Hverjir hafa ástæðu til bjartsýni og hvernig blasir heimurinn við öðrum?

 Undanliðin ár hefur því verið haldið fram að heimurinn eins og hann er í dag sé besti heimur allra heima. Allt sé í blússandi framför, mannkynið hafi aldrei haft það betra og full ástæða sé til bjartsýni og jákvæðni. Ég rifjaði upp grein frá 2017 í Guardian sem fjallaði um bjartsýnisspámennina og glaðbeittar skoðanir þeirra. Þegar ég las greinina aftur fannst mér eitt blasa við sem ég fékk svo staðfest þegar ég gúglaði nöfnunum sem koma fram í greininni. Byrjaði á Svíunum Hans Rosling og Johan Norberg og bætti svo við öllum hinum nöfnunum. Og jú, mikið rétt: allt hvítir karlmenn. Sumir ef ekki flestir yfirlýstir frjálshyggjumenn eins og Norberg sem er viðloðandi Cato stofnunina (sem er á móti íþyngjandi afskiptum ríkisvaldsins, og dyggilega studd af Koch veldinu). Já þeir hafa ástæðu til að vera bjartsýnir, vel stæðu hvítu karlmennirnir. Allt uppávið í þeirra heimi. Engin ástæða til að kvarta. 

Án þess að ég treysti mér til að skrifa á einni kvöldstund upp allt það sem hrjáir mannkynið þessa stundina og heiminn sem við búum í, og sumt horfir sannarlega til verri vegar, þá vil ég aðeins nefna þetta til sögunnar. Allt úr fréttum dagsins.

Ísland: Ungri konu nauðgað af ‘vini’ sínum. Hann játar sjálfur fyrir henni í smsi og játar einnig fyrir vinkonu hennar. En málið var fellt niður. Játning heitir ekki lengur játning, og svo var unga konan víst ekki nógu hrædd. Ergo: má nauðga.

Bandaríkin: Konu nauðgað í lest. Fjölmörg vitni horfðu aðgerðarlaus hjá (nema þeir sem að sögn tóku atburðinn upp) og hvorki reyndu að stöðva manninn né hringja í neyðarlínuna. Ergo: fullkomlega eðlilegt að konum sé nauðgað hvar og hvenær sem er, hvaða vesen á svosem að gera úr því?

Allur andskotans heimurinn: Í stríði hefur hermönnum ávallt fundist réttlætanlegt og þeim hefur liðist um ómunatíð að nauðga konum af óvinaþjóðinni, þar með talið að taka þær til fanga og nota sem kynlífsþræla. 

Þetta kom fram í Kastljósi kvöldsins þegar talað var við Christinu Lamb sem áður hafði reyndar verið í ítarlegu viðtali við Fréttablaðið um þetta efni þar sem hún sagði m.a. „kyn­ferðis­legt of­beldi í auknum mæli notað sem vopn gegn konum, í stríði, að of­beldið sé kerfis­bundið.“ Hún hefur í áratugi flutt fréttir frá stríðssvæðum, og í Kastljósviðtalinu segir hún að „það sárasta við að ræða við þolendur nauðgana í stríði vera að vita að frásagnir þeirra breyti líklega ekki neinu. Hún segir að skipulagt kynferðisofbeldi gegn konum hafi ávallt fylgt stríðsátökum en síðustu ár hafi það færst enn í aukana“.

„Nauðganir hafa alltaf verið fylgifiskur stríðs. Fyrstu sagnfræðiskrif Heródótusar hefjast á brottnámi kvenna. En árið er 2021 og það er ekki í lagi að þetta tíðkist enn. Ég tel í raun að þetta sé faraldur um þessar mundir. Ég hef verið fréttaritari í 33 ár og undanfarin sex til sjö ár hef ég séð miklu meiri kynferðisleg grimmdarverk gegn konum en áður,“ segir Lamb.

Það er engin ástæða fyrir konur til að vera bjartsýnar. Nauðgarar eru sýknaðir þótt þeir sjálfir gangist við að hafa nauðgað, konum er nauðgað á almannafæri og allir viðstaddir kæra sig kollótta, og nauðganir eru í auknum mæli — og markvisst — notaðar sem vopn gegn konum í stríði. 

Á meðan eru karlmenn bjartsýnir og glaðir og vilja breiða út þá skoðun að allt sé í besta lagi. 

Kvenréttindadagurinn 19. júní og metoo

 Enginn virðist efast um frásögn karlsins sem segir að hvalur hafi gleypt sig. En þótt ótal konur hafi gegnum tíðina sagt frá kynferðislegu áreiti eða nauðgunum sem þær hafa verið beittar af hálfu karla, og fjarstæðukennt að halda því fram að þær allar séu að spinna þetta upp — er efast um frásögn hverrar og einnar sem stígur fram. Allar hljóta þær að ljúga. Engin vitni sáu hvalinn gleypa manninn.

 

Metoo frásagnir kvenna í ýmsum starfsgreinum komust í hámæli árið 2017 um allan heim. Hér á landi fór önnur bylgja af stað fyrir skemmstu þegar hvíslað var í öllum hornum um fyrst einn og svo annan þjóðþekktan karl. Hvorugur var nafngreindur upphátt en báðir gáfu sig í ljós af fyrra bragði, annar með því að fara í mjög misráðið viðtal við sjálfan sig með fulltingi lögmann síns og lét sig svo hverfa af vettvangi þegar hann sá að það dugði ekki til hvítþvottar, hinn með yfirlýsingu sem benti ekki til þess að hann væri fær um að horfast í augu við allt það sem hann er sagður hafa gert. Í báðum tilvikum risu aðrir karlmenn þessum kynbræðrum sínum til varnar (og reyndar konur líka en í minna mæli og þá síður frægar konur). Og svo fór enn ein umræðan af stað um hvað konur væru andstyggilegar að beina spjótum sínum að svo góðum mönnum, og hvað það ætti að þýða að svipta menn lífsviðurværinu og ærunni. Reyndar er þetta ekki þannig orðað heldur er gargað að þetta séu aftökur án dóms og laga, karlarnir sem um ræðir séu drepnir, og álíka fáránlegt orðalag notað sem á að draga fram hve illa sé að þessum tilteknu karlmönnum vegið — og um leið öllum karlmönnum. 

 

Auk þess sem karlmenn hafa þannig varið sína menn í athugasemdakerfum, eins og þeir alltaf gera og veifa um leið frasanum „saklaus uns sekt er sönnuð“,  hafa nokkrir sest við skriftir og birt greinar beinlínis til höfuðs konum sem ásaka karla um kynferðisofbeldi eða jafnvel gegn feministum almennt, svona til að grafa undan málflutningi kvenna. Í miðri metoo bylgju. 

Einn þeirra er Einar Gautur Steingrímsson hæstaréttarlögmaður sem segist hafa verið lögmaður tuga kvenna í kynferðisbrotamálum. Og skrifar greinina til að segja að þær séu upp til hópa ótrúverðugar. Gera má ráð fyrir að  brotaþolar æski ekki þjónustu hans hér eftir. Hann á hinsvegar örugglega eftir að fá bisness frá kynferðisbrotamönnum sem ráða hann sem verjanda, en af því segist hann líka hafa reynslu. Nema hann segir reyndar ekkert um það í greininni hvort þeir hafi verið að ljúga. Aukaatriði.

Og hvað annað voru menn að dunda sér við meðan á metoo umræðan stóð sem hæst? Jú, í maí, þegar Me too-bylgjan stóð sem hæst bárust 24 mál til neyðarmóttökunnar, mál sem flest voru innan við sólarhringsgömul. Það eru óvenjumörg mál í einum mánuði. . 

Það var semsagt ekki þannig að karlmenn, þótt þeir hafi hrokkið í vörn, að þeir hafi ekki lagt í stórsókn líka. Og létu sér ekki dálksentimetra fjölmiðlanna nægja. Nei, þeir gáfu í. Nauðguðu fleirum. Umræðan, allar sögurnar sem konur sögðu um hræðilega lífsreynslu — hún hafði hvetjandi áhrif ef eitthvað var. Það er eins og körlum hafi hlaupið kapp í kinn. Nauðgum meira!

Fyrir nokkrum vikum var sýndur þáttur um sænska rannsóknarlögreglumanninn Martin Beck á einni af norrænu sjónvapsstöðvunum. Þar var hann að rannsaka morðmál og fjöldann allan af nauðgunum sem tengdust morðinu. Í ljós kom að þrír gaurar höfðu það fyrir skemmtun að nauðga konum og sendu svo sín á milli skilaboð að verknaði loknum, til að hreykja sér og líka til að hinir vissu að nú ættu þeir að reyna að jafna leikinn. Ég væri ekki hissa á ef slík dæmi fyrirfyndust í raunveruleikanum. Það er eins og íslenskir karlmenn hafi farið í álíka ham meðan metoo sögur streymdu fram: keppst um að nauðga konum. Á meðan voru konur að vonast til að metoo hefði letjandi áhrif á karla, að „umræðan hefði fælingarmátt“, að þeir hugsuðu sig um, breyttu viðhorfi sínu.  

Þvílík bjartsýni!

Það sem má ekki segja um átrúnaðargoðið Kobe Bryant

Alveg þykir mér yfirgengilegt að lesa og heyra allar lofræðurnar um Kobe Bryant.* Á netinu, í sjónvarpinu og útvarpinu, í hlaðvarspþáttum og á samfélagsmiðlum. Kona sem var blaðamaður á Washington Post benti á — ekki í á síðum blaðsins heldur á Twitter í eigin nafni — að hann hefði verið kærður fyrir nauðgun** og var henni fyrir vikið sagt upp störfum, og fékk að auki yfir sig drífu morðhótana frá trylltum við-stöndum-með-nauðgurum-ef-þeir-eru-frægir múg. Örfáir fréttamiðlar minnast á nauðgunarkæruna, hafa um það örfá orð og svo er haldið áfram með upphafningu goðsins. En fæstir nefna nauðgunarkæruna yfirleitt heldur einblína bara á íþróttahæfileikana og hvað Kobe Bryant var geggjað góður gæi. Það á jafnt við fólk í útlöndum sem hér á landi, stjörnur sem fréttamenn. Nú síðast í kvöld í íþróttafréttatíma Ríkissjónvarpsins.

Annar dagskrárgerðarmaður RÚV, Guðmundur Björn Þorbjörnsson, skrifar í dag langan pistil þar sem vitnað er í Platón um fullkomnun og Jakobsbréf Nýja testamentisins um raunir og þolgæði, og sagt að í leit að fullkomnun „rekumst við á veggi“. Þessar djúpu pælingar eru inngangurinn að umfjöllun um nauðgunarmálið sem fær tæplega sjötíu orða pláss í 2.572 orða pistli:

„Árið 2003 var Kobe ákærður fyrir að nauðga 19 ára stúlku. Kæran var að endingu dregin til baka og var málið útkljáð utan dómssals. Hann neitaði því að hafa nauðgað stúlkunni, en viðurkenndi að hafa átt við hana samræði. Hann sagðist hafa haldið að það sem hefði gerst hefði verið með hennar vilja, en síðar skilið að svo hafi ekki verið. Á því bæðist hann afsökunar.“

Svo heldur bara pistillinn áfram eins og ekkert hafi í skorist og endar á háfleygum lokaorðum.

Kannski verða sömu hástemmdu lýsingarnar þegar ofbeldismaðurinn og nauðgarinn Mike Tyson deyr. Eða þegar raðnauðgarinn Bill Cosby hrekkur uppaf. Hvað þá Roman Polanski, hann hlýtur að vera hylltur að vanda, skítt með smástelpuna sem hann nauðgaði.*** Og kannski gerist það aftur að fólk missi vinnuna fyrir að leyfa sér að benda á að þetta goð hafi verið nauðgari, en hinir sem hrósa ferlinum í hástert fái til þess mikið pláss.

Á meðan sitja þolendur kynferðisobeldis, ekki bara fórnarlömb þessara manna heldur ótal önnur, og verður ómótt yfir því að kynferðisglæpurinn sé veginn og léttvægur fundinn.

___
* Áður hefur verið skrifað um Kobe Bryant hér á blogginu í miðri metoo-byltingu.

** Greinin sem blaðakonan vísaði í, þar má lesa vitnisburði beggja hjá lögreglu, hótelsstarfsmannsins þegar hún kærði Kobe Bryant fyrir nauðgun og hans útgáfa af atburðum við yfirheyrslur lögreglu.

*** Polanski hefur fengið um sig nokkrar bloggfærslur, hér er ein þeirra.

Börnum teflt fram til að stöðva gagnrýni

Þeir sem eru valda- og græðgismegin í lífinu keppast við að biðja fjölmiðla og almenning að hætta að tala um gagnrýniverða atburði vegna þess að börn þeirra sem málinu tengjast kunni að líða fyrir umræðuna. (Athugið: þetta er ekki sama fólkið og hefur áhyggjur af börnum flóttamanna og hælisleitenda.)

Gunnari Braga Sveinssyni er umhugað um börn Samherjamanna. Þau líði fyrir umræðuna. Ekki alls fyrir löngu talaði einn fjölmiðillinn við afkomendur Klaustursmanna, þar af son Gunnars Braga sem eðlilega hafði þótt óþægilegt að heyra skoðun almennings á föður sínum. Hann missti þó samúð lesenda þegar hann tók sérstaklega fram hve ljót orð hefðu verið látin falla um Klausturdóna.

Sonur helsta höfuðpaurs Samherja, Baldvin Þorsteinsson sonur Þorsteins Más Baldvinssonar (sem nú hefur „stigið til hliðar tímabundið“), er eitt þessara barna (ég veit ekki hver hin eru) sem Gunnari Braga verður hugsað til á þessum erfiðu tímum. Í umfjöllun Stundarinnar um Samherja var birt mynd af Baldvin þar sem hann er í hópi innfæddra kvenna í Namibíu. Sömu mynd var varpað upp í Vikunni með Gísla Marteini nú í kvöld en einnig má sjá hana og nokkrar aðrar sama eðlis í Wikileaks skjölunum. Myndirnar sýna nýlenduhugsunarhátt Samherjamanna nokkuð augljóslega. Ég ætla ekki að nefna viðhorfið til kvenna.

Trump notar sér það nú til varnar að segja að fjölskylda sín, og á þá væntanlega við afkomendur sína, líði fyrir umræðuna um hann. Það eru einmitt til myndir af sonum hans á villidýraveiðum, sitjandi fyrir hróðugir með dýrum sem þeir hafa drepið sér til skemmtunar. Myndin sýnir svipað viðhorf og myndin af Samherjasyninum: Sjáið yfirburði okkar yfir náttúru Afríku og fólkinu sem þar býr.

Ýmislegt var vitað um Samherja en ekki skánaði það

Ég hélt að ég vissi ýmislegt um Samherja og Afríkuútgerð þeirra en uppljóstranir Kveiks í þættinum í gær komu mér mjög á óvart. Enn bættist í upplýsingaflóðið um atferli Samherja í viðskiptum við Afríkuþjóðir þegar Stundin var borin í hús í morgun, umfjöllunin nær yfir 40 blaðsíður. Ég á langt í land með að ná að lesa það allt. Þess í stað rifjaði ég upp hvað hefur áður birst hér á blogginu um Samherja. Alloft er það í samhengi við aðrar útgerðir eða hagsmunasamtök þeirra sem eitt sinn Landssamtök íslenskra útvegsmanna (LÍÚ), nú Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) sem oftsinnis koma við sögu á blogginu. Þar af hefur Samherji verið sérstaklega nefndur hér:

Maí 2012 í tilefni af auglýsingum LÍU,

„andstöðu þeirra við kvótafrumvarpið, hvernig kvótinn hefur hingað til fært þeim hagnað og ekki síst dómsdagsauglýsingarnar þar sem heimsendi (og helför) er spáð verði frumvarp ríkisstjórnarinnar að veruleika.“

Júní 2012, sjómannadagur í skugga hótana LÍÚ þar sem er minnst á rányrkju Samherja við strendur Afríku og vörslu gróðans í skattaskjólum. (Því miður eru allir hlekkirnir í bloggfærslunni dauðir, en einn þeirra vísaði á þessa úttekt Inga Freys Vilhjálmssonar sem birtist í DV í maí 2012.)

Júní 2014, hér lýsir blogghöfundur samúð með baráttu smælingja á borð við Þorstein Má Baldvinsson Samherjaforstjóra. (Fyrsti hlekkurinn er dauður en vísaði á framangreinda frétt Inga Freys; næsti hlekkur er virkur og síðustu tveir óvirkir en virðast vísa á efnislega sömu frétt og hann.)

Árið 2014 minnst á Samherja í bloggi sem fjallaði um arðgreiðslur og veiðigjöld. Þar kom fram að: „Greidd veiðigjöld Samherja náðu 44 prósentum af arðgreiðslunum.“

Í febrúar í fyrra var rætt um bæjarstjórnarmenn á Akureyri og Dalvík sem fóru í skemmtiferð til Þýskalands í boði Samherja. Enginn þeirra tengdi það neinskonar spillingu.

En áhugaverðast var að rifja upp eftirfarandi.

Þegar Gunnar Bragi Sveinsson var utanríkisráðherra lagði hann Þróunarsamvinnustofnun Íslands niður og var hún sameinuð utanríkisráðuneytinu (breytingin sem tók gildi 1. janúar 2016 var mjög umdeild).

Þegar Gunnar Bragi var að reyna að afla þessari hugmynd sinni fylgis, svo snemma sem haustið 2014, var skrifað blogg. Þar kemur fram nöturleg framtíðarsýn Jóns Kalmans rithöfundar sem virðist hafa haft — ef ekki pata af því hvað Samherji var þá þegar að bralla í Namibíu — en allavega góða innsýn í hvernig íslensk fyrirtæki gætu notfært sér „tækifærin“ í Afríku.

„Að auki, eins og Jón Kalman Stefánsson rekur í grein undir titlinum „Eru Íslendingar kaldynd og sjálfhverf þjóð?“, þá vill Gunnar Bragi utanríkisráðherra leggja Þróunarsamvinnustofnun Íslands niður og sameina ráðuneyti sínu. Það er auðvitað í nafni einhverrar hagræðingar. En Jón Kalman afturámóti kemur með svo skuggalega skýringu á því hvað sé þarna á seyði að mann rekur í rogastans. Hann segir að fullyrt hafi verið í sín eyru að hér sé á ferðinni

„vilji til að nýta þróunarsamvinnu í því skyni að koma íslenskum fyrirtækjum á framfæri í Afríku, þar eru nefnilega mörg tækifærin. Ég verð nú að segja að þótt ég hafi sæmilegt ímyndunarafl, hafði mér ekki dottið í hug að íslenskur ráðamaður gæti upphugsað jafn kaldrifjaða áætlun.“

Ég segi eins og Jón Kalman, sem þó hefur sennilega fjörugra ímyndunarafl en ég, að mér hafði ekki dottið í hug að utanríkissráðherra ætlaði að nota uppbyggingu þróunarsamvinnu í þágu íslenskra fyrirtækja í útrás. En ef rifjaðar eru upp ránsveiðar Samherja við Afríkustrendur þá á þetta auðvitað ekki að koma manni á óvart.“

Ekki veit ég hvort önnur fyrirtæki en Samherji hafa herjað á fyrrum þróunarsamvinnulönd Íslands. Vonandi er Samherji sér á báti með þá svívirðu sem þeir hafa hingað til komist upp með gagnvart Namibíu. Eða eins og segir í fyrirsögn bloggpistilsins: Kannski ekki allir Íslendingar en sannarlega of margir og þeir hafa of mikil völd og ítök.

Konur og aðrir feministar hafa haft sig of mikið frammi: Nú skal sótt að þeim með öllum ráðum

Fyrirsögn viðtalsins sem fyrst blasti við á Vísi í morgun benti til krassandi sögu um vonda vinnuveitendur: „Var látin hugleiða í miðju atvinnuviðtali“. En viðtalið við konuna, sem þáði starfið, var reyndar lofsöngur um nýju vinnuveitendur hennar sem framleiða hugleiðsluforrit, auk þess sem nokkuð var tæpt á starfsferli hennar. Viðtalið var ógnarlangt en ég las það til enda (og hugsaði með mér hvort þetta væri kostuð kynning á hugleiðsluforritinu) því ég klára nánast alltaf það sem ég byrja að lesa.

Svo las ég, og það er annar ávani minn, athugasemdirnar.

Og sjá. Þrír karlmenn höfðu þust á staðinn til að býsnast, hneykslast og vera með skítkast.

Aðeins einn þeirra hafði tjáð sig til að gagnrýna hugleiðslu sem slíka „og allt bullið“.

Hinir þoldu ekki viðtalið vegna þess að talað var við konu. Konu í viðskiptalífinu. Konu með kvenlíkama.

Svona hljóma athugasemdir þeirra.

Guðbjörn Guðbjörnsson (hægrimaður sem nýverið fór mikinn vegna stefnu Íslandsbanka í jafnréttismálum og virðist almennt ekki þola feminista)gagnrýndi orð konunnar um að „konur þurfi meira að sanna sig í tæknigeiranum en karlar“ og vildi meina að vegna þess að hún hefur hlotið skjótan frama þá sé þetta augljóslega rangt, og klykkir hæðnislega út með:

„Ég óska Kristínu velfarnaðar við að semja við hrokafulla, kærulausa, lata, illa upplýsta og hyskna miðaldra karlmenn um sölu á rándýrum "afslöppunarútbúnaði" fyrir stressaðar ofurkonur og hægri femínista.“

Einhver hægri maðurinn hefði verið kátur með slíkt langt viðtal um viðskiptalífið þar sem einstaklingur er greinilega að uppskera eins og hann sáir. En Guðbjörn hatar sennilega feminisma of mikið til að geta samglaðst neinni konu sem vogar sér að nefna kynjamisrétti.

En tuðið í Guðbirni er ekkert miðað við Ólaf Eyjólfsson.



„Vagisil stink á þessa.“ Fyrir fólk eins og mig sem skildi ekki sneiðina og þurfti að gúgla, þá er Ólafur að vísa í vörur sem ætlaðar eru til að 'bæta' lykt frá kynfærum kvenna. Hann er að segja að það sé vond lykt af kynfærum konunnar sem viðtalið er við.

Þetta er eitthvað það andstyggilegasta sem ég hef séð lengi úr herbúðum karla sem hata konur.

DJÖFULL GETA KARLMENN VERIÐ ÓGEÐSLEGIR.

Þegar kvennafrídagurinn snerist upp í allsherjar útrýmingu á karlmönnum

Kvennafrídagurinn fór næstum framhjá mér að þessu sinni. Hvergi nein dagskrá, mér vitanlega og engin sérstök stemning. Leið svo frameftir degi að mér varð litið á fréttir vefmiðla. Hélt þá sem snöggvast að það hlyti að vera 1. apríl.

Enda þótt ég lúslesi prentaða útgáfu Fréttablaðsins (og fylgist nokkuð vel með á vefútgáfu blaðsins sem og Vísi) þá virðist grein eftir Eddu Hermannsdóttir hafa farið framhjá mér. Ja nema mér hafi ekki fundist líklegt að markaðs- og samskiptastjóri Íslandsbanka myndi segja eitthvað sem skipti verulegu máli. Greinin virðist reyndar hafa verið kynningarefni fyrir bankann, og í þeim skilningi ekki áhugavert, en það sem þar kom fram hefur þó náð að æsa karlpening þjóðarinnar uppúr öllu valdi. Þingmaður og ráðherra (báðir fyrrverandi forsætisráðherrar) býsnast hvor í kapp við annan yfir stefnu bankans, Elliði erkibjáni úr Eyjum hefur sína hefðbundnu karlrembu skoðun og svo eru allir hinir karlskúnkarnir búnir að missa sig líka. Þetta er algjört bíó.

Í greininni benti markaðs- og samskiptastjóri á að það hefðu komið í ljós mótsagnir í stefnu Íslandsbanka.

„Í dag þurfa umhverfismál líkt og jafnréttismál að vera málefni sem eru rædd eins og hver önnur viðskipti inni á borði framkvæmdastjórnar. Þegar fyrirtæki markaðssetja sig eða eiga í samskiptum við viðskiptavini þarf líka að huga að þessum málum svo þetta verði ekki spariorð í samfélagsskýrslum.

Við hjá Íslandsbanka þurftum að fara í gegnum þessa naflaskoðun líkt og öll önnur fyrirtæki og erum byrjuð á þeirri vegferð. En við sáum strax mótsögnina í því sem við vorum að tala um. […] Tölum um jafnrétti af miklum eldmóð en auglýsum bankann hjá fjölmiðlum þar sem fáar sem engar konur fá tækifæri til að komast á dagskrá. Tölum um jafnt kynjahlutfall en kaupum þjónustu af fyrirtækjum eingöngu skipuðum karlmönnum.“

En semsagt, útaf þessari nýju stefnu er æsingurinn:

„við forðumst að kaupa þjónustu af fyrirtækjum sem fylla herbergið aðeins af karlmönnum, […] og við kveðjum auglýsingar hjá fjölmiðlum sem bjóða upp á afgerandi kynjahalla.“

Síðan þá hafa fjölmiðlarnir sem hafa hve mest afgerandi kynjahalla í starfsmannavali hamast við að birta fréttir um þessa ósvinnu. Jakob Bjarnar starfsmaður Vísis skrifar a.m.k. eina þeirra, og reynir ekki, frekar en venjulega, að leyna óbeit sinni á öllu því sem tengist feminisma. Annars eru hér hlekkir á þær sem mér tekst að finna í augnablikinu, mesta púðrið er í athugasemdakerfunum þar sem karlmenn afhjúpa kvenhatur sitt í stórum stíl.

Jakob Bjarnar, Vísi: Íslandsbanki setur viðskiptabann á karllæga fjölmiðla
Kolbeinn Tumi Daðason, Vísi: Út­spil Ís­lands­banka kemur fjár­mála­ráð­herra spánskt fyrir sjónir
Ritstjórn Eyjunnar: Þorsteinn bendir á tvískinnung Bjarna varðandi Íslandsbanka –„ Áhugavert sjónarmið frá fjármálaráðherra“ (Engar athugasemdir við þessa ágætu ábendingu Þorsteins Víglundssonar.)
Heimir Már Pétursson, Vísi: Ekki horft til kynjajafnræðis í inn- og útlánum Íslandsbanka
Ritstjórn DV, Íslenskir karlmenn brjálaðir út í Íslandsbanka – „Þetta er eins og klerkastjórnin í Íran” (Hér má reyndar líka lesa skemmtilegar Twitter-athugasemdir þeirra sem gera grín að brjáluðu karlmönnunum.)
Ritstjórn Eyjunnar, Elliði fordæmir hræsni Íslandsbanka vegna kynjahlutfallsins – „Hér er langt seilst í baráttunni“


Til hamingju með kvennafrídaginn! — Eða bara enn einn daginn þar sem sem karlar hatast opinberlega við tilhugsunina um kvenréttindi.

___
Fyrirsögn bloggfærslu er samin út frá háðsádeilu á Twitter: „
hvar varst ÞÚ daginn sem ÍSLANDSBANKI hóf ÞJÓÐARMORÐ á KARLKYNINU“

Septemberuppgjör 2019

Síðasti dagur september og kominn tími á að fara yfir það helsta sem gerðist eða var rætt um í mánuðinum.

Brexit, sagan endalausa. Sif Sigmars, sem býr í Bretlandi, skrifaði pistil um miðjan mánuðinn, áður en hæstiréttur lýsti þingfrestun Borisar ólöglega. Þar bendir hún á að lýðræðið sé í hættu, og ekki bara í Bretlandi.

Enn eina ferðina standa öll spjót á Trump en ég nenni ekki að ræða það. Endalaust er verið að búast við því að hann verði ákærður en ekkert gerist. Látið mig vita þegar kvikindið er endanlega farið frá völdum.

Ekki það, ég fyrirlít hann eftir sem áður. Ofan á allt annað hefur hann verið að níða Gretu Thunberg niður. Hún er annarsvegar orðin helsta andlit baráttu gegn hamfarahlýnun og hinsvegar er hún orðin helsta skotmark karla sem afneita loftslagsbreytingum, styðja Trump og miðflokkinn, og hatast við allt sem kvenkyns er. Að hún er barn að aldri er þeim engin hindrun; þeir rakka hana niður samt. Almennilegt fólk er þó ánægt með framtak Gretu og í dag skrifaði Guðmundur Steingrímsson afar fínan pistil þar sem hann bendir á að við erum sammála henni. (Guðmundur skrifaði líka fyrr í mánuðinum ákaflega skemmtilega um heimsendaspár sem hafa alla tíð hrellt hans kynslóð.)

Í dag skrifaði svo Arnar Tómas Valgeirsson um helíumblöðrur en skortur er á helíum (sem þar að auki væri betur notað í gagnlegri hluti eins og gert er í heilbrigðisgeiranum):

„þótt vissulega séu stærri vandamál í heiminum þá koma þau ekki í veg fyrir að unnið sé að smærri vandamálum líka. Lítil vandamál eru oft auðveld viðureignar, í þessu tilfelli einfalt bann á skemmtilegum óþarfa.“

Samgöngur á höfuðborgarsvæðinu eru bæði skipulagsmál og loftslagsmál. Breytingar hafa verið gerðar, með lokum gatna og svo hefur verið samið við ríkið um að ýmiskonar breytingar — en er örugglega byrjað á réttum enda? Hilmar Þór Björnsson arkitekt skrifaði þessi orð í ágætum pistli:

„Það er löngu ljóst að einkabíllinn er ekki heppilegt samgöngutæki í borgum. Margar borgir stefna nú að því að snúa þróuninni við og takmarka einkabílaumferð verulega innan borgarmarkanna. Þessi þróun kemur í kjölfar þess að öflugum almenningssamgöngum hefur verið komið á fót, en ekki áður eins og er að gerast hér á höfuðborgarsvæðinu.“

Enn og aftur: ef ferðum væri fjölgað og ókeypis væri í strætó mun það minnka mjög notkun einkabíla, þó ekki væri nema allt skutlið með krakka í tómstundir.

Borgaryfirvöld ætla að byggja þetta helvítis „gróðurhvelfingar Aldin BioDome“ í Elliðaárdal hvað sem tautar og raular. Nú hefur komið í ljós að breytingar sem gera þarf á fráveitulögn fyrir bygginguna munu kosta á bilinu 89 til 429 milljónir króna. Hærri upphæðin verður örugglega nær lagi. Þannig að ekki nóg með að það eigi að planta hlussu byggingum þarna heldur á að fara í vafasamar lagnatilfærslur (skólp Breiðhyltinga gæti flætt í Elliðaárnar ef illa tekst til) sem kosta munu útsvarsgreiðendur of fjár. Svo ekki sé minnst á raskið og ónæðið meðan á framkvæmdum stendur.

Hræðileg uppákoma varð þegar settur ríkislögmaður fór með offorsi að Guðjóni Skarphéðinssyni — sem er í skaðabótamáli við ríkið — og sagði hann sjálfum sér geta um kennt fyrir að hafa verið í gæsluvarðhaldi í 1.202 daga og síðan dæmdur fyrir aðild að Guðmundar- og Geirfinnsmálinu og setið í fangelsi í fjögur og hálft ár. Enda þótt Guðjón ásamt öðrum sakborningum í því máli hafi verið sýknaður af Hæstarétti fyrir ári síðan, lét ríkislögmaður það sem vind um eyru þjóta „sakfellingardómur Hæstaréttar frá 1980 [hafi] fullt sönnunargildi í málinu“ og lætur eins og Guðjón sé sekur maður sem eigi allt illt skilið. Enn er alls óljóst hvernig fer með skaðabæturnar en nú þykist þingið ætla að skera úr um þær. Skaðinn sem ríkislögmaður hefur valdið Guðjóni ætti að bætast við bæturnar. Þetta er algjör skandall.

Öllu minni samúð hef ég með leikaranum, sem rekinn var frá Borgarleikhúsinu, eftir að fjöldi kvenna sagði frá kynferðislegri áreitni af hans hálfu, og hefur nú dregið leikhúsið og leikhússtjórann fyrir dóm og vill skaðabætur. Fjöldi manns í athugasemdakerfum stendur með honum og finnst metoo hafa gengið of langt. Heimtað er að konur sem „eyðileggja líf karla“ (frasinn „tekinn af lífi“ hefur örugglega heyrst) og með lagni tókst fjölmiðlum að upplýsa um hver ein þeirra sem tjáði sig um leikarann er; nú virðist sem eigi að fara í meiðyrðamál við hana, þó ekki leikarinn sjálfur (held ég) heldur leikstjóri sem áður hafði ákveðið að kæra hana ekki fyrir meiðyrði af virðingu við pabba hennar. (Minnkaði virðingin fyrir pabbanum?) En þetta mál alltsaman hefur orðið til þess að forsvarskonur metoo hér á landi hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem er áréttað að konur sem segja sögu sína eru ekki skyldaðar til að koma fram undir nafni.

„Erfðagjafir felast í að ánafna hluta af eigum sínum eftir sinn dag til málefnis sem viðkomandi er annt um“ segir í kynningu á átaki Almannaheilla, Blindrafélagsins, Krabbameinsfélagsins, Rauða krossins, SOS Barnaþorpa, Styrktarfélags krabbameinssjúkra barna og UNICEF á Íslandi. Þar er útskýrt hvernig hægt er að ráðstafa hluta eða öllum eigum sínum til góðgerðafélaga, og einnig bent á síðuna erfðagjafir.is þar sem fræðast má nánar um hvernig þetta fer fram.

Sama dag — og það var örugglega tilviljun — birtist í blaðinu pistill um dánaraðstoð. Þar er einnig fjallað um skilyrði og bent á fylgiskjöl og þess háttar. En pistillinn sjálfur og sagan sem þar er sögð er afar áhugaverð.

Hverju breytti Metoo?

Í vikunni var haldin fjölsótt alþjóðleg ráðstefna hér í borg til að ræða metoo hreyfinguna/byltinguna: hvað gerðist, hverju breytti það og hvað gerist næst. Ráðstefnan stóð í þrjá daga og var römmuð inn af eftirfarandi atburðum:

Konu var hrint fram af svölum og liggur nú stórslösuð á spítala.
Karlmaður var með ógnandi tilburði í háskólastofnun þar sem mikill meirihluti nemenda er konur, m.a. lokaði hann sig inni með nemendum og fróaði sér. Hann var strax látinn laus eftir skýrslutöku.

Bergþór Ólafsson klaustursvín tuddaðist þar til hann varð for­maður umhverf­is- og sam­göngu­nefndar að nýju. Allur ein afsökun auðvitað eins og venjulega og ekki til hroki í kallinum.

Jakob Bjarnar birti frétt á Vísi um enn einn kallinn sem auglýsir verslun sína með því að (láta Jakob Bjarnar vita að hann sé að) selja nektardagatal. Fátt sniðugra auðvitað, og þar á ég jafnt við framtak nektardagartalsframleiðandann og framtak blaðamannsins andfeminíska.

Svo féll dómur í Landsrétti í dag þar sem eins árs afsláttur var veittur karlmanni sem hafði tvívegis nauðgað þáverandi eiginkonu sinni „sem og blygðunar- og barnaverndarlagabrot gagnvart syni sínum. Þá var maðurinn einnig sakfelldur fyrir ítrekuð brot gegn nálgunarbanni sem og að hafa brotið gegn fjarskiptalögum með því að koma fyrir GPS-staðsetningartæki á bifreið eiginkonu sinnar“. Karlmaðurinn hafði fengið fjögurra ára dóm í héraði en vegna þess að „meðferð málsins hefði dregist úr hófi“ var dómurinn styttur niður í þrjú ár. Enda þurfa auðvitað kynferðisbrotamenn alltaf að njóta vafans og tafir reiknaðar þeim í vil.

Annar karlmaður naut einmitt vafans í Landsrétti í dag, hann var sýknaður af nauðgun* bara vegna þess að hann hélt sig fast við sína sögu (konan var jafn staðföst í sinni frásögn en það var ekki nóg) en hann hélt því fram að þau hefðu haft samfarir með vilja þeirra beggja. Áverkar á konunni voru, einsog alltaf, sagðir vera vegna þess að „kynlífið var harkalegt“.

Þetta var nú aldeils fín vika fyrir konur og rétt þeirra til að ráða yfir eigin líkama og að vera lausar við ofbeldi og niðurlægjandi framkomu sem og annað kynferðislegt áreiti.

___
* [Viðbót, síðar] Þóra Þórsdóttir skrifaði um þennan dóm hér.

Kallmanni óar við barnafjöld — og það er (auðvitað) bara alltílæ

Nú er liðinni sólarhringur síðan karlmaður skrifaði pistil í Fréttablaðið þar sem hann segir frá því í nokkrum smáatriðum hvernig hann sér fyrir sér að líf sitt muni breytast við að eignast tvíbura sem væntanlegir eru í heiminn. Sólarhringur og enginn (hvorki á síðu Fréttablaðsins né Vísis*) hefur tryllst yfir því hve neikvæða mynd hann dregur upp af því að verða tvíburapabbi (endalaus kostnaður og ljótur bíll, „þvílík örlög“). Skrítið, eins og Sóley Tómasdóttir fékk að heyra það þegar hún lýsti reynslu sinni af því að eignast strák.

Það er eins og það gildi ekki sama um þau bæði.


___
* Á DV hafa reyndar tvær konur áminnt pistlahöfundinn og sagt að hann ætti að vera þakklátur fyrir börnin, ekki geti allir átt börn (karlmaður kom honum til varnar). Þær voru kurteisar en helltu ekki svívirðingum yfir pistlahöfund (eða andmælanda). Annað átti við um Sóleyju hér um árið.

Stærsti regnskógur jarðar brenndur

Jújú, það væri svosem hægt að segja eitthvað um orkupakkaumræðuna á þingi. Eða Miðflokkinn yfirleitt. Eða Brexit og Boris Johnson. Trump. Svona svo dæmi séu tekin um það sem allir fjölmiðlar eru uppfullir af — skiljanlega.

En síðan fréttir bárust af skógareldum í Amazon — eldum sem eru viljandi kveiktir af því sem best verður lýst sem veruleikafirrtu liði — þá bliknar allt annað í samanburði.

með leyfi og hvatningu frá Bolsanero forseta Brasilíu, sem fyrir sitt leyti er eins og Trump: afregluvæðir af miklum móð og reynir að eyðileggja allar eftirlitsstofnanir. Svo segir hann ýmist að það sé ekkert að brenna, umhverfisverndarsinnar hafi kveikt eldana, umheiminum komi þetta ekki við, Brasilía hafi ekki efni á að berjast við eldana, eða neitar aðstoð því honum finnst Macron hafa móðgað sig.

Veruleikafirrtir leiðtogar vaða uppi í heiminum sem aldrei fyrr. Bolsanaro, Duerte, Erdogan, Orban, Pútín, Trump. Þetta eru ofbeldissinnaðir ofsatrúarmenn; stækir hægrimenn sem hata samkynhneigða, konur og innflytjendur; þjóðernissinnar sem trúa ekki að loftslag á jörðunni sé að breytast af mannavöldum. Menn sem svífast einskis.

Nú virðist einn þeirra ætla upp á eigin spýtur ætla að tortíma lífi á jörðinni. Leyfir eyðileggingu Amazon regnskógarins — heimkynni frumbyggja og ótal dýrategunda — og stendur aðgerðarlaus hjá meðan lungu heimsins brenna.

Manni fallast hendur.


___
[Viðbót, síðar]Fréttaskýring Sigríðar Hagalín Björnsdóttur undir titlinum Baráttan um regnskógana, þar sem segir m.a.: „Eldar loga líka í hitabeltisskógum Afríku, og skógar Súmötru og Borneó brunnu fyrir skömmu. Eyðing skóganna er af mannavöldum, og veldur allt að 17% af árlegri losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum.“ Einnig er rætt um „auðlindastjórnun í skógunum [sem] er flókin og stórpólitísk“.

Fyrirhuguð heimsókn Mike Pence

Þegar ég las yfirskrift leiðara Magnúsar Geirs Eyjólfssonar í Mannlífi, sem borið var í hús á föstudag, hélt ég að þessi væri nú aldeilis hlynntur Mike Pence varaforseta Bandaríkjanna og öllu því sem hann hefur sagt og gert og stendur fyrir. Því hvað annað á það að þýða að segja: „Tökum Mike Pence fagnandi“?

Því komst ég að þegar ég las leiðarann, og ég er ekki frá því að þar sé ég sammála Magnúsi Geir, þótt ég myndi varla nota orðalagið að taka Mike Pence fagnandi.

Um Mike Pence varaforseta Bandaríkjana hefur verið skrifað í íslenska fjölmiðla síðan ljóst varð að hann væri á leiðinni. Þar má nefna grein eftir þjóðkirkjuprest sem ræðir „íhaldskristni“hans og þá „hættulegu blöndu íhaldssamra stjórnmála og afturhaldssamrar kristni sem nú ríður húsum í Bandaríkjunum“, og grein eftir formann Samtakanna '78 sem segir m.a. að Mike Pence hafi um tíma setið í stjórn samtaka „sem mæla t.d. með afhommunarmeðferðum“ og segir hreinlega að „Mike Pence er annálaður andstæðingur og illgjörðarmaður hinsegin fólks“. Jón Valur Jensson segir hinsvegar, og er þá að tala um viðhorf Mike Pence til þungunarrofs (í aths. á DV), að Mike Pence sé „velgerðarmaður og bjargvættur kvenna“, og að hann og aðrir slíkir séu „réttnefndir velgerðarmenn mannkynsins“. Sem segir sitt.

En þetta eru semsé meginrök Magnúsar Geirs fyrir því að segja „heimsókn Mike Pence mikið fagnaðarefni“:

Heimsókn þessi er gráupplagt tækifæri fyrir stjórnvöld til að sýna að þau láta mannréttindabrot í heiminum ekki afskipt, sama hvar þau eru framin.

Og hann telur upp:

„Forsætisráðherra og utanríkisráðherra gætu til dæmis byrjað á því að fordæma stefnu Bandaríkjanna í innflytjendamálum. Annars vegar hvernig forseti Bandaríkjanna kyndir undir rasisma og notar hvert tækifæri til að jaðarsetja alla þá hópa sem ekki eru hvítir á hörund og hins vegar viðurstyggilega framkomu ICE (innflytjendastofnunarinnar) gagnvart innflytjendum og flóttamönnum.“

Hann bendir líka á að „íslenskir ráðamenn [geti] leiðbeint varaforsetanum um eitt og annað“ varðandi kvenfrelsi, kynjajafnrétti og „kerfisbundna mismunun gegn LBGT-fólki innan bandaríska hersins“.
Svo nefnir hann að ráðamenn mættu minnast á hvernig Trump grefur undan frjálsri fjölmiðlun, loftslagsbreytingaafneitun stjórnar hans, byssuvandamálið, og

„gegndarlausan fjáraustur til Sádi-Arabíu til að fjármagna grimmilegt og tilgangslaust stríð í Jemen á kostnað þúsunda óbreyttra borgara“.

Magnús Geir bendir á að almenningur geti mótmælt heimsókn Mike Pence „ef íslensk stjórnvöld ætla að láta þessa stefnu óátalda“.

Ég er mjög efins um að íslensk stjórnvöld segi mikið eða jafnvel nokkuð um neitt af þessu. Líklegra er að þau segi einfaldlega:

Yes, money, ókei.

Hlustaði eingöngu á mömmu sína, en forhertist svo eftir það

Alla helgina hef ég verið að hugsa um skammirnar sem mamma hans Bergþórs Ólasonar lét dynja á hann eftir að uppvíst varð um orðbragð hans og hegðun á Klausturbarnum. Einu skammirnar sem hann tók mark á.

Ég hefði sannarlega viljað vera fluga á vegg þegar skammirnar dundu á Bergþóri sorakjafti, ekki bara til að sjá svipinn á honum eða heyra hvort hann beitti málþófi og andsvörum, heldur aðallega til að vita hvernig ræðunni lauk. Sagði hún að lokum við hann að nú skyldi hann snúa sér að því að ofsækja öryrkjann sem tók upp samtalið? Benti hún honum á að þeir Miðflokksmenn yrðu að finna sér eitthvað þingmál til að ræða linnulaust næstu mánuði svo að Klausturræpan gleymdist og fylgi flokksins yxi í samræmi við fjölda klukkustunda í ræðustól Alþingis? Eða tók hún upp símann og benti á samviskulausan almannatengil sem gæti hannað þá atburðarrás fyrir Klausturdónana? Eða gekk kannski Bergþór af fundi móður sinnar með heilög loforð á vörum um að vera héreftir góði strákurinn og móður sinni til sóma?

Og hvað finnst mömmu hans um eftirleikinn?

Vill einhver vinsamlega taka viðtal við þessa konu. Hún hefur annaðhvort mikið á samviskunni (fyrir utan að hafa alið Bergþór upp) eða áhrifaleysi hennar til að snúa syni sínum af villubraut er brjóstumkennanlegt.

Ekki að Gunnar Bragi eða Sigmundur Davíð hafi neitt heldur látið sér að kenningu verða, hvort sem mæður þeirra höfðu eitthvað við framferði þeirra að athuga eða ekki. Um það hafa nokkrir ágætir pennar rætt.
1) Þórður Snær Júlíusson, tekur m.a. fyrir sameiginlegt bréf þremenninganna Sigmundar Davíðs, Gunnars Braga og Bergþórs.
2) Elísabet Ýr Atladóttir, bendir á hvernig Klausturdónarnir afskræma #metoo og segjast „vera „þolendur kynferðisofbeldis“, hafa orðið fyrir „erfiðri reynslu“ og að þeir hafi „opnað sig“ í því sem þeir héldu að væri „öruggt umhverfi“.
3) Kári Stefánsson (ekki beinlínis að fjalla um siðanefndarúrskurð) skrifar opið bréf til Sigmundar Davíðs: „í leit þinni að pólitískum stuðningi í samfélaginu ert þú að gera út á þá vonlausu og firrtu og í stað þess að varða þeim leið út úr því ástandi ertu að ala á vonleysinu og firringunni. Þú ert að fylgja fordæmi öfgaflokka í Evrópu og Trumps í Bandaríkjunum.“

Hér er svo aftur nýleg ræpa Miðflokksmanna eftir niðurstöðu Siðanefndar Alþingis, sem þeir líta á sem pólitískar ofsóknir. Nema hvað.
1) Gunnar Bragi. Hann segir líka að Ríkisútvarpinu sé ekki treystandi því það hafi fjallað sjaldnar um kynferðisáreitnismál Ágústs Ólafs Ágústssonar en Klausturmálið.
2) Sigmundur Davíð,
3) Bergþór Ólason, nefnir líka Ágúst Ólaf.

Hér vil ég bæta því við að mér finnst að Ágúst Ólafur hafi gert Samfylkingunni mikinn ógreiða með því að setjast aftur inná þing, enda hentugt fyrir þá sem vilja beina umræðunni frá svívirðilegu orðfæri Klausturdónanna að draga hann fram sem dæmi um tvískinnung. Dæmi um þetta sjást í athugasemdakerfum við næstum hverja frétt um Klausturmálið. Því mun aldrei linna meðan Ágúst Ólafur situr á þingi.

Eiginlega mætti segja að Þórhildur Sunna ætti líka að segja af sér, því hún hefur líka fengið skömm í hattinn hjá siðanefndinni. Það var ekki heppilegt að hún gagnrýndi þann úrskurð (þótt hann væri furðulegur) því eftir það hefur úrskurður sömu nefndar minna vægi, og ekki hægt að benda á að Klausturdónar einir hafi fengið þann þunga skell. Það væri slæmt að missa Þórhildi Sunnu af þingi en ef einhverntímann á að auka álit Alþingis verður kannski gott fólk að sýna fordæmi.

En nú er ég eins og hver annar draugfullur þingmaður sem týnir fötunum sínum í 48 tíma blakkáti — hef gleymt að ég var að tala um mömmu hans Bergþórs. Og hvernig meira segja skammarræða sem svíður undan getur snúist upp í fyrirlitlega málsvörn sé forherðingin nógu mikil.

Við sitjum öll uppi með þessa svívirðu.

Dýraníð og önnur fyrirlitleg framkoma sem ýmist er fordæmd eða sögð alvanaleg

Klaustursvín skemmta sér við að tala ógeðslega um konur og minnihlutahópa. Eru teknir upp og almenningi er brugðið. Klaustursvínin segjast þá steinhissa á sjálfum sér, þeir kannist ekki við svona tal. Síðan stígur foringi hópsins fram og segir að svona tal sé alþekkt, hann hafi oft heyrt það. Aðrir þingmenn gera sig heilaga í framan og þykjast aldrei hafa heyrt annað eins.

Sjómenn skera sporðinn af lifandi hákarli og skemmta sér konunglega við athæfið og hæðast að deyjandi dýrinu. Eru teknir upp og almenningi er brugðið. Útgerðin rekur þá, og sjómannafélagið sver af stéttinni þessar misþyrmingar (en finnst reyndar of harkelegt að segja dýraníðingunum upp störfum). Síðan stígur fram kall, sem bæði hefur verið til sjós og verið útgerðarmaður, sem segir aðfarir þokkapiltanna alvanaleg vinnubrögð.

Það er varla vafi á því að til eru karlmenn (og einstaka kona) sem finnst eðlilegt að tala á um samstarfsfólk sitt og meðborgara með þeim hætti sem Klausturdónarnir gerðu. Einnig er nokkuð ljóst að til er fólk, jafnvel karlmenn, sem myndu aldrei tala svona, varla hugsa á þennan hátt og á það jafnt við um þingmenn sem almenning.

Sömuleiðis er örugglega allur gangur á því hverskonar mannskapur velst um borð, en sennilegt má teljast að skipstjóri og eldri áhafnarmeðlimir hafi mikil áhrif á andann um borð og hvaða vinnubrögð eru kennd. Þeir sjómenn sem sýndu fyrirlitningu sína á öðrum dýrategundum í myndbandinu hafa annaðhvort fengið þau skilaboð á starfsferli sínum að svona hegðun væri í lagi, nú eða þá að þeim hefur tekist að fela sinn innri mann mjög vandlega fram að þessu. (Mitt gisk er að þetta sé ekki í fyrsta sinn sem þeir skemmta sér við að kvelja dýr, burtséð frá hvort einhver um borð vissi um hvernig mann þeir höfðu að geyma.)

Viðbrögð útgerðarinnar, að reka þá, eru fagnaðarefni. Hinsvegar virkaði það svoldið eins og það væri til þess að losna við ásakanir um slíkt hafi tíðkast um borð fram að þessu. Svo má ekki gleyma því að sjómannadagurinn er á sunnudag og þetta mál er ekki gott fyrir stéttina — þegar við eigum öll að vera að dást að hetjum hafsins.

En svo steig fram þessi karlvitleysingur sem er semsagt bæði sjómaður og útgerðarmaður og lýsir þetta eðlileg vinnubrögð, og segir að „það er engan veginn stætt á að reka menn fyrir svona lagað“. Hann átelur strákana reyndar fyrir að hafa fíflast en að öðru leyti „en, allt hitt er vel þekkt. Og ég skal standa uppi í hárinu á hvaða sjómanni sem er sem heldur því fram að svona hafi aldrei gerst.“

Þessi maður ætti auðvitað að ganga í Miðflokkinn sem fyrst. Þar er mikill meðbyr fyrir fólk sem gerir illt verra.

Málsvari vændiskúnna, nauðgara og annarra andfeminista í fjölmiðlaherferð

Arnar Sverrisson sálfræðingur, ellilífeyrisþegi og krossfari gegn feminisma hefur nýlega skrifað greinar um vændi sem birst hafa á Vísi.* Fyrri greinin birtist í byrjun mánaðarins og var viðbragð hans við Kveiksþætti RÚV í marsmánuði þar sem Lára Ómarsdóttir fjallaði um vændi frá ýmsum hliðum. Sitthvað hafði Arnar útá þáttinn, og þó sérstaklega nálgun Láru að setja.

Lára virðist hafa gengið í skóla Stígamóta eins og fleiri fréttamenn RÚV. (Ástarsamband RÚV og öfgakvenfrelsara er eftirtektarvert.) Yfirlýsingar hennar eru „náttúruhamförum“ líkastar…

Verður ekki farið nánar í þá grein en hún sýnir afstöðu greinarhöfundar ágætlega.

Í seinni greininni sem birtist í fyrradag beinir Arnar spjótum sínum að vændislögunum sem sett voru fyrir tíu árum. Þar notar hann orðalag á borð við: „fjarstæðuofstopa má sjá í áróðri kvenfrelsunarsamtaka, sem helga sig banni á vændi kvenna“. Þá kvartar hann hástöfum yfir því hve litla andstöðu frumvarpið fékk: „Það er með fullkomnum ólíkindum, að kvenfrelsurum skuli hafa tekist að þvinga umgetið frumvarp gegnum Alþingi Íslendinga. Þrjátíu og þrír þingmenn tóku ekki afstöðu. Hvílíkir amlóðar!“

„Löggjöfinni er augljóslega beint gegn karlmönnum. Hún gerir þann karlpening að glæpamönnum, sem kynlífsþjónustu kaupir. Röksemdir fyrir löggjöfinni eru dæmalaust ruglingslegar og felast að mestu leyti í hugarórum flutningskvenna, skefjalausum áróðri, sem sjaldnast hefur við einhver gild fagleg eða vísindaleg rök að styðjast.“

Sjálfur telur hann upp mótrök þeirra sem eru á móti sænsku leiðinni, þ.e. banni á kaupum á vændi.** En burtséð frá því þá hefur hann greinilega lesið talsvert af greinum þar sem rætt er um skaðsemi þess að að stunda vændi og ofbeldið sem vændiskonur verða fyrir, og áhrif þess á samfélög að vændiskaup séu látin óátalin. Hann vitnar t.d. í þetta:

„Samfylkingin gegn vændisánauð kvenna (Coalition Against Trafficking in Women - CATW) staðhæfir fullum fetum: „Í alls konar vændi felst kúgun kvenna, án tillits til, hvort konan sé fús til þess eða ekki. Vændi hefur áhrif á allar konur, réttlætir sölu sérhverrar konu, og umbreytir henni til jafngildis kynlífs.“

En svo klikkir Arnar út með því að segja: „Áróðurssamtök þessi hreykja sér af því, að „hafa endurskilgreint umræðuna um vændi og mansal víða í veröldinni og innan vébanda Sameinuðu þjóðanna.“

Semsagt, allir sem tala gegn vændi eru með áróður, ofstopa og öfgar, jafnvel þótt málflutningurinn njóti stuðnings alþjóðasamfélagsins.

Jafnvel þótt Arnar virðist hafa kynnt sér þau rök (sem hann kallar „skefjalausan áróður“) að konur í vændi hefi verið fórnarlömb „misnotkunar karla og annars ofbeldis af þeirra hálfu, bæði í uppvexti og starfi“ þá er niðurstaða Arnars alltaf í hag karlmanna sem vilja kaupa vændi. Hann er alltaf á þeirra bandi. Þeirra er þjáningin að vilja fá kynferðislega útrás á konum (sem myndu aldrei annars vilja vera móttakendur þeirrar útrásar en láta sig hafa það gegn gjaldi) en allskonar öfgalið reynir að koma í veg fyrir það.

Karlmenn þjást saklausir í þessu máli. Arnar Sverrisson er þeirra málsvari.

Í dag, föstudaginn langa, er viðeigandi að lesa í Passíusálmunum. Þar má lesa þetta:

blánaði hold, en bólgnaði und,
sonur guðs sárt var kvalinn
saklaus á þeirri stund

________
*Arnar hefur á þessu ári líka skrifað í Morgunblaðið og Vikudag og er mjög á sömu línu. Í Mogganum virðist hann vera að tala um vændi sem konur kaupa og stilla því upp til að sýna að konur séu ekki fordæmdar fyrir að kaupa vændi. Í Vikudegi skrifar hann gegn því að „trúa konum/stúlkum blint, þegar þær saka pilta/karlmenn um kynferðislegt ofbeldi“, og segir ofstæki þeirra sem „kasta vilja fyrir róða siðuðu réttarkerfi og dæma karla á grundvelli framburðar kvenna“. Áður en Kvennablaðið dó (afsakið meðan ég bæli niður harmakvein) skrifaði hann þar andfeminískar greinar um árabil sem féllu í kramið hjá ritstjórn.
** Athygli vekur hin nákvæma heimildaskráning: „Úr opinberri, breskri skýrslu“.

Samgöngur bótaþega

Váfuglinn hefur hrapað og þúsund manns eða meir sjá framá að verða bótaþegar. Eðlilega eru allir fréttatímir undirlagðir þessum fréttum. Ugg setur að almenningi við tilhugsunina um efnahagsniðursveiflu þjóðfélagsins; nú eru allir búnir að gleyma að fyrir nokkrum dögum gekk áróður atvinnulífsins útá að kjarakröfur verkalýðsins gætu sett hér allt á endann. Fróðlegt verður að sjá hvort leiðarar Fréttablaðsins á næstunni muni ganga útá að skamma Skúla eins og þar hefur verið skammast útí verkalýðsforystuna. En af tóninum sem víða hefur heyrst í dag er líklegra að honum verði klappað á bakið og verði sýnd samúð.

Í gær voru mér annarskonar samgöngumál hugleikin en loftfimleikar fjármálagosans. Þá sá ég auglýsingu (bls. 9) um flutning Tryggingarstofnunar frá Laugavegi í Hlíðarsmára 11 í Kópavogi. Það er í sömu götu og Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu er til húsa. Nú vill svo til að nýlega átti ég erindi á síðarnefndu stofnunina og get upplýst að annarsvegar er þetta ekki auðfundið, hinsvegar að þangað eru strætósamgöngur afleitar. Það er strætóstoppistöð í brekkunni upp frá Smáralind, en bara leið 24. Sá vagn stoppar í Mjódd en fer hvorki á Lækjartorg né Hlemm, það er því ansi langsótt fyrir marga að nota strætó til að komast í Hlíðarsmára. Hinsvegar stoppa margir vagnar við Smáralind. En allmargir bótaþegar (þessir sem ekki eru á flugfreyjuhælum) sem eiga erindi til Tryggingastofnunar eiga líklega erfitt með að klífa brekkuna upp í Hlíðarsmára. Eiga svo eftir að ganga inn alla götuna til að finna stofnunina sem auglýsir að hún sé nú „með betra aðgengi“.

Við Laugaveginn voru bara örfá stæði fyrir utan Tryggingastofnun, satt er það. Og stofnunin þurfti vissulega að flytjast af Hlemmi vegna myglu,en hefði ekki mátt finna aðra staðsetningu sem lá betur við almenningssamgöngum? Meðan opinberir aðilar keppast við að hvetja fólk til að nota bílinn minna auglýsir Tryggingastofnun stolt: næg bílastæði. Það hlýtur bara að vera að bílastyrkir til aldraðra og öryrkja verði hækkaðir rausnarlega og í boði fyrir alla í tilefni flutningana.

8. mars 2019, verkfall láglaunakvenna

[Þau mistök urðu þegar pistillinn var birtur að sumt birtist tvisvar og annað hvarf. Nú á að hafa verið bætt úr því.]

Þessi pistill átti fyrst og fremst að vera um málefni kvenna en vegna sjónvarpsþáttarins Vikan með Gísla Marteini sem var sýndur í kvöld þarf aðeins að ræða hann fyrst. Valið á gestum í þáttinn virðist alltaf háð því skilyrði að minnsta kosti einn gestanna sé Sjálfstæðismaður (eða Viðreisn sem er Sjálfstæðisflokkur 2 og flestir þar fyrrverandi Sjálfstæðismenn). Í öðru lagi er sama fólkið aftur og aftur, sem er skiljanlegt hjá fámennri þjóð en jafn pínlegt fyrir því.

Í kvöld var semsagt meðal gesta Svanhildur Hólm, sem hefur margoft komið í þáttinn eins og eiginmaður hennar Logi Bergmann, og uppfyllir hún Sjálfstæðisflokksskilyrðið enda starfar hún sem aðstoðarmaður Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra. Við hlið hennar sat svo útvarpsstjórinn Magnús Geir sem einnig er Sjalli. Valið Svanhildi í kvöld er frekar spes því nú í dag stóð yfir verkfall láglaunafólks. Það hefði kannski verið nær að fá einhvern úr þeirra hóp eða sem er hlynntur aðgerðum verkalýðsfélaga á þessum degi, en ekki fulltrúa ríkisvaldsins (þess hins sama og bauð smánarlegar skattalækkanir). Svanhildur var ekki ókurteis þegar hún var spurð um skoðanir sínar á Sólveigu Önnu formanni Eflingar en mjög augljóslega að vanda sig við að segja ekki skoðun sína.

Það var samt ekki það sem truflaði mig mest. Heldur þetta: Atli Fannar, sem var með góðan pistil að venju, ræddi launahækkanir ríkisforstjóra eftir að Kjararáð var lagt niður, og nefndi sérstaklega launahækkanir forstjóra Íslandspósts sem fékk tvær launahækkanir í fyrra og hækkuðu laun hans um 43% á einu ári. Atli sagði réttilega að upplýsingar um þessar launahækkanir vörpuðu sprengju eftir sprengju inn í kjaraviðræðurnar. Í lokin spurði Atli Fannar: Hver er að hækka þessi laun? Satan?


Svo var svissað yfir á Gísla Martein sem sagði þetta góða spurningu og kannski kæmi svarið við henni á eftir. En ræddi það svo aldrei meir. Fyrir framan hann í sófanum sat þó Svanhildur Hólm varaformaður stjórnar Íslandspósts, stjórnarinnar sem hækkaði laun forstjórans. Það var varla óvart að Atli Fannar spurði þessarar spurningar í þætti þar sem Svanhildur var gestur; en afhverju fékk hún að komast upp með að svara ekki spurningunni? Sverja af sér að vera Satan eða reyna að réttlæta þetta? Nei í staðinn var hún spurð, eins og sessunautar hennar, um skoðun sína á Sólveigu Önnu sem hún svaraði milli samanbitinna tannanna.

Gísli mætti taka aðeins minna áberandi afstöðu, takk.

En aftur að verkfallinu og Sólveigu Önnu. Ég er ein þeirra sem fagna því að hún leiði Eflingu og finnst hún standa sig feiknavel. Mér finnst frábært, úr því að Samtök atvinnulífsins koma ekki með ásættanleg boð um launahækkanir, og ríkið ekki um skattabreytingar sem koma að gagni, að láta reyna á mátt verkfalla. Það má alveg gleðjast yfir því að Félagsdómur ákvarðaði ekki SA í vil og fagna því að félagsmenn Eflingar sem völdu að fara í verkfall geti farið í verkfall. Það er ánægjulegt að stór kvennastétt þar sem erlendar konur eru fjölmennar fari í verkfall á alþjóðlegum baráttudegi kvenna. Það er svo auðvitað vonandi að Samtök atvinnulífsins og ríkisvaldið sjái að sér og reyni að koma í veg fyrir fleiri og víðtækari verkföll með því að gera góðan samning við láglaunafólk.

Heldur þykir mér hlægilegt þegar talað er um að verkfallið í dag eða fyrirhuguð verkföll eigi eftir að stórskemma ferðaþjónustu á Íslandi. Þetta er sá árstími sem hvað fæstir ferðamenn koma og þeir sem ætla sér að heimsækja Ísland í sumar munu ekki finna fyrir neinum truflunum á ferðum sínum. Svo má líka hafa það í huga að höfuðborg Frakklands þar sem eru alltaf einhver verkföll (eða óeirðir eða hryðjuverkaárásir) er á hverju ári meðal mest sóttu borga heims. Lenti í þriðja sæti í fyrra. Samkvæmt því virðast verkföll ekki hafa mikil fælingaráhrif.

Aftur að alþjóðlegum baráttudegi kvenna.

Kveikur var með ágæta úttekt á vændi á Íslandi þar sem margar hliðar málsins komu fram, talað við íslenskar og erlendar vændiskonur, sumar þeirra fyrrverandi og aðrar sem vildu hætta. Einnig vændiskúnna og nokkra sem vildu kaupa vændi en lentu í fyrirsát Kveiksfólks. Heilmikið var talað við lögregluna í þættinum og þar er bara ekkert að gerast í að rannsaka vændisstarfsemi og bösta vændiskaupendur.

Kvöldið eftir tók Kastljós málið upp og fékk til skrafs hvern annan en Brynjar Níelsson. Hann kom ekki á óvart; talaði um vændi sem val kvenna sem allt eins hefðu getað fengið sér vinnu á skyndibitastað. Einnig lýsti hann andúð sinni á að nöfn vændiskúnna séu birt á vefsíðum dómstóla, og reyndar yfirleitt andstöðu við nafnbirtingu glæpamanna. Minnist ég þó aldrei hafa heyrt hann opinberlega leggjast gegn slíkri nafnbirtingu innbrotsþjófa, og ekki einusinni þegar menn eru dæmdir fyrir smygl (sem er líklega dæmigerður glæpur án fórnarlambs) en þar er nöfnum manna blastað á netið hikstalaust; einu undantekningarnar virðast vera þegar karlar kaupa vændi. Það yrði auðvitað mikill álitshnekkir fyrir karlmenn ef slíkt yrði heyrinkunnugt, en það sama á auðvitað við um innbrotsþjófa og smyglara sem og aðra glæpamenn hversu stór eða lítil glæpur þeirra er.

Brynjar virðist ekki hafa horft á Kveik eða kynnt sér aðra þætti eða skrif um veruleika vændiskvenna. Hann hunsar algjörlega staðreyndir um að langflestar vændiskonur hafa orðið fyrir kynferðisbrotum ungar að árum, eru með skerta sjálfsmynd, eru vímuefnaneytendur, eru fátækar, hafa verið lokkaðar eða kúgaðar til starfa; jafnvel allt framangreint. En þetta kemst ekki fyrir í heimsmynd Brynjars. Allar hans skoðanir virðast byggjast eingöngu á nýfrjálshyggjuhugmyndum um frjálst val og frjálsan markað með hvað sem er, einnig mannslíkama.

Á sama tíma og Brynjar var að tala með rassgatinu tjáði annar Sjálfstæðismaður sig einnig um vændiskaup og lýsti því með innblásinni dæmisögu hvernig „Góður og grandvar maður getur leiðst út í vændiskaup …í augnabliks skynsemisrofi kaupir vændi“.

Semsagt, Sjallar álíta konur velji sér vændi eins og hvert annað starf, valið standi t.d. milli þess að vinna á skyndibitastað eða stunda vændi, en karlar afturámóti velja ekkert heldur leiðast útí vændiskaup, jafnvel bara vegna augnabliks skynsemisrofs.

Það er spurning hvaða skynsemisrof varð í hausnum á yfirlögregluþjóninum á Vesturlandi þegar hann keypti sér vændi. Hann var böstaður og dæmdur fyrir vændiskaupin í fyrra — en nafn hans var auðvitað aldrei birt og varð því ekki fyrir neinum álitshnekki. Enginn vissi reyndar af þessu. Lögreglustjórinn frétti af því hjá ríkissaksóknara að hann væri til rannsóknar í vændiskaupamáli og mánuði síðar sagði yfirlögregluþjónninn sjálfur upp störfum (eða þannig er það orðað, honum hafa hugsanlega verið gefnir afarkostir). En vændiskaupamálið komst ekki í hámæli fyrr en hann fékk annan dóm, þá fyrir harðvítug slagsmál í öðrum landshluta við löggu sem að mér skilst var með honum á fylleríi. Í dómnum (þar sem þeir voru báðir ákærðir fyrir slagsmálin og báðir dæmdir fyrir líkamsárás) kom fram að aðili B (enn verið að gæta nafnleyndar) hafi áður hlotið dóm fyrir þessa og þessa lagagrein, og einhver las útúr því að það væru vændiskaup; annars hefði sú staðreynd að starfandi yfirlögregluþjónn keypti sér vændi einsog ekkert væri sjálfsagðara alveg farið framhjá öðrum en þeim sem ákærðu hann og dæmdu. En þannig vill Brynjar Níelsson einmitt hafa það.

Aldrei kom fram hvar yfirlögregluþjóninn keypti vændið, hugsanlega í heimabyggð eða kannski gerði hann sér ferð til höfuðborgarinnar og var böstaður þar. Höfuðborgarlögreglan er reyndar almennt ekkert mikið að fylgjast með vændi, hafa ekki í það peninga né mannskap, en hrukku þó í gang þegar Kveiksfólk sem var að vinna að þættinum um vændið lét þá vita að fíkniefnasala og sala á konum færi fram á nektardansklúbbnum (nektardans er líka ólöglegur) færi fram á Shooters. Löggan lokaði staðnum — en áður en Kveiksþátturinn komst í loftið var aftur búið að opna og allt til sölu sem fyrr: dóp og konur.

Af öðrum lögreglu- og dómsmálum er það að frétta að þar er allt eins og venjulega. Karlmaður sem í þrígang réðst á þáverandi sambýliskonu sína og lamdi hana fékk tveggja mánaða skilorðsbundinn dóm. Karlmaður sem dró sér bláókunnuga konu inná klósett á skemmtistað og nauðgaði henni, fær afslátt á dóm vegna þess að nærri tvö ár liðu frá því ríkissaksóknaraembættið fékk málið í hendur og þar til gefin var út ákæra og síðar það ár féll dómur í Héraðsdómi. Alls liðu nærri fjögur ár frá kæru þar til málið var dæmt í Landsrétti. Það er auðvitað glatað, en það er alltaf jafn undarlegt að það sé sá dæmdi — nauðgarinn — sem fær samúð dómstóla útá það. Konan sem hann ákvað að nauðga þurfti líka að bíða fyrst í tvö ár og svo önnur tvo (afþví hann ákvað að áfrýja) áður en málinu lauk. Afhverju er hennar bið ekki metin mikilvæg? Afhverju fær hún þá ekki hærri skaðabætur eða eitthvað? Það er alveg glatað að sjá þessa nauðgaraafslætti skipti eftir skipti.

Svo eitthvað sé minnst á það sem gerist utan landssteinana, svona á alþjóðlegum baráttudegi kvenna, þá er furðulegt mál í uppsiglingu í Alabama í Bandaríkjunum.

Dómari í Alabama hefur fallist á að fóstur sem var eytt hafi lagaleg réttindi og að karlmaður geti höfðað mál fyrir hönd þess. Maðurinn ætlar að stefna heilsugæslustöð þar sem fyrrverandi kærasta hans [sem var sextán ára] gekkst undir þungunarrof og framleiðanda pillunnar sem henni var gefin. Úrskurðurinn byggir á umdeildum lögum í Alabama um réttindi „ófæddra barna“.

Þetta er algjör bilun. Næst verður reynt að kæra konur fyrir morð vogi þær sér að fara í fóstureyðingu. Karlmönnum í frekjukasti gefinn algjör réttur yfir líkama konunnar.

Að lokum er hér mælt með mjög góðum pistli (með hræðilegum titli) eftir Þórdísi Elvu Þorvaldsdóttur sem birtist 8. mars og fjallar m.a. um klíku franskra fjölmiðlamanna og almannatengla sem

„notaði margvíslegar aðferðir til að niðurlægja og einelta konur. Konur hafa lýst því hvernig aðferðir þeirra urðu til þess að þær misstu smám saman flugið og kulnuðu í starfi. En kvenhatrið hafði ekki slæm áhrif á feril karlanna. Þvert á móti fengu þeir vaxandi völd og áhrif“.

Það er augljóslega langt í að barátta kvenna verði óþörf.

Leslisti vegna ástands

Miðflokkurinn hefur nú bólgnað út í stíl við egó formannsins og er nú orðinn stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn á þingi; eina konan í þingflokknum er kona sem sat Klausturfundinn fræga, og eru nú öll Klaustursvínin saman í flokki. Vegna Klaustursvíns varð að skipta um formann umhverfis- og samgöngunefndar og Jón Gunnarsson er nýi nefndarformaðurinn, sem er einhver „eindregnasti stóriðjusinni landsins, svarinn andstæðingur umhverfisverndarsjónarmiða gegnum tíðina“.

Svo ákvað sjávarútvegsráðherra með stuðningi hvalveiðiskýrslu Hagfræðistofnunar að leyfa hvaladráp í fimm ár í viðbót. [Viðbót eftir Silfrið 24.2.2019 þar sem rætt var um þessa ákvörðun sjávarútvegsráðherra sem er í trássi við yfirlýstan vilja VG og umhverfisráðherra, og var í því sambandi minnt var á orð Drífu Snædal, nú forseta ASÍ; að fyrir VG verði ríkisstjórnarsamstarfið „eins og að éta skít í heilt kjörtímabil“.]

Það stefnir í verkfall því ríkisstjórninni fannst nægilegt að minnka skattbyrði láglaunafólks um 6.760 krónur á mánuði en hækkaði ekkert álögur á þá ríkustu til að eiga betur fyrir (veglegri) skattalækkunum. Hér eru nokkur góð dæmi um hvernig verja má þessari miklu búbót:

Hálft mánaðarkort í strætó
Rúmlega hálfan tank af bensíni
Einn innkaupapoka í Bónus
Efri eða neðri part af regnfötum á eitt af börnum mínum
Einn skó
Eina vodkaflösku til að drekkja sorgum mínum
ATH: Þú getur aðeins valið eitt af ofangreindum atriðum, bannað að segja svartur, hvítur, já og nei.

Til upplífgunar er hér bent á nokkrar góðar greinar, pistla og jafnvel gott gys. Lesum til að gleyma!
(Djók, þetta er meira og minna til að ýfa upp erfiðar tilfinningar og efla baráttumóð, ekki veitir af.)

Viðtal við Möggu Stínu í Stundinni 16.2.2019:

„Við höfum búið við þennan nýfrjálshyggjukapítalisma í um fjóra áratugi og mér finnst mér ekki vera stætt á því að sitja bara hjá þegar við kjósum yfir okkur ruglið og græðgisvæðinguna einu sinni enn, sem hefur náð einhverjum hæðum frá síðustu aldamótum, þrátt fyrir hrunið. Staðan núna er orðin alveg eins og fyrir hrun, fólk hreykir sér kannski ekki af því að það sé að éta gull í rísottóinu en þetta er samt allt komið í sama far. Auðvaldið lærði nokkur fágunartrix og þeir sem báru byrðarnar og borguðu brúsann fyrir hrunið eru orðnir fleiri og fátækari, og reiðari.
[…]
Við sem þjóðfélag erum farin að samþykkja ótrúlega sjúka hluti. Við erum 350 þúsund manna samfélag og við samþykkjum að 900 börn búi í ósamþykktu iðnaðarhúsnæði. Við samþykkjum að 4.000 börn búi við fátækramörk. Yfirvöld verða að skilja og bregðast við þeirri staðreynd að þetta er ekki í boði, við getum ekki þaggað þetta rugl niður öllu lengur. Það er ekki hægt að una við þetta. Það dugar ekki fyrir mig að sitja hjá þegar staðan er svona. Það er ekkert annað en ofbeldi að fólki skuli borguð svo lág laun að það geti ekki dregið fram lífið. Ég kalla það ekkert annað en ofbeldi að hið opinbera skuli níðast á öryrkjum, á utangarðsfólki, á fátækum börnum. Það er lögbundinn réttur hvers einstaklings að hafa þak yfir höfuð sér og í sig og á. Fátækt fólk er beitt kerfisbundnu ofbeldi af hálfu hins opinbera.“

Leiðari Jóns Trausta Reynissonar í Stundinni 11.1.2019:

„Okkur er sögð saga um að þau fátækustu meðal okkar á vinnumarkaði muni „stráfella“ fyrirtæki, fella stöðugleikann og fæla burt ferðamenn, með því að biðja um hærri laun.
[…]
Okkur hafði verið seld saga. Söguþráðurinn var sá að við yrðum að lækka skatta á þá auðugustu og lágmarka eftirlit með stórtækum athöfnum þeirra. Ástæðurnar voru einna helst þrjár: 1. Að þeirra hagur væri með beinum hætti okkar hagur, þannig að þess meira sem þeir auðugustu græddu, þess fleiri „brauðmolar“ féllu okkur hinum í skaut. 2. Að auðugasta fólkið flytti peningana sína bara úr landi ef það þyrfti að borga skatta eða sæta tilteknum reglum. 3. Að það væri ósanngjarnt að skattleggja fólkið þar sem það hefði áunnið sér auðæfin.
[…]
Þrátt fyrir að skattar hefðu verið snarlækkaðir á þá auðugustu urðu Íslendingar heimsmethafar í aflandsviðskiptum – engir aðrir af einu þjóðerni færðu viðskipti sín í jafnmiklum mæli í ógagnsætt lágskattaumhverfi skattaskjóla eins og Tortóla, eins og sjá mátti af Panamaskjölunum.

Við reyndum líka að einfalda regluverkið og minnka eftirlitið, til að heilla þá auðugustu, svo þeir yfirgæfu okkur ekki og brytu ekki reglurnar. Það virkaði ekki heldur. Bæði átti sér stað fyrrnefnd ásókn í enn meiri skattaskjól og svo áttu sér stað stórfelld, skipulögð og samræmd efnahagsbrot meðal þeirra sem réðu yfir fjármagnsflæði bankanna.
[…]
Ísland hefur enn í dag ákveðið að hygla stóreignafólki, á sama tíma og varað er við ógninni af lágtekjufólki í húsnæðisvanda.
[…]
Þeim verst settu hafa alltaf verið sagðar leiðbeinandi sögur af afleiðingum athæfis þeirra. „Sælir eru fátækir í anda, því að þeirra er himnaríki. Sælir eru hógværir, því að þeir munu jörðina erfa.“ Samkvæmt söguþræðinum í dag er dyggð þeirra efnaminnstu fyrir andlátið enn að vernda stöðugleikann. Markmið þeirra á þannig í vissum skilningi að vera stöðugur skortur. Helsta einkenni farsælla ríkja og friðsamra samfélaga er hins vegar jöfnuður. Sagan, yfirstandandi þróun og fyrirkomulag gefur lágtekjufólki fullt tilefni til að efast.“

Indriði H. Þorláksson um skattapólitík í Stundinni 22.2.2019:

„Breyt­ingin á almenna tekju­skatt­inum 2009 til 2011 fól í sér fjölg­unar á skatt­þrepum þ.m.t. nýju þrepi fyrir lægstu tekjur en auk þess var per­sónu­af­slátt­ur­inn hækk­aður veru­lega og skattlut­föll í efri þrep­unum og þrepa­skilin ákveðin þannig að skattar lækk­uðu í neðri hluta tekju­ska­l­ans en hækk­uðu í efri hlut­an­um. Þessi breyt­ing var hluti af breyt­ingum á öðrum beinum sköttum ein­stak­linga, þ.e. fjár­magnstekju­skatti og eign­ar­skatti (auð­legð­ar­skatt­i), sem saman mið­uðu að því að flytja skatt­byrð­ina af fólki með lágar tekjur yfir á þá sem hæstar tekjur hafa og mestar eign­ir. Þessu tengd­ist einnig gjald­taka fyrir aðgang að auð­lindum þjóð­ar­innar sem afhentur hafði verið fáum útvöldum og erlendum stór­fyr­ir­tækj­um.
[…]
Frá 2013 hefur aftur sótt í sama horf. Auð­leg­ar­skattur var aflagð­ur, veiði­gjöldin lækk­uð, álver­unum gef­inn eftir orku­skatt­ur­inn og geta þau því flutt út enn meiri hagnað án skatta. Skatt­leys­is­mörk og skil skatt­þrepa, nema það efsta, voru látin drag­ast aftur úr launa­þróun og þótt hækkun fjár­magnstekju­skatts­ins hafi verið látin standa og í hana bætt lít­il­lega hefur þró­unin orðið sú að síauk­inn hluti tekna kemur fram sem fjár­magnstekjur eða er lok­aður inni í eign­ar­halds­fé­lögum og kemur alls ekki til skatt­lagn­ingar vegna laga­á­kvæða um einka­hluta­fé­lög og skatt­lagn­ingu þeirra. Skatt­lagn­ing raun­veru­legra fjár­magnstekna er því bæði lítil og götótt. Við þetta bæt­ist að sjálf­taka for­stöðu­manna fyr­ir­tækja, einkum fjár­mála­stofn­ana, kommiss­ara hags­muna­sam­taka, svefn­bæja­stjóra o.fl. er að koma á áður óþekktum launa­mun í sam­fé­lag­inu. Hin efna­hags­lega gliðnun sem fram kemur í söfnun auðs á fáar hendur og mis­skipt­ing tekna ásamt með­vit­aðri og ómeð­vit­ari mis­skipt­ing skatt­byrði er bak­sviðið fyrir kröfum verka­lýðs­hreyf­ing­ar­innar og kallar á rót­tækar breyt­ingar á skatt­kerf­inu. Dúsa dugar skammt.“

Baksíðupistill Steinunnar Stefánsdóttur um „öfgafemínisma“ í Mannlífi 22.2.2019:
„Meðan hugtökin femínismi og femínisti voru að síast inn voru þau iðulega notuð sem skammaryrði en eftir því sem þau náðu meiri útbreiðslu og sátt varð um notkun þeirra varð máttlausara að reyna að festa skömm við þessi hugtök. Og þá urðu til hugtökin öfgafemínismi og öfgafemínisti.
[…]
Því er oft haldið fram að í femínisma felist að konur vilji taka völd. Það er bæði rétt og ekki rétt. Femínistar vilja að valdastólar vítt og breitt og í öllum lögum samfélagsins séu skipaðir konum til jafns við karla og þar sem slíkir stólar hafa verið skipaðir fleiri körlum en konum fram til þessa þá felst auðvitað í því að einhverjum körlum sem í óbreyttum heimi hefðu hlotnast völd munu verða af þeim. Í þessu samhengi er samt mikilvægt að hafa í huga að konur og karlar eru ekki tvö lið sem berjast hvort gegn öðru því öll erum við bara fólk, fólk sem hlýtur að eiga sama rétt og sömu möguleika, óháð kyni. Það eru nú allar öfgarnar.“

Leiðari Steingerðar Steinarsdóttur um kynferðisofbeldi, vændi og áfallastreituröskun í Mannlífi 15.2.2019:

„Ég man að þegar ég var barn var mér sögð saga af kennara sem barði reglulega þrjá drengi úr nemendahópi sínum. Þetta voru bræður og mjög uppvöðslusamir. Þegar tekið var á kennaranum fyrir þetta og honum bannað að slá drengina sagði hann: „Þeir eru barðir heima og skilja ekki annað.“ Ég man enn hvað þetta stakk mig í hjartað. Tíu ára gömul skildi ég að það er enn verra ofbeldi að níðast á þeim sem aðrir hafa þegar brotið niður en að ráðast gegn manneskju er stendur sterk á svellinu.

Mikið vona ég að réttlætiskennd og dómgreind annarra samborgara minna sé svipuð og þeir skilji að með því að notfæra sér neyð og vanlíðan konu í vændi er verið að beita hana síendurteknu ofbeldi. Og að sá dagur renni upp að eftirspurn eftir vændi í okkar samfélagi þurrkist upp.“

Grein eftir Gunnar Hrafn Jónsson í Stundinni 27.1.2019 um þá sem eru viðkvæmir fyrir viðkvæmni. Útgangspunkturinn er Gillette auglýsingin sem (sumir) karlmenn álitu árás á karlmennskuna.

„Menningarstríð geisar í hinum vestræna heimi, þar sem tekist er á um grundvallargildi á tímum fjölmenningar og réttindabaráttu. Birtingarmyndir þessara átaka eru margar og fjölbreyttar í dægurmenningunni en rauði þráðurinn er oftar en ekki sjálfsmynd ungra karlmanna.
[…]
Stór, hávær og vaxandi hópur ungra karlmanna á netinu skilgreinir sig pólitískt til hægri og hefur mjög sterkar og íhaldssamar skoðanir á því sem þeir álíta óæskilegar breytingar á bæði samfélagsmynstri og dægurmenningu Vesturlanda. Kjarninn í þessari hugmyndafræði er oftar en ekki andstaða við allt sem tengist femínisma, menningarlegri fjölbreytni og auknu tilliti til hinsegin fólks í samfélaginu. Þessi hreyfing hefur meðal annars verið afdráttarlaus í stuðningi sínum við Donald Trump.

Það er ekki hægt að tala um þessi menningarstríð án þess að minnast á hugtakið menningar-marxisma sem fyrrnefndur Jordan Peterson hefur meðal annars haldið á lofti. Þetta fyrirbæri er það sem Social Justice Warriors eru sagðir vera að berjast fyrir og það sem ógnar hvítum karlmönnum nútímans svo mjög.

Þeir sem berjast gegn menningar-marxisma kvarta mikið undan viðkvæmni og PC-menningu sem tröllríði öllu nú til dags. Þeir segja að vinstrið hafi tapað hugmyndafræðilega með falli kommúnismans en sé nú að reyna að smygla sér aftur til áhrifa undir yfirskini samkenndar. Hið raunverulega markmið með femínisma og réttindabaráttu minnihlutahópa sé að endurmóta samfélagið eftir höfði marxista.

„Sú hugmynd, að konur hafi verið kúgaðar í gegnum söguna, er hræðileg kenning,“ segir Peterson. „Hugmyndin um að hvítir njóti forréttinda er lygi marxismans.“ Þá segir hann að þeir sem trúi á tilvist transfólks séu jafn slæmir og þeir sem trúi á flata jörð.

Frá þessum sjónarhóli eru það marxistar í skúmaskotum samfélagsins sem stunda kúgun og fasisma með því að neyða sínar skoðanir upp á aðra. Breytt samfélagsgerð og róttækar breytingar á hugmyndafræði síðustu áratugi séu þannig hluti af samsæri frekar en félagsfræðilegri þróun sem hefur átt sér stað samtímis um öll Vesturlönd.
[…]
Fylgjendur kenninga um menningar-marxisma hafa í dag flestir afneitað þessum eldri hugmyndum eða útfært þær á nýjan hátt sem sniðgengur meintan þátt gyðinga í samsærinu. Bandaríski stjórnmálamaðurinn Pat Buchanan og norski hryðjuverkamaðurinn Anders Behring Breivik eru meðal þeirra sem hafa varið miklu púðri í að aðlaga þessa hugmyndafræði að nútímanum með skrifum sínum.
[…]
Lind vildi meina að kommúnistar hefðu notað menningar-marxisma til að grafa undan bandarískum gildum áratugum saman. Meðal annars væri hippamenningin runnin undan rifjum marxista og friðarhreyfingar almennt. Menningar-marxista sagði hann róa öllum árum að því að tryggja yfirráð femínista, hinsegin fólks og blökkufólks í vestrænu samfélagi. Það væri gagngert hugsað til að veikja þessi samfélög að innan og innleiða alræðishyggju.“

Öðruvísi og skemmtilegur og fróðlegur leiðari Kjartans Hreins Njálssonar í Fréttablaðinu 5.2.2019:

„Árið 2019 er alþjóðlegt ár lotukerfisins. Flest þekkjum við lotukerfið – þessa undarlegu kassaröð sem hékk á vegg í skólastofunni sem stolt yfirlýsing um að hér væru sannarlega vísindi stunduð – en fæst höfum við freistað þess að raunverulega skilja skammstafanirnar, loturnar og gildisrafeindirnar sem mynda grundvöll þessa sögulega afreks mannsandans sem lotukerfi Rússans Dmítrí Mendelejev er.
[…]
Breski heimspekingurinn Bertrand Russell komst að þeirri vafasömu niðurstöðu eftir að hafa kynnt sér eiginleika joðs og áhrif efnisins, eða skort þess í líkamanum, á gáfnafar einstaklinga, að ómögulegt væri að aðskilja sálina frá líkamlegum ferlum. Þannig væri andlegt líf mannskepnunnar, heilsa hennar og allur sá harmur sem hún upplifir í raun ekkert nema lotukerfið.“

Sá hinn sami Kjartan Hreinn skrifaði leiðara 22.1.2019 þar sem hann gagnrýndi skýrslu Hagfræðistofnunar um hvalveiðar, og sagði þá m.a.:

„Jafnframt er ómögulegt að horfa fram hjá siðferðilegum álitamálum þegar hvalveiðar eru annars vegar. Ef hægt er að velta upp hugmyndum um lagasetningu til að sporna við hryðjuverkastarfsemi róttækra náttúruverndarsinna, líkt og gert er í skýrslunni, þá ætti sannarlega að vera hægt að fjalla um ný vísindi um vitsmuni þessara spendýra og margslungið hegðunarmynstur.

Skýrslan dregur óneitanlega dám af þeirri skaðlegu og aldagömlu hugmynd að manneskjan sé á einhvern hátt ofar öðrum lífverum sett. Að náttúran sé auðlind sem óhætt sé að hagnýta út í hið ýtrasta. Blessunarlega eru slíkar hugmyndir á undanhaldi. Það að einblína aðeins á stofnstærð eða heildaráhrif og hundsa velferð hvers einstaklings er vitnisburður um bjagað gildismat, það gengur þvert gegn nútíma þekkingu og á lítið erindi í upplýsta umræðu um samspil mannskepnunnar og náttúrunnar.“

Að lokum þetta: Af einhverjum orsökum var ekki sagt múkk um það hér á blogginu þegar Auður Ava Ólafsdóttir fékk bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs síðastliðið haust. Líklega hefur fögnuðurinn yfir þessum tíðindum sent blogghöfund í ótímabundið blakkát. En lesið Ör, og lesið auðvitað líka Ungfrú Ísland og lesið allar hinar bækur Auðar Övu.

Að fara mikinn í fjölmiðlum ≠ að bera harm sinn í hljóði

Aðeins um Jón Baldvin Hannibalssson og konurnar 23, eiginkonu hans og fjölmiðlaherferð þeirra hjóna gegn elstu dóttur sinni.

Það er auðvitað að bera í bakkafullan lækinn að ræða þetta mál hér. En mig langaði samt í tilefni af yfirlýsingu Geðhjálpar í gær að taka saman nokkra punkta.

Jón Baldvin Hannibalsson hefur lýst því yfir að þau Bryndís Schram séu sammála um það að „fjölskylduböl af þessu tagi – því að það er það – verði ekki útkljáð í réttarsal, né heldur til lykta leitt í fjölmiðlum.“ Og hefur síðan hamast gegn Aldísi dóttur sinni i í fjölmiðlum. Þau hjónin virðast telja sér það til tekna að lögsækja ekki dóttur sína eða aðra ættingja vegna þeirra ásakana sem bornar eru á Jón Baldvin: „Fremur kjósum við að láta þetta yfir okkur ganga; og bera harm okkar í hljóði að sinni.“ Að láta eitthvað yfir sig ganga og bera harm sinn í hljóði hefur greinilega aðra merkingu fyrir JBH, sem og tímalengdin „að sinni“ því síðan hefur hann ekki linnt látum í viðleitni sinni til að snúa taflinu sér í hag.

Síðan kom JBH í Silfrið og sagði þar ófagra hluti um Aldísi — sem hann kastar fúslega fyrir úlfana í kommentakerfunum þótt hann þykist göfuglyndur að vilja ekki draga hana fyrir dómstóla — og til að bæta gráu ofan á svart hafði hann uppi ófögur orð um föður dótturdóttur sinnar, svona svo allur sá kvenleggur fái skítmoksturinn yfir sig. Bryndís Schram eiginkona hans hefur líka um dóttur sína í blöðin og sagði þá m.a. þetta.

„Að þessu sinni er andlit hatursins afskræmt af heift og hefnigirni út yfir gröf og dauða. Það er helsjúkt og hamslaust. Það birtist mér í andliti dóttur minnar, systur minnar og systurdætra minna.“

Þetta eru kaldar kveðjur til kvenna sem hafa flestar sagt að Bryndís hafi vitað eða þær sagt henni frá framferði Jóns Baldvins, þó segir hún enn eins og hún hefur sagt við hverja og eina: þetta er einstakt tilvik, hann hefur aldrei gert þetta áður, hann er ekki svona. En eftirá segir hún um þær allar að þær ljúgi og hún hafi aldrei heyrt neinar konur kvarta undan honum. Grein hennar í Fréttablaðinu var vörn fyrir hetju (greinin hefst á upptalningu á afrekum hans á stjórnmálasviðinu). Aðallega var greinin þó fyrirsjáanleg, sorgleg og ömurlega skítleg.

Ein greinin sem Jón Baldvin skrifar er þó uppfull af samsæriskenningum um hversvegna sótt sé að honum; kennir þar „öfgafeministum“ helst um.

Jón Baldvin segir dóttur sína haldna geðhvarfasýki. Hún hefur framvísað læknisvottorði sem afsannar það.

Í framhaldinu býsnast JBH yfir því og spyr, af föðurkærleik sínum,

„ber þá ekki Tryggingastofnun ríkisins, sem að fengnu áliti sérfræðinga Landspítalans hefur skilgreint Aldísi sem „geðfatlaða“, að endurskoða þá málsmeðferð og þar með greiðslu örorkubóta, sem byggðar eru á þessu mati?“

Örorkuna ku JBH hafa nefnt í heilsíðugrein í Mogganum en hann hefur einnig skrifað a.m.k. tvisvar í Fréttablaðið (þar birtist einnig grein Bryndísar), komið í Silfrið og einhver viðtöl önnur; allt auðvitað vegna þess að þau hjónin hafa kosið að bera harm sinn í hljóði.

Og þá kemur að yfirlýsingu Geðhjálpar, sem RÚV bendir á að er augljóslega sett fram í tilefni af því að

Jón Baldvin hefur haldið því fram, meðal annars í grein í Fréttablaðinu sem birt var á mánudaginn*, að „eitt af mörgum sjúkdómseinkennum geðhvarfasýki er stjórnlaus þráhyggja um kynlíf“.

Lýsingar hans á einkennum geðhvarfa eru ekki réttar, að mati Geðhjálpar. Hvergi er þó minnst á Jón Baldvin í tilkynningu Hrannars Jónssonar, formanns Geðhjálpar.

„Brýnt er að almenningur sé meðvitaður um að þegar einstaklingur með geðhvörf er ekki í geðhæð sé hann jafn veruleikatengdur og trúverðugur og allur almenningur. Síðast en ekki síst er því alfarið vísað á bug að eitt af megineinkennum geðhæða felist í auknum áhuga á kynlífi þótt dæmi séu um slíkt á meðan á geðhæð stendur,“ segir í tilkynningunni frá Geðhjálp.

Það er gott að Geðhjálp skuli setja ofan í við Jón Baldvin með þessum hætti. Þetta var ömurlega ósmekklegt útspil hjá honum.

Enn þykknar bunkinn af skjölum sem sýna að Jón Baldvin segir ekki satt. Hann er sagður hafa áreitt unglingsstelpur sem hann kenndi í Hagaskóla; hann segist ekki hafa kennt þeim. Nú er búið að draga fram skjöl sem sýna að hann hafi verið kennari þeirra.

Í viðtalinu í Silfrinu lét hann eins og hann hefði sent systurdóttur Bryndísar eitt bréf þegar hann sat á flugvelli. Bréfin voru fjölmörg og bárust á löngum tíma, klæmin, ógeðsleg, algjörlega óvelkomin sending. Þessi bréf eru til og sum þeirra voru birt opinberlega árið 2012.

Aftur og aftur eru útskýringar Jóns Baldvins reknar ofan í hann. Skjöl sýna annað en það sem hann heldur fram. Frásagnir fjölda kvenna benda sterklega til þess að JBH hafi um áratugaskeið áreitt konur og stúlkur. Kvenfólk sér nákomið jafnt sem nemendur sína og þjónustustúlkur í veislum. Allt bendir til þess að hann sé enn að. Og alltaf komist upp með það því hann er frægur, var um langt skeið valdamikill, og er góður í kjaftinum að ljúga sig útúr öllum vandræðum. Það skiptir máli að Jón Baldvin er þessi frægi maður, vegna þess að staða hans hefur gert honum auðveldara um vik að komast upp með hegðun sína, jafnframt sem hún hefur gert konum og stúlkum erfiðara um vik að segja frá, vonlausara að kæra hann.

En núna, eftir #metoo byltinguna eru fleiri og fleiri sem vilja ekki lengur þegja yfir kynferðislegri áreitni og kynferðislegu ofbeldi. Ekki því sem gerðist í gær og ekki því sem gerðist fyrir löngu. Málin eflaust flest fyrnd, sum varða ekki við lög eða gerðu ekki þá, en það skiptir samt máli að segja frá. Ekki til að koma einstaklingi illa, heldur til að stöðva óheilbrigt hegðunarmynstur. Til þess að stöðva einn mann. Til þess að breyta samfélagi.

Á mynd eftir karlmann af berbrjósta konu alltaf við?

„Ætli ein mest deilda frétt helgarinnar hafi ekki verið sú að opinber stofnun hafi tekið tillit til beiðni starfsmanna og fjarlægt listaverk af nöktum konum af skrifstofum yfirmanna. Myndirnar höfðu valdið starfsmönnum óþægindum.“

Ég leyfi mér að hefja bloggpistilinn með þessum orðum Nönnu Hermannsdóttur en nánar verður vikið að skrifum hennar síðar.

Það er auðvelt að sjá bæði sjónarmið í þessu máli. Annarsvegar þeirra sem vilja ekki að myndlist sé flokkuð eftir því hvort hún falli öllum í geð og hinsvegar þeirra sem segja að ekki sé öll myndlist allstaðar við hæfi. Seðlabankinn er annarsvegar opinber stofnun og hinsvegar vinnustaður þar sem vinna fleiri en bara kallar, og meirasegja vinnustaður þar sem ekki allir fíla að hafa myndir af berbrjósta konum fyrir augunum í vinnunni (einsog á örugglega við um fleiri vinnustaði). Það vill svo til að í síðustu viku héldu ungar athafnakonur samstöðufundar um rétt fólks til að sinna starfi sínu í friði.

„Hugmyndin um að halda slíkan fund kviknaði í fyrra eftir #metoo byltinguna … það sé ekki nóg að vandinn sé viðurkenndur heldur þurfi að bregðast við honum og skilgreina hvaða afleiðingar og eftirfylgni áreitni á vinnustað hafi fyrir gerendur og þolendur. Það þurfi að vera skýrt hvað þurfi að gerast svo það geti ríkt vinnufriður á vinnustöðum.“ [Frbl.]

Undir myllumerkinu vinnufriður hefur verið hægt að lesa margar af sögum kvenna sem hafa ekki haft vinnufrið fyrir körlum (og einstaka sögur karla af konum) og segja þær ömurlegar sögur af framkomu sem í mörgum tilfellum óharðnaðir unglingar — stelpur allt niðrí 14 ára — verða fyrir í starfi. Sem er auðvitað óásættanlegt.

Sögur þessar hljómuðu enn í kollinum á mér meðan ég fylgdist með fréttum um málverkin í Seðlabankanum. Óneitanlega stóð ég með þeim konum sem þar starfa og vildu losna við myndir sem þeim fannst óþægilegt að hafa fyrir augum sér. Og fagna má því að á þær var hlustað. (Karlkyns starfsmaður Seðlabankans skrifar ágætan pistil um málið og jafnréttisstefnu Seðlabankans.) En fáa eiga þær sér formælendur í fjölmiðlum þessa dagana (og það finnst mér leitt þeirra vegna, þeim líður varla vel undir fjölmiðlastorminum, jafnvel þótt þær hafi ekki verið nafngreindar). Fjölmiðlamenn sem þekktir eru fyrir andfeminisma skrifa frétt eftir frétt um málið. Sumir fjölmiðlamenn hafa gert sér það til dundurs að hæðast að þessum starfsmönnum Seðlabankans, er það heldur nöturleg lesning.

Margir þeirra sem taka til máls í athugasemdakerfum eru reyndar ekki vanir að skrifa jákvæðar umsagnir um myndlist og listamenn, heldur eru í hópi þeirra sem trompast árlega þegar umræða um listamannalaun stendur yfir. En eru semsagt núna allir með miklar áhyggjur af afdrifum listaverka sem þeir hafa aldrei augum litið eftir listamann sem þeir hafa örugglega fæstir heyrt minnst á áður.

Fleiri hafa þó lagt orð í belg og tala af skynsamlegu viti um málverk almennt, gildi listarinnar og listrænt frelsi, og hafa áhyggjur þegar myndlist er fjarlægð af veggjum eftir séróskum einstaklinga eða fyrirskipunum stofnana. En einhverjum þeirra hefur þó orðið á að blanda saman tveimur ólíkum hlutum; hafa reynt að leggja metoo-hreyfinguna að jöfnu við málverkin umdeildu af berbrjósta konum. (Hér verður að taka fram að enginn utan Seðlabankans veit nákvæmlega um hvaða myndir er að ræða og geta því ekki frekar en ég talað um myndirnar í smáatriðum.) Í athugasemdakerfum höfðu einmitt margir vitleysingar æpt metoo, metoo og haldið að það væri röksemd í málinu, en svo er ekki. Ekki einu sinni þegar safnstjóri Listasafns Reykjavíkur segir það.

Nanna Hermannsdóttir skrifaði síðan pistil sem vitnað var í hér fyrir ofan* og svarar þessari þvælu, og segir þar meðal annars:

#FreeTheNipple snýst um að rétt kvenna til að stjórna því hvernig brjóst þeirra eru sýnd og skilgreind. Brjóstabyltingin snýst ekki um að karlar megi núna hafa naktar konur á skrifstofunni sinni ef undirmönnum þeirra og samstarfsfélögum finnist það óþægilegt.“

Það væri annars fróðlegt að vita hvort karlmönnum almennt þætti frábært að hafa eftirprentun af hinu fræga málverki Júdit drepur Holofernes eftir Artemesiu Gentileschi á vegg vinnustaðar síns. Holofernes hafði nauðgað Júdit og hún hefndi sín með því að skera af honum hausinn. Kannski myndi karlmönnum þá þykja sér ógnað af viðhorfinu til karla sem lesa má úr myndinni.

Það er margt sem lesa má úr mynd af berbrjósta konu (líka þótt það sé ekki klámmynd heldur málverk eftir virtan karlkyns listmálara) en það sýnir aldrei að konur séu jafningjar karla. Slíkt viðhorf er óþolandi á vinnustað.