk og þegar kemur að kynferðisbrotum. Þessi krafa er notuð til að yfirfæra ábyrgð brotsins frá geranda yfir á þolanda, til að magna upp skömmina og þögnina sem kynferðisbrot þrífast í. Allir þolendur hafa fengið að heyra þessa fyrirgefningarræðu á einhverjum tímapunkti og það hefur ollið þeim ómældu tjóni og hægt fyrir bataferlinu. Það hefur líka hægt verulega á því að við sem samfélag tökum kynferðisbrot alvarlega og á stóran þátt í því mynstri þolendaskömmunar sem viðgengst. Rifjið aðeins upp andrúmsloftið í þjóðfélaginu þegar mál Róberts Downey var hægt og bítandi að koma í ljós. Reiðina, ógleðina, hvernig var traðkað á réttlætiskennda allra viti borinna manna og mana eftir því sem nýtt og nýtt brot bættist í púsluspilið og málið í heild. Ég meina, þetta mál sprengdi ríkisstjórnina! Ímyndum okkur síðan að Jón Steinar stígi fram með þá kröfu, mitt í þessu andrúmslofti, og fari með þá vel þvældu tuggu að þolendur Róberts eigi bara að vita betur og fyrirgefa honum. Brotin voru ekkert það alvarleg hvort eðer. Er í alvörunni það furðulegt að fólk hafi brugðist illa við? Er í alvörunni það óhugsandi að konur sem allar líkur séu á að hafi upplifað kynferðisofbeldi eða séu nákomnar einhverjum sem hafi orðið fyrir kynferðisofbeldi og fengið að heyra fyrirgefningarræðuna skrilljón sinnum fái bara nóg og setji fram orð um Jón Steinar eins og “viðbjóður?” Allavega ekki ef við skoðum bara ummælin við Stundargreinina hér að ofan, þar fer fólk mikinn í kommentakerfinu í sinni réttmætu reiði.

Það hefur því verið görsamlega magnað að fylgjast með storminum sem hefur geysað síðan hann birti pistilinn í gær, hvernig fólk er gjörsamlega gáttað á að það skuli “yfirleitt hugsa á þessum nótum og hvað þá koma því niður í skrifuð orð” http://www.visir.is/…/formadur-logmannafelagsins-hreinlega-… Er það í alvörunni svona erfitt að ímynda sér? Hefur þetta sama fólk almennt ekki fylgst með þjóðfélagsumræðu og séð hvernig fólk er tekið fyrir í kommentakerfum. Hvernig það eru yfirleitt konur eða meðlimir jaðarhópa sem verða fyrir barðinu á þjóðfélagsumræðunni og kommentin eru á þann veg að það að kalla einhvern viðbjóð eða segja honum að hoppa uppí rassgatið á sér er frekar light-weight? Allavega væri ég bara frekar sátt við að sjá kommentakerfið á slíkum nótum undir frétt um mig. Það væri góð tilbreyting frá því að vera hótað kynferðisofbeldi og þaðanaf verra. Þar með er ég þó ekki að segja að þetta sé góð orðræðuhefð og að hún sé til eftirbreytni. Ég er bara að reyna að minna fólk á samhengið sem hefur farið forgörðum hjá allt of mörgum.

Að ætla að skamma konur sem eru að tjá sína réttmætu reiði inni á lokuðu vefsvæði er angi nauðgunarmenningar og til þess fallið að valda með þeim frekari skömm og þöggun. Við köllum það tone policing en það er ein leið til að gera lítið úr skilaboðum kvenna með því að gagnrýna umbúðirnar sem þau komu í. KÞBAVD að vera kurteisar þegar þær sýna réttmæta reiði og sársauka þegar þær eru enn og aftur settar í þá stöðu að þurfa að fyrirgefa kvölurum sínum og taka ábyrgðina af þeim. Hefur Metoo-byltingin í alvöru ekki skilað okkur á betri stað en þetta? Þau sem vilja setja orð gagnrýnenda JSG á sama stað og hans eigin og báðir aðilar séu “jafn slæmir” verða líka að hafa í huga valdaójafnvægið hérna. Vitið þið hvernig valdaójafnvægið birtist? Með þeirri gusu vandlætingar og innsogum sem eru í gangi í fjölmiðlum og á samfélagsmiðlum um þessar mundir annarsvegar og hinsvegar þögninni vegna miklu verri orða sem eru látin falla um stjórnendur KGMH á sama tíma. Þegar fólk stígur fram og segist bara ekki ná utan um það að einhver skuli segja að einhver sé viðbjóður en kýs að líta algjörlega fram hjá því sem viðgengst á kommentakerfum fjölmiðla gagnvart þolendum kynferðisofbeldis og jaðarsettum einstaklingum dags daglega. Annað sem verið er að gera hérna er að þeir valdamiklu í þjóðfélaginu eru að reyna að snúa þolendavænni umræðu sér í hag og í sína þágu og gera sjálfa sig að þolendunum. Trevor Noah nær hér á sinn einstaka hátt að útskýra það https://www.youtube.com/watch…

Það er engin tilviljun að JSG stígur fram núna vegna athugasemda sem voru látin falla í byrjun júlí 2017. Það er heldur engin tilviljun að hann kýs að taka fyrir ummæli sem voru látin falla í lokuðum hópi kvenna frekar en af t.d. kommentakerfi Stundarinnar af sama tilefni. Nei, hann er enn og aftur að ganga mjög langt fyrir skjólstæðing sinn, sem var látinn fara hjá HR, eftir að hafa látið ummæli falla í lokuðum hópi sem þóttu fara á skjön við siðareglur HR. Hann er að reyna að sýna fram á meinta hræsni þegar kemur að því hver lætur hvaða ummæli falla og miðað við umræðuna hefur honum tekist ótrúlega vel til. Enn og aftur verður ekki af honum tekið að hann er eldklár og fær lögfræðingur. Hann kann að snúa umræðunni eins og hann vill hafa hana og fjölmiðlar taka fullan þátt í því með að taka yfirlýsingar og orð úr samhengi ásamt eldfimum fyrirsögnum sem eru sérvaldar sem klikkbeitur.

En hann er að gleyma einu atriði og það er að ekki er um neina hræsni að ræða. Það að Jón Steinar skipi þolendum barnaníðs að fyrirgefa geranda sínum og að hinir sömu þolendur kalli hann viðbjóð á móti er ekki það sama og má ekki leggja að jöfnu. Í fyrra tilvikinu er nefnilega valdamikill maður að beita valdi sínu og stöðu í þjóðfélaginu til að smána þolendur og senda þá aftur í forarpytt skammar og þöggunar. Í seinna tilvikinu eru þolendurnir loksins að neita því að hverfa frá, að láta slag standa og segja “hingað og ekki lengra!”. Þeir eru að segja að þeir muni ekki snúa aftur í skömmina og þögnina, nú sé kominn tími á að gerendur axli þá ábyrgð sem þeim tilheyrir í stað þess þolendur taki hana af þeim. Ekki láta blekkjast, standið með þolendum!“

Heyr, heyr!

___
[Viðbót í hádeginu daginn eftir]
Jón Steinar skrifar og þykist sniðugur þegar hann ber fyrir sig símtal við konu sem afsökun fyrir að birta opinberlega þetta orðbragð um Hildi Lilliendahl:
„Ég vil því taka hér fram að ein þeirra fjölmörgu kvenna sem hringdu til mín um helgina kallaði þig, Hildur Lilliendahl Viggósdóttir, nettröll og femínistatussu. Sagði hún alkunnugt, að þú værir bara áskrifandi launa hjá Reykjavíkurborg án þess að gera neitt í vinnunni annað en að hanga í tölvunni þinni til að iðka femínisma. Ég sussaði á konuna og sagði henni að nota ekki svona talsmáta. Og við þig Hildur, segi ég bara að verðir þú rekin úr vinnunni, eins og viðmælandi minn taldi borginni skylt að gera, getur þú leitað til mín.“

Okkar allra bestu menn á staðnum til að standa vörð um hagsmuni ... Kristjáns

Fyrir sjö árum gengu fulltrúar Íslands, Noregs og Japans gengu út af fundi Alþjóðahvalveiðiráðsins og komu með því móti í veg fyrir að greidd yrði atkvæði um tillögu Brasilíu og Argentínu um stofnun griðasvæðis hvala í Suður-Atlantshafi. Þetta þótti okkar fulltrúa á staðnum betra heldur en „spilla andrúmsloftinu í ráðinu“*, með svona asnalegri tillögu sem engar alvöru hvalveiðiþjóðir taka undir hvorteðer.

Fyrir þremur árum síðan var birtur pistill hér á blogginu um breska sjónvarpsþætti þar sem fjallað var um hvalveiðar í Suður-Íshafi. Án þess að ég hafi séð á korti hvar nákvæmlega þetta fyrirhugaða griðasvæði ætti að vera, þykir mér líklegt að það sé á svipuðum slóðum og sögusvið þáttanna.

Þessa dagana stendur yfir fundur Alþjóðahvalveiðiráðsins og í þetta sinn var kosið um tillöguna um griðasvæði sem Brasilía lagði fram, eins og það hefur gert á hverju ári síðan 2001. 39 ríki studdu tillöguna en 25 kusu gegn. Tillagan féll þar sem tvo þriðju hluta þarf til að samþykkja tillögur í alþjóðahvalveiðiráðinu. Ísland, Noregur, Rússland og Japan voru meðal þeirra sem kusu gegn griðasvæði fyrir hvali í Suður-Atlantshafi.

Japanir ætla síðar í vikunni að reyna að fá það í gegn að banni við hvalveiðum í atvinnuskyni verði aflétt. Og á þar eflaust dyggan bandamann hjá fulltrúum Íslands í ráðinu.

Íslensk stjórnvöld hljóta að skipa í þetta ráð, eða hvað?** Þessi sömu íslensku stjórnvöld sem eru undir forsæti flokksformanns sem leiðir flokk sem þykist í orði kveðnu vera á móti hvalveiðum. En stjórnvöld þessi eru samt tilbúin að horfa uppá (og jafnvel fagna) Kristján í Hval drepa hvern hvalinn á eftir öðrum — en ætla að skoða að loknum veiðum hvort þær hafi verið sjálfbærar og borgi sig fyrir Ísland að leyfa honum að halda þessu sporti áfram. Og nú er beinlínis komið í veg fyrir að hvalir verði látnir í friði í Suður-Atlantshafi.

Enn á að drepa. Enn á að standa með drápum. Enn á að standa að drápum.


___
* Það hefur ekki komið fram hver sé fulltrúi Íslands, hugsanlega er það enn forstöðumaður Hafréttarstofnunar Íslands.

** Hafréttarstofnun var stofnuð af Háskóla Íslands, utanríkisráðuneytinu og sjávarútvegsráðuneytinu. Hafréttarstofnun Íslands er rannsókna- og fræðslustofnun á sviði hafréttar við Háskóla Íslands sem lýtur sérstakri stjórn og hefur sjálfstæðan fjárhag. Er fulltrúi Hafréttarstofnunar þá á vegum íslenska ríkisins eða kaupir Kristján Loftsson þjónustu af stofnuninni?

Lítil börn með skólatöskur

Þegar ég var í grunnskóla las ég ljóðið Nú haustar að eftir Vilborgu Dagbjartsdóttur.

Einhverja nóttina koma skógarþrestirnir
að tína reyniber af trjánum
áður en þeir leggja í langferðina yfir hafið,
en það eru ekki þeir sem koma með haustið
það gera lítil börn með skólatöskur.

Mér fannst mjög ósanngjarnt að kenna börnum um að haustið kæmi, ég vildi síst vera ábyrg fyrir því. Hafði næstum jafn illan bifur á Vilborgu og hún hafði greinilega á börnum sem ekkert gátu að því gert að þurfa að fara í skólann.

Þegar Vilborg samdi ljóðið, árið 1960, byrjuðu skólar mun seinna en þeir gera núna og hættu fyrr á vorin. 8-9 ára börn áttu að mæta í fyrstu kennslustund mánudaginn 5. september, 7 ára börn (sem þá var yngsti bekkur í skyldunámi) daginn eftir (öll þurftu þau þó að koma í skólann 1. september því þá var skipt í bekkjardeildir). Krakkar í eldri deildum barnaskólans (10-12 ára) þurftu ekki að láta sjá sig fyrr en 1. október. (Morgunblaðið 3. sept. 1960).

Tíu árum síðar er tekin upp kennsla fyrir sex ára börn („forskóli“; sex ára bekkur varð ekki skylda fyrr en 1991) og áttu þau að hefja skólagöngu sína 1. október. Sjö, átta og níu ára börn áttu það ár að mæta í skólasetningu fimmtudaginn 3. september, og líklega hefur þá kennsla hafist mánudaginn 7. september. Það varð semsagt ekki breyting á því hvenær skólinn byrjaði á þessum tíu árum. Haustið byrjaði því seinna en nú, sé miðað við ljóð Vilborgar.

Nú í ár var skólasetning 22. ágúst og skólaslit verða 7. júní. Áður fyrr lauk skólanum í maí. Það ku hafa verið á því herrans ári 2008 sem skólinn var lengdur úr 170 dögum í 180 daga. Veslings börnin.

Þetta hefur áhrif á fleiri. Undanfarin ár hefur fullorðna fólkið talað eins og haustið byrji fljótlega eftir verslunarmannahelgi. Það helgast auðvitað af því að skólasetningin er seinna sama mánuð. Það er semsagt enn verið að kenna börnunum um að koma með haustið.

Auðvitað er það svo líka fullorðna fólkinu að kenna að börnin eru æ lengur í skóla; foreldrarnir æpa yfir að þurfa að sinna börnunum vegna verkefnadaga kennara, og vilja helst sem lengst skólaár. Það sama vill atvinnulífið. Ein slík uppástunga kom fram í pistli Davíðs Þorlákssonar, fyrrverandi formanns SUS og núverandi for­stöðumanns sam­keppn­is­hæfnisviðs Sam­taka at­vinnu­lífs­ins. Davíð vill ekki bara lengja skólaárið heldur stytta það (aftur) um eitt ár svo að grunnskólinn sé bara níu ár. Það er ekki langt síðan öðrum frjálshyggjumönnum tókst að stytta framhaldsskólana niður í þrjú ár. Allt er það til þess að flýta fyrir því að vinnuaflið fari að knýja hjól atvinnulífsins.

Ekki held ég að það sé stemning fyrir þessu enda nóg búið að hræra í skólakerfinu í bili. Enn meiri lenging skólaársins er varla í þágu krakkanna, þeir vildu eflaust eiga lengri sumur eins og þau sem fyrri kynslóðir ólust upp við. Og ekki vera kennt um árstíðaskiptin.

Kálfafull langreyður drepin fyrir Kristján

Drógu kálfafulla langreyði í land. Bara í alvöru. Frétt Vísis sýnir hvar fóstrið er dregið úr augsýn, enda stóðu yfir mótmæli hvalveiðiandstæðinga og ekki heppilegt að hafa vitni yfirleitt að þessu óhæfuverki.

Vonandi er Kristján Júl sjávarútvegsráðherra ánægður með sig núna. Vonandi er Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra ánægð með sig núna.

Kristján Loftsson mun auðvitað sofa vel í nótt sem endranær.


———
[Viðbót] Fram hefur komið að „Algengt er að langreyðarkýr sem skotnar eru hér við land á sumrin séu kelfdar og eigi nokkra mánuði eftir af meðgöngu.“

Pia

Ég er sammála öllum um Piu Kjærs­gaard. Öllum þeim sem gagnrýna hana, öllum þeim sem sniðgengu hátíðahöldin vegna hennar, öllum þeim sem mótmæltu henni með einhverjum hætti — og ég er líka sammála þeim sem buðu henni. Mér finnst reyndar að danski sendiherrann hefði allteins getað verið fulltrúi danskra stjórnvalda, en ef það þótti svona nauðsynlegt að forseti danska þingsins væri viðstaddur þá skiptir það íslenska þingið varla máli fyrir hvaða skoðanir hún stendur. En aftur: það er fullkomlega eðlilegt að hafa óbeit á þessum skoðunum hennar og finnast það óeðlilegt að hún af öllum héldi ræðu við þetta tilefni.

Og það er auðvitað ömurlegt að Pia Kjærs­gaard hafi náð að skemma þennan atburð, og í ljósi þess var verulega vanhugsað að bjóða henni. Eða með orðum Fanneyjar Birnu Jónsdóttur:

„Til að geta notið þessa ótví­ræða merk­is- og hátíð­ar­dags í sögu lands­ins skiptir máli að varpa ekki stórum skuggum á hátíð­ar­höld­in. Nær­vera Piu Kjærs­gaard gerði gott betur en það; hún varp­aði myrkri á þau öll, skrum­skældi og eyði­lagði allan þann jákvæða boð­skap sem hefði verið hægt að draga fram á 100 ára afmæl­inu. Og eins ömur­legt og það er þá er ekki við neinn annan að sakast en afmæl­is­barnið sjálft, gest­gjafann sem bauð í afmæl­ið.“

Enda þótt Pia sé „frum­kvöð­ull og einn helsti hug­mynda­fræð­ingur meg­in­straumsút­lend­inga­andúðar á Vest­ur­löndum og ein þeirra sem náð hefur hvað bestum árangri í sinni hug­sjóna­bar­áttu á síð­ustu ára­tug­um“ þá finnst mér rétt að minna á að Sigríður Á Andersen framfylgir þeirri hugmyndafræði dyggilega hér á landi. Það mætti mótmæla Sigríði Á Andersen allan daginn alla daga fyrir mér.


___
[Viðbót] Baggalútur með sína ágætu útgáfu af þessu öllusaman.
[Viðbót] „Elísabet Ronaldsdóttir, einn farsælasti kvikmyndagerðamaður landsins, hefur ákveðið að skila fálkaorðunni sem hún var sæmd í janúar fyrir tveimur árum til að mótmæla því að Piu Kjærsgaard, forseta danska þingsins, hafi nýlega verið afhentur stórriddarakross frá Íslendingum.“ [RÚV] Vel gert!
[Viðbót] Ágætur pistill Guðmundar Steingrímssonar um Piu og lýðræðið.

Kjaradeila ljósmæðra: stéttastríð

Ég ákvað að taka smá fréttarúnt áður en ég hæfist handa við að skrifa blogg um kjaramál ljósmæðra. Eða öllu heldur: það sem sagt er þessa dagana af misjafnlegu viti um kjaradeilu ljósmæðra.

Það flýtti ákaflega mikið fyrir mér að Eyjan fjallar um viðbrögð Gunnars Smára við skrifum Ólafar Skaftadóttur (sem er nýorðin ritstjóri Fréttablaðsins, tók við af Kristínu Þorsteinsdóttur móður sinni og útgefanda blaðsins) sem skrifaði leiðara blaðsins í gær, og í dag skrifaði Hörður Ægisson (sem sér um Markaðinn fylgirit Fréttablaðsins) einnig leiðara og bæði tóku þau afstöðu gegn ljósmæðrum. Ólöf endar sinn leiðara á þennan veg, eftir að hafa þusað mikið um hve vel ljósmæður séu í raun launaðar:

„Vonandi verður samið við ljósmæður sem allra fyrst. Að þessu sinni og héðan í frá verður skynsemin þó að trompa tilfinningar.“

Hvaða tilfinningar eru það sem þarf að trompa? Er það tilfinningasemi að draga fram mikilvægi starfs ljósmæðra? Hlut þeirra — tildæmis með meðgöngueftirliti, fæðingaraðstoð, og eftirfylgni í heimahúsum — í að minnka ungbarnadauða svo mjög á Íslandi að hann er hér lægstur í heimi? Eða er það tilfinningar sem þarf að trompa vegna þess að þetta er kvennastétt og barátta kvenna fyrir betri kjörum er bara tilfinningalegt upphlaup hýsterískra kellinga?

Leiðari Harðar var svo allur um ‘höfrungahlaup’ — að ef ein starfstétt hækki upp fyrir þá stétt sem áður var jöfn eða fyrir ofan í launum vilji sú stétt hækka sig yfir hina aftur, og sömuleiðis krefjist allar aðrar stéttir að hinar fari ekki fram úr sér; við þessu sé svo brugðist með „gengisfalli, aukinni verðbólgu og hærri vöxtum“. Um launakröfur ljósmæðra segir Hörður:

„Engin rök standa því til þess að samþykkja þær kröfur“, og síðar í leiðaranum segir hann: „þá telja sumir að nú sé rétti tíminn til að fara fram á stórfelldar nafnlaunahækkanir. Minna en engin innstæða er hins vegar fyrir slíkum kröfum.“

Hvergi í öllum leiðaranum minnist Hörður á laun forstjóra í einka- eða opinbera geiranum, hvað þá launahækkanir þeirra undanfarið (sjá t.d. greinar Fanneyjar Birnu Jónsdóttur og Þorvalds Gylfasonar). Ætti hann þó sem ritstjóri Markaðarins að hafa nokkuð glögga mynd af hreint ágætum launakjörum landsins útvöldu sona. En það hentar auðvitað ekki að ræða það, svona rétt á meðan verið er að pönkast á konum sem vinna raunverulega mikilvæg störf — og hafa umtalsvert betri árangri að státa sig af en margur forstjórinn.

En annars ætlaði víst ég bara að vísa beint á það sem Gunnar Smári sagði um leiðara Ólafar og Harðar.

„Með fréttaflutningi sínum gegn ljósmæðrum á undanförnum dögum og með tveimur leiðurum í röð, þar sem blaðið stillir sér upp við hlið klíkuforingja hinna ríku og ríkisstjórnar hans; hefur Fréttablaðið stillt sér upp við hlið hinna ríku í stéttastríði þeirra gegn almenningi.“

Já, alveg rétt, það eru ekki bara leiðararnir. Litli dálkurinn Frá degi til dags, sem er alltaf á leiðarasíðunni hefur í meðförum Jóhanns Óla Eiðssonar haft uppi talsverðan áróður gegn kjarabaráttu ljósmæðra. Í dag var pönkast á þeim fyrir að hafa orðað hlutina klaufalega (í stað þess að segjast ætla að leggja fram formlegar kröfur sögðust þær ætla að leggja fram kröfur sínar í bundnu máli)sem væri kannski í lagi ef sami blaðamaður hefði ekki á þriðjudaginn notað þetta tromp:

„Það er ekki laust við að um mann fari hrollur við það að fylgjast með ófæddum börnum vera brúkuð sem skiptimynt í slíkri baráttu.“

Hann var ekki að kenna ríkisvaldinu um að hætta lífi ófæddra barna, heldur ljósmæðrum.

En í blaðinu í dag var ekki bara Hörður með sínar hugmyndir um að kellingastéttir í einhverju gaufi eigi ekki að vera svona frekar. Kári Stefánsson skrifaði opið bréf til Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra. Það var góð og þörf lesning. Tilefnið er að á vefsíðu fjármálaráðuneytisins hafði birst pistill sem átti „greinilega ætlað að sýna okkur fram á að við Íslendingar gerum býsna vel við ljósmæður.“

Í opna bréfinu fer Kári vandlega yfir þetta með ungbarnadauðann. Hér eru tölfræðilegu upplýsingarnar:

„Um miðja síðustu öld var ungbarnadauði á Íslandi með ólíkindum og einhver sá hæsti sem skráður hefur verið í mannkynssögunni eða 238 af hverjum þúsund börnum fæddum. Í dag er hann um það bil hundrað sinnum minni eða 2 af hverjum þúsund og er lægstur í heimi hér.“

Annars skrifaði líka Helga Gottfreðsdóttir prófessor og formaður námsbrautar í ljósmóðurfræði pistil í vikunni og útlistaði þar nánar störf ljósmæðra. Einn áhugaverðan og óþægilegan punkt kom hún með í lokin.

„Mikið hefur verið lagt í til að viðhalda góðri menntun heilbrigðisstétta hér á landi. Fjöldi klínískra kennara í ljósmóðurfræði hefur nú sagt starfi sínu lausu til að knýja á um bætt kjör. Það hefur áhrif víða. Í haust mæta ljósmæðranemar í skólann og ég veit ekki hverjir eiga að kenna þeim í klínísku námi.“

Í sama blaði birti Guðlaug Maria Sigurðardóttir ljósmóðir í kjaranefnd ljósmæðra svar við fjölmiðlaumfjöllun fjármála- og efnahagsráðuneytisins um kjör ljósmæðra. Það mætti líka hafa svar hennar í huga þegar fólk vegur og metur hvort það ætlar að halda með forríka frjálshyggju-fjármálaráðherranum í þessari deilu.

Fer ekki annars að líða að barnaafmæli hjá honum svo hann geti bakað köku? Svo barngóður hann Bjarni okkar Ben.

Borgarstjór inn/nin

Þá er búið að skipa til sætis í borgarstjórn. Allt fram til þeirrar stundar bjóst ég við að Líf Magneudóttir gengi úr skaftinu, steðjaði yfir til Eyþórs og byðist til að auka veg hans. Svona eins og vinstrigræn gera gjarnan þessa dagana. En það gerði hún semsagt ekki heldur styður meirihluta sem er með óvenju margar konur sem oddvita sinna framboða, en verður samt sem áður með karlmann í stól borgarstjóra. Allt eðlilegt á þeim bæ.

Reyndar mátti ekki á milli sjá hvorn mér leist verr á sem borgarstjóra, Eyþór eða Dag. Eyþór er náttúrlega frægur fyrir ölvunarakstur sem hann reyndi að koma yfir á konu sína (það er/var víst ekki óalgengt að fullir kallar láti eiginkonur sínar taka skellinn og sé sama þótt þær missi ökuréttindin því það er mikilvægara fyrir þá að halda mannorðinu/geta keyrt áfram heldur en fyrir konurnar), fyrir að vera í margvíslegum bissness án þess að nokkur viti hvernig hann á að hafa eignast peninga, fyrir að kaupa/leppa hlut í Mogganum og vera þar í hávegum hafður (að styðja og vera studdur af Davíð eru ekki meðmæli með nokkrum manni), og svo var hann jú í ágætri hljómsveit sem flestir þræta nú fyrir að hafa fílað, eingöngu vegna hins slepjulega framagosa.

Dagur afturámóti kemur vel fyrir, myndarlegur, hress, virkar almennilegur, en hefur þann djöful að draga að hafa verið viðloðandi skipulagsmál í Reykjavík megnið af þeim tíma sem verktakalýðræðið fékk að blómstra. Og stendur í fullum blóma, eins og sést á fjölda byggingakrana hvert sem litið er. Sá steypuskógur sem risinn er í og við miðbæinn hefur eyðilagt sérstöðu Reykjavíkur sem lágreistrar byggðar húsa af fjölbreyttu tagi. Það er borgin sem margir borgarbúar halda uppá og túristarnir vilja sækja heim, ekki steypuklumparnir þar sem á að selja þeim hótelgistingu.

Hjólastígana hef ég verið ánægð með, og jafnvel takmarkanir á bílaumferð (sjá þó gagnrýni á umferð um lokaðar götur), og það er í rauninni eitthvað það besta við stjórn borgarinnar undanfarin ár, að betra sé að ferðast um borgina án þess að nota bíl. Sannarlega leist mér ekki á miðlægu gatnamótin sem Eyþór boðaði. En ég er á þeirri skoðun að gjörbreyta verði strætókerfinu, bæta við leiðum sem ganga inn í hverfi, þ.m.t. Skólavörðuholtið, fjölga ferðum og hafa ókeypis í strætó. Borgarlínan kemst ekki í gagnið nærri strax og þangað til er brýnt að auka aðsókn að strætó með því að gera hann að aðgengilegri og þægilegri ferðamáta.

En það er þetta með þéttingu byggðar. Ég er kannski gamaldags og skil ekki borgarfræði og skipulag í þágu lýðheilsu, eða hvernig þessir frasar eru nú, en mér finnst óþægilegt að byggja eigi á öllum auðum svæðum (land Keldna; mér finnst reyndar líka vond tilhugsun í sumum tilvikum að auka steypumagn á svæðum sem er þegar byggt á, sbr. Landspítalalóðin.) Það virðist hvergi mega vera grasbali með fíflum, ónotuð lóð með njólum eða mói (getur maður sagt ræktarlegur mói ef þar er ekkert ræktað heldur sjálfsprottið; er það þá óræktarlegur mói?) heldur er markaður þar reitur til að byggja byggja byggja. Oft hótel — en nú er vænlegt til vinsælda (sjá kjör núverandi meirihluta borgarstjórnar) að lofa að byggja stúdentaíbúðir eða húsnæði fyrir fólk sem ekki er forríkt. Svo fara flestar lóðirnar undir byggingar verktaka sem smyrja vel á reikninginn og úr verða íbúðir sem aðeins efnað fólk getur keypt.

Ég er kannski gamaldags og sveitaleg en mér líkar vel við auð svæði, móa, njóla og óslegna fífilgróna grasbala. Ég held að það sé ekki uppskrift að góðri borg fyrir íbúana, að þar sé steypa hvar sem litið er; mér finnst það skrítin skipulagsstefna og furðuleg. En það hefur einmitt verið stefna fráfarandi meirihluta borgarstjórnar og verður sennilega stefnan áfram, að hvergi sé friður fyrir steypu; helst sé verið að grafa, sprengja, byggja og djöflast í hverju grónu hverfi borgarinnar.

Ég fagna ekki nýrri borgarstjórn, og ekki nýjum borgarstjóra.

Þó hefði skrípið ekki verið betra.

Svo líklega er það eins og venjulega: taka þessu eins og hverju öðru hundsbiti.

Stefán Þór Guðgeirsson, nauðgunardómurinn (númer tvö) og plottið með nauðgaraverjandanum

Stefán Þór Guðgeirsson hefur verið dæmdur í fangelsi í annað sinn fyrir nauðgun. Nú á hann að sitja inni í fjögur ár síðast fékk hann fimm ár. Að þessu sinni nauðgaði hann kærustu sinni og fékk hana svo með bolabrögðum til að draga til baka kæru á hendur sér. Skaffaði henni tildæmis lögmann (í stað réttargæslumannsins), nauðgaraverjandann sjálfan Svein Andra Sveinsson, eins trúlegt og það nú er að nokkur kona, hvað þá kona sem nauðgað hefur verið, vilji hann sem lögmann sinn. Hún er svo látin skrifa undir yfirlýsingu um að henni hafi ekki verið nauðgað. Veslings konan.

Það verður að segja löggunni til hróss að hún hélt áfram að rannsaka málið þótt konugreyið hafi verið neydd til að draga kæruna til baka. Hleraði síma konunnar og skoðaði myndbandsupptökur úr eftirlitsmyndakerfi heima hjá nauðgaranum. Símtölin leiða ekki síst í ljós hvaða hlutverki Sveinn Andri gegndi í þessu máli, því auðvitað samdi hann þessi skjöl og er að öllum líkindum maðurinn sem situr hjá henni þegar eitt símtalið á sér stað.

Dæmi úr dómnum þar sem kemur fram hvernig meðferð konan mátti þola eftir nauðgunina fyrir hafa vogað sér að kæra nauðgarann.

Í málinu liggur skjal, dags. 13. desember 2016, nefnt „Umboð“. Þar segir: „Ég undirrituð, Y, [...] veiti hér með Sveini Andra Sveinssyni hrl., Reykvískum lögmönnum slf, fullt umboð mitt til þess að afla allra gagna er varðar sakamálarannsókn á hendur X, unnusta mínum, sem fæddur er 6. nóvember 1981, þar sem ég hef réttarstöðu brotaþola, vegna atvika sem áttu sér stað þann 11. desember [2016]. Hef ég falið Sveini Andra að gæta hagsmuna minna og óska ég eftir því að hann verði tilnefndur réttargæslumaður minn. Hef ég falið Sveini að gera lögreglu grein fyrir því að ég óski eftir því að málið gegn X verði fellt niður, sbr. yfirlýsingu sem ég hef gefið frá mér, sem dags. er í dag. Afturkalla ég heimild mína til lögreglunnar til að kalla eftir læknisvottorði hjá LSH og kalla ég til baka heimild mína til LSH þar sem ég aflétti trúnaði yfir þeim gögnum. Skal áfram gilda trúnaður um niðurstöður þeirrar læknisskoðunar sem ég gekkst undir 11. desember sl.“
[…]
Brotaþoli og systir hennar, I, ræða saman 16. desember 2016. Þar segir brotaþoli meðal annars: „Veistu það sko þarna textinn sem þeir sömdu sem að ég átti að skrifa undir, þetta er bara það mest niðurlægjandi sem að ég hef á ævi minni þurft að skrifa undir í lífinu.“ Skömmu síðar bætir hún við: „Já en ég meina það mun hvort sem er enginn trúa þessu sko.“ Í samtali milli þeirra 18. desember spyr systir brotaþola hvort hún ætli að kæra og brotaþoli svarar að henni hafi verið boðin „milljón ef ég held kjafti og eitthvað er það ekki bara vel sloppið og ég bara þú veist og líka bara það ég fæ þá að vera í friði“.

Þann 26. desember tala þær saman og brotaþoli spyr hvort systir hennar geti „kvittað undir eitt blað“. I spyr hvaða blað það sé og brotaþoli svarar: „Æi það er einhver yfirlýsing sem þarf að fara út af þessu máli með X.“ I spyr hvaða yfirlýsing það sé og brotaþoli svarar: „Þú gefur mér alla vega leyfi til að falsa?“ I neitar því. Brotaþoli segir að nafngreindur maður sé staddur hjá henni. Brotaþoli segir að yfirlýsingin sé „eiginlega bara þetta sama og ég gerði seinast nema bara ég bætti við, að mér finnst eins og lögreglan hafi farið á bak við mig með því að fara og handtaka hann þegar ég var búin að ítreka við hann ætti ekki þú veist manstu.“ I spyr hvort ekki sé hægt að fá annan vott. Brotaþoli svarar að það sé ekki hægt „það er búið að skrifa á prentstöfum með þú veist þitt nafn og kennitölu.“

Þær tala um þetta áfram. Brotaþoli spyr „af hverju er þetta svona erfitt?“ og I svarar: „Ertu að heyra hvað þú ert að segja? Af hverju er þetta svona erfitt, út af því að þessi gæi nauðgaði þér.“ Brotaþoli svarar: „Já ég veit, ég veit það, en gerði hann það, gerði hann það við þig eða gerði hann það ekki við mig ef ég er að biðja þig um þetta er það þá ekki það sem skiptir máli?“ I svarar: „Nei það sem skiptir máli er það að hann nauðgaði þér.“ Brotaþoli svarar: „Ég veit það alveg þú þarft ekkert að segja það sko.“ I segir þá: „Já það er alveg nóg fyrir mig að ég hafi þurft að fara til lögreglunnar og segja að það hafi ekkert gerst.“ Lýkur samtalinu skömmu síðar og brotaþoli segir „þá finnum við bara einhvern annan vott“.

Nokkru síðar tala þær saman aftur. Brotaþoli segir: „Allt í lagi með mig, hann er farinn og þú veist þú þarft bara ekkert að skrifa undir þú veist, hann heyrði líka að ég var alveg að reyna skilurðu.“ I spyr hvort hún hafi átt „að skrifa undir í alvörunni“. Brotaþoli svarar: „Já það hefði alveg verið fínt en ég meina þetta verður samt að þú veist þeir verða samt líka bara alveg að átta sig á því að það er ekkert, það eru ekkert allir að sem eru að fara að spila með í þessu. Það vita allir hver sannleikurinn er.“

Stuttu síðar segir brotaþoli: „Og, og þarna og síðan var hann eitthvað, þú veist ég sagði við hann, áður en ég gerði þessa yfirlýsingu, þá sagði ég við hann bara, X minn, sko þú vilt að ég geri þessa yfirlýsingu og ég skil það alveg mjög vel að þú vilt koma út og þetta eru mistök, þú varst búinn að vera vakandi í fimm, fimm þarna fimm daga og ert á sterum og allt þetta, allt þetta í sama bland við þennan veist karakter sem þú ert varð bara á þessu kvöldi eins og það fór. En ég vil að þú áður en ég skrifa þetta viðurkennir við vini þína það sem þú gerðir. Út af því að ég ætla ekki að koma út, eins og geðsjúklingur sem að fór upp á neyðarmóttöku og laug upp nauðgun.“
[…]
Þeir eru samt búnir að láta mig skrifa undir yfirlýsingu bara að ég hafi þarna fílað það röff og ég hafi beðið um þetta og allt bara og ég er búin að gera þetta allt sko fyrir þá, allt bara.“ Nokkru síðar segir brotaþoli að ákærði sé með myndavélar heima hjá sér „af því að hann var svo hræddur um að lögreglan mundi einhvern tímann koma án heimildar heim til sín og gera eitthvað skilur þú þannig að hann var með myndavélakerfi inni, inni hjá sér þannig að það náttúrulega fer í bakið á honum út af því að þetta sést allt á myndunum skilur þú hann náttúrulega rífur mig upp á hnakkadrambinu, slær mig yfir andlitið og tekur mig bara upp eins og kartöflupoka skilur þú, þetta sést allt á myndavélum.“

Þetta var auðvitað bara héraðsdómur sem felldi dóminn, eflaust áfrýjar Stefán nauðgari Þór síbrotamaður Guðgeirsson til æðra dómstigs. Vonandi verður þá fjögurra dómurinn heldur þyngdur en hitt. Þessi maður er hættulegur og á ekki að vera á ferli í samfélaginu.

Lögmannsafmánin ætti að vera sviptur lögmannsréttindum sínum. Hann getur svo bara stillt sér upp í röðina á eftir hinum lögmönnunum til að fá réttindin aftur með viðkomu í uppreistraræru-félaginu.

Baráttan um kaup og kjör og þak yfir höfuðið; tuttugu árum eftir lengstu þingræðu sögunnar

Tuttugu ár eru liðin frá því Jóhanna Sigurðardóttir hélt lengstu ræðu þingsögunnar. Alls talaði hún tíu tíma, hóf ræðuna á hádegi 14. maí 1998 og hætti skömmu eftir miðnætti þegar kominn var 15. maí.* Tilefni maraþonræðunnar var ærið, og við höfum ekki enn bitið úr nálinni með lögin sem hún var að mótmæla.

Segir svo um ræðuna í blaðinu í dag:

Umrædd ræða Jóhönnu fór fram í annarri umræðu um húsnæðisfrumvarp Páls Péturssonar sem þá var félagsmálaráðherra. Taldi Jóhanna að með frumvarpinu væri stefnt að því að eyðileggja félagslega húsnæðiskerfið sem hafði verið við lýði í hátt í sjötíu ár. Að auki væri það gert einhliða af stjórninni án samráðs við hagsmunaaðila.

Hjálmar Sveinsson hefur rakið í pistli sögu félagslega húsnæðiskerfisins og hvernig það var lagt niður.

En þá aftur að hinni löngu ræðu. Hér er fyrsti hluti:
http://www.althingi.is/altext/122/05/r14122702.sgml

Annar hluti ræðunnar: http://www.althingi.is/altext/122/05/r14133400.sgml 

Þriðji og síðasti hluti ræðunnar:
http://www.althingi.is/altext/122/05/r14203217.sgml 

Jóhanna lauk máli sínu með þessum hætti:

„Herra forseti. Það skulu vera lokaorð mín að ég lýsi allri ábyrgð á hendur þessari ríkisstjórn verði þetta frv. að lögum eins og hér er stefnt að.“

Jóhanna hafði ekki erindi sem erfiði og frumvarp Páls Péturssonar um húsnæðismál varð að lögum og félagslega húsnæðiskerfið var lagt niður.

Já við afnámi félagslega húsnæðiskerfisins sögðu eftirtaldir þingmenn:

Arnbjörg Sveinsdóttir, Árni R. Árnason, Árni Johnsen, Árni M. Mathiesen, Björn Bjarnason, Davíð Oddsson, Egill Jónsson, Einar K. Guðfinnsson, Finnur Ingólfsson, Geir H. Haarde, Guðlaugur Þór Þórðarson, Guðmundur Hallvarðsson, Guðni Ágústsson, Gunnlaugur M. Sigmundsson, Halldór Blöndal, Hjálmar Árnason, Hjálmar Jónsson, Ingibjörg Pálmadóttir, Katrín Fjeldsted, Kristjana Bergsdóttir, Kristján Pálsson, Lára Margrét Ragnarsdóttir, Magnús Stefánsson, Ólafía Ingólfsdóttir, Ólafur Örn Haraldsson, Páll Pétursson, Sigríður A. Þórðardóttir, Siv Friðleifsdóttir, Stefán Guðmundsson, Sturla Böðvarsson, Tómas Ingi Olrich, Valgerður Sverrisdóttir, Þorsteinn Pálsson.

1. maí á þessu ári var öll ræða Jóhönnu lesin upp í heyranda hljóði. Jafnframt var endurreisnar félagslega húsnæðiskerfisins krafist.

Sif Sigmarsdóttir er ein þeirra sem skrifar um kjör og húsnæðismál almennings nú á tímum húsnæðisskorts og kjaragliðnunar.

„Rithöfundurinn Tryggvi Emilsson fæddist við upphaf 20. aldar. Í bók sinni Fátækt fólk lýsir hann íbúð sem fjölskylda hans bjó í á Akureyri þegar hann var barn: „Ekki var þetta stórt í sniðum, eitt herbergi undir súð og aðgangur að eldhúsi þar sem önnur hjón barnmörg áttu sitt matborð … Engin upphitun var í húsinu nema frá eldavélinni … Engin hurð var á dyrum … [A]llt vatn [var] sótt í brunn sem margir jusu úr. Allt skólp og annar úrgangur var borinn út í fjöru.“

Um sama leyti reisti athafnamaðurinn Thor Jensen sér hús við Fríkirkjuveg 11 í Reykjavík. Var húsið byggt í ítölskum villustíl, skreytt klassísku skrauti og súlum. Í því voru 15 herbergi auk eldhúss. Þar var billjarðstofa og vínkjallari. Þó að hvorki væri komin rafveita né vatnsveita í Reykjavík þegar húsið var byggt var bæði rennandi vatn og rafmótor til lýsingar í húsinu.“

Og Sif heldur áfram:

„Ímyndum okkur að við horfum á hús sem kviknað er í. Augljósasta birtingarmynd aðsteðjandi eyðileggingar er ólgandi reykjarmökkur sem streymir út um gluggana. Ef við vissum ekki betur mætti draga þá ályktun að reykurinn væri vandamálið, ef við gætum blásið honum burt væri hættan frá. En við vitum öll að rót vandans er ekki reykurinn heldur eldurinn sem leynist inni í húsinu. Reykurinn er aðeins vísbending um að eitthvað sé að.

Í síðustu viku létu 20 þjónustufulltrúar Hörpu af störfum. Ástæðan var sú að á sama tíma og þjónustufulltrúarnir tóku á sig launalækkun vegna erfiðs rekstrar hússins fékk forstjóri Hörpu launahækkun.

Ragnar Þór Ingólfsson er ekki bálið sem svíður íslenskt samfélag; Ragnar Þór er reykurinn. Eyðileggingaröflin, eldurinn sem ógnar stöðugleikanum, eru þeir fáu sem eiga allt og heimta stöðugt meira. Hörpumálið er smækkuð en hárnákvæm útgáfa af því sem nú á sér stað í íslensku samfélagi: Þeir sem lægst hafa launin eiga að halda sig á mottunni og gæta stöðugleikans á meðan topparnar maka krókinn sama hvernig sigling skútunnar gengur.

Auðvitað vill enginn hverfa aftur til tíma ólgu og óðaverðbólgu. En við viljum heldur ekki hverfa aftur til tíma þar sem sumir búa eins og Tryggvi Emilsson og sumir eins og Thor Jensen.“**

Það eru fleiri sem berjast fyrir réttindum verkafólks, hér skrifar Sólveig Anna Jónsdóttir í upphafi árs, síðan þá er hún orðin formaður Eflingar.

Manifestó fyrir reykvíska verkakonu í upphafi 21aldar
„Þú veist að þú þagnar ef einhver segir Glerþak af því þú skilur ekki orðið, það er best að þegja um það sem maður skilur ekki, það segir enginn Glergólf, þá gætirðu aldeilis talað; þú paufast áfram á glergólfinu, það er sleipt en þú þarft samt stundum að hlaupa, þú reynir að horfa ekki niður, því þú vilt síst af öllu sjá það sem undir er, þangað sem þú ferð ef þú hættir að geta paufast og hlaupið, þangað sem þú ferð ef maðurinn þinn skilur við þig eða drepst, þangað sem þú ferð ef auðvaldið brjálast enn meira, þangað sem þú ferð ef, guð á himnum, næsta kreppa skellur á.“

___
* Samband ungra sjálfstæðismanna (SUS) gaf ræðuna út á bók sem átti líklega að vera Jóhönnu til háðungar en hún er auðvitað mikilvægur minnisvarði um hetjulega baráttu. (Ekki kaupa bókina samt, óþarfi að styrkja SUS.)

** Þetta er auðvitað bara brot úr pistli Sifjar, sama á við um pistil Sólveigar Önnu.