Með því óhugnanlegra sem gerst hefur síðustu ár

Fyrirsögnin hér er sú sama og Kjarninn notar og er umorðun á svari slökkviliðsstjóra um brunann mannskæða á Bræðraborgarstíg. Það er erfitt að koma eigin orðum að þessum voðalega atburði svo að hér verður farin sú leið að vitna til þess sem aðrir hafa sagt eða bent á sem ég tek undir eða finnst athyglivert. Þetta er hvorki í mikilvægis- né tímaröð en mest fengið af Twitter en einnig úr fjölmiðlum og vonandi skila sér slóðir á upprunastað.


Atli Fannar @atlifannar:
„Þrír látnir í brunanum í gær. Þessi umfjöllun Stundarinnar um húsið er rúmlega fjögurra ára gömul. Það hefði verið hægt að koma í veg fyrir þennan harmleik.“
— Greinin sem Atli Fannar vísar á í Stundinni: Kvartar undan „óhæfum mannabústað“ í Vesturbænum (16. des 2015) og önnur frá því í fyrra um húsnæðisaðstæður þúsunda: Huldufólkið: Þúsundir búa í iðnaðarhverfum, þar af 860 börn:
„Á bil­inu fimm til sjö þús­und ein­stak­ling­ar búa í iðn­að­ar­hverf­um höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins, þar af 860 börn. Eft­ir því sem neyð­ar­ástand á leigu­mark­aði harðn­ar leita sí­fellt fleiri skjóls í at­vinnu- og iðn­að­ar­hús­næði. Íbú­ar þora ekki að stíga fram af ótta við að missa það litla sem þeir þó hafa. Þeir lýsa von­leysi og dep­urð yf­ir því að hafa end­að í þess­ari stöðu.“


Kolbrún Birna @kolla_swag666:
„2015: “Ef kviknaði í stigaganginum yrði fólk að steypa sér gegnum gluggana af 2-3 hæð eða verða eldsmatur.”
2020: Nákvæmlega þetta, þrjú mannslíf.
Yfirvöld höfðu 5 ár til að bregðast við en það var of seint, gríðarlegur harmleikur sem skrifast á þau.“


Kristinn S Trausta @Kidditr:
„Hvar var allt eftirlitið, byggingafuttrúi, heilbrigðisteftirlitið, slökkviliðið, skattaeftirlitið, mannvirkjastofnun ofl. ofl.“

Helgi Seljan Jóhannsson @helgiseljan @helgiseljan:
„Það eru fimm ár síðan fyrst var vakin athygli opinberlega á áhyggjum af ástandi hússins við Bræðraborgarstíg og þeirri staðreynd að þar væru brunavarnir litlar sem engar, þó að þar byggi fjöldi erlendra verkamanna. Það sama var gert árið 2018.Það getur enginn þóst vera hissa.“


„Andor hefur verið búsettur í húsinu í sex ár ásamt fjórtán öðrum íbúum. […] Andor greiðir 80 þúsund krónur í leigu sem hann segir vera helming af mánaðarlaunum sínum. Aðbúnaður í húsinu hafi þó lengi verið slæmur og þegar verst var neituðu íbúar að greiða leigu, enda höfðu lagnir farið í sundur og þurftu næstum því tuttugu manns þurft að deila eldhúsi og salerni. Eigandinn tók ekki vel í það og sagði íbúum að ef þeir greiddu ekki leigu þyrftu þeir að fara annað.“ (Vísir)


Kolbrún Birna @kolla_swag666:
„Ekki nóg með það að fólkið þarna borgaði 80k fyrir að búa í þessu greni en það er ekkert eðlilegt við það að fullorðinn maður sé með lægri laun en lágmarkslaun 14 ára unglings í afgreiðslustarfi skv. kjarasamningi.
Endurtek, þetta er nútíma þrælahald.“


Fanney Birna @fanneybj:
„Ef það er svo að starfsmannaleiga ber ábyrgð á dvöl fólks í þessu ömurlega húsi við Vesturgötu, sem vart getur hafa staðist lágmarks brunavarnarkröfur - er einhver leið að forsvarsmenn hennar geti verið látnir sæta es konar refsiábyrgð vegna atburða dagsins? #lögfræðitwitter
Vandamálið er einmitt að það koma svo margir að þessu og ábyrgðin liggur svo víða. Ok eigandinn ber ábyrgð á brunavörnum, en er þá ábyrgð leigjandans (stmleigunnar) engin? En þeir sem kaupa af þeim vinnuna? Þekkja þeir aðbúnaðinn eða þurfa þeir og vilja ekkert að vita um það?
Sýnist regluverkið, eftirlit og heimildir eftirlitsaðila vera vandinn. Liggur eins og margt hjá stjórnvöldum að svona geti gerst, með fullri vitund enda búið að vara við þessu ítrekað frá alls konar vinklum. Hafi þau og allir hinir ævarandi skömm fyrir - og lífin á samviskunni.“
Hrafn Jónsson @hrafnjonsson:
„Þegar allt kemur til alls eru það eftirlitsaðilar sem bregðast. Fyrirtæki eru oft mannfjandsamleg, og munu halda áfram að vera mannfjandsamleg. Opinberir eftirlitsaðilar og ströng viðurlög er öryggisventillinn sem þarf að virka.“


Logi Pedro @logipedro101:
Þetta er hræðilegt. Þrír látnir.
Hættum að pönkast í erlendu vinnuafli og búum til öruggt umhverfi fyrir verkafólk.
Það er brotið á mannréttindum þeirra á hverjum degi. Á hverjum degi!
Hver ber ábyrgð? Mögulega eitt stærsta sakamál ársins.“


Drífa Snædal forseti ASÍ, pistill á Vísi:
„Í dag er sorgardagur, þrjár manneskjur létust í bruna á Bræðraborgarstíg þegar óíbúðarhæft húsnæði brann til grunna. Það hefur engum dulist sem þekkir þetta hús að það er varla mannabústaður og hafa borist um það fjölmargar ábendingar. […] Erlent verkafólk hefur átt stóran þátt í að skapa lífsgæðaaukninguna sem við höfum velflest notið góðs af, en íslenskt samfélag hefur ítrekað brugðist þessum hópi. Við höfum vitað það um langa hríð að erlent verkafólk býr oft við óviðunandi aðstæður. Í mörgum tilvikum er húsnæðið á vegum atvinnurekenda og því fer fjarri að allir atvinnurekendur standi undir slíkri ábyrgð. Glæpamenn hafa nýtt sér þessa stöðu, haft af fólki launin í gegnum óhóflega leigu eða annan frádrátt, komið fram við fólk eins og dýr í vinnu og látið fara eða sent aftur til síns heima ef það mótmælir eða slasast. Hættulegar aðstæður í vinnu og húsnæði hafa verið hlutskipti margra.“

Páll Baldvin Baldvinsson, pistill á Vísi:
„Fréttir morgunsins kalla á ítarlega rannsókn á hvernig það gat gerst að þessi eldgildra var liðin í skjóli og á ábyrgð opinberra aðila sem eiga að bera ábyrgð á eftirliti með þessháttar húsnæði: slökkviliði höfuðborgarsvæðisins og eldvarnaeftirliti, og öðrum bærum aðilum sveitarfélagsins. Við sem eigum oft leið hjá þessu húsi vitum að það hefur um áratuga skeið búið við skelfilegt viðhald eigenda […] Þess [útlendingahaturs] gætti líka í fyrstu fréttum af brunanum í gær þegar tveir eða þrír þeirra sem komust úr brennandi húsinu voru handteknir og fluttir fáklæddir í járnum og í öllum ummælum lögreglu og slökkviliðs gætti ómannúðlegs tóns gagnvart þeim sem komust úr bálinu […] En hitt er þó mikilvægast að fram fari opinber rannsókn á því ástandi sem húsið var í hvað varðar brunavarnir og brunaleiðir, hvert ástand var á þeim og hvernig eftirliti með þeim var háttað, hver bar ábyrgð á því, hver var ábyrgð þeirra sem húsinu réðu […] Sú langvinna vanræksla sem þarna viðgekkst kostaði á endanum þrjú mannslíf og er því í raun verkefni lögreglunnar að taka það allt til rannsóknar.“

Páll Ivan frá Eiðum @pallivan:
„Íslenska samfélagið myrti þrjár manneskjur í gær. Það er engin hefð fyrir því að bera ábyrgð í þessu landi. Fokkjú.“

Fanney @fanneybenjamins:
„Allir fréttamiðlar með frétt um að þrír hafi látist í eldsvoða, en ólíkt því þegar Íslendingar látast í slysum fylgir ekki mynd af kertum eða önnur sorgartákn, heldur af fasteigninni sem brann. Finnst þetta lýsandi.“

Jóhann Páll @JPJohannsson:
„Ekki fjallað um brunann eða húsnæðismál erlends verkafólks á fundi ríkisstjórnar í dag.“

Mörgum varð í dag þegar rætt var um brunann hugsað til þess að nýlega var tekinn í notkun svokallaður landamærabíll. Einnig er bifreiðin nýtt „til að fara á vinnustaði og leita að starfsfólki sem vinnur ólöglega á Íslandi. Oftast fari lögreglan á nýja bílnum í samstarfi við Skattinn eða Vinnueftirlitið, en einnig fari hún sjálf á vinnustaði, komi ábending um ólöglega starfsmenn […] RÚV greindi frá því í lok maí að bíllinn hefði verið notaður við aðgerðir við byggingarsvæði í Garðabæ þar sem fjórir erlendir ríkisborgarar voru handteknir og afskipti höfð af tveimur hælisleitendum.“ Í sömu frétt kom fram að lögreglan „stöðvi lögreglan „bíla með Albönum eða Rúmenum. Þá athugum við hvort þeir séu þeir sem þeir segjast vera“. Allskyns opinberar stofnanir geta semsagt sammælst um ýmiskonar eftirlit svo framarlega sem yfirvöldum hugnast það. Hugurinn sem býr að baki er þó annar en sá sem snýr að aðbúnaði, kjörum og öryggi aðfluttra.

Þegar fréttin um landamærabílinn birtist voru fyrstu viðbrögð margra á þennan veg:

Óskar Steinn @oskasteinn:
„Sjaldan hafa forréttindi okkar hvítu Íslendinganna verið eins augljós. Dómsmálaráðherra birtir grein í Mogganum í dag um að “endurheimta frelsi til ferðalaga” um leið og hún vinnur að því að skerða réttindi flóttafólks og löggan montar sig af afköstum rasistabílsins.“

Og í dag rifjaðist þetta illþyrmilega upp.

Iris Edda Nowenstein @IrisNowenstein:
„Yfirvöld vissu. Við vissum. Undanfarin ár höfum við grætt á fólki sem leitar að betra lífi hér en gengur inn í sjúka jaðarsetningu. Engin rödd, engin réttindi. Og hvaða úrræði bjóðum við upp á? Fokking landamærabíl, til þess að elta og hræða - ekki vernda.“


Þorgerður María Þorbjarnardóttir @stelpurofan:
„Breyta þessum landamærabíl í starfsmannaleigueftirlitsbíl og passar upp á mannréttindi fólks í vinnu takk“

Donna @naglalakk:
„starfsmannaleigur eru að komast upp með að setja fólk í hræðileg húsnæði með mikilli eldhættu eða í iðnaðarhverfi og eru samt að rukka þau 150-200 þúsund kall fyrir eitthvað algjört piece of shit húsnæði. Ætti frekar að pikka upp eigendur þessa fyrirtækja á rasistabílnum“

Jóhann Páll @JPJohannsson:
„Þrír erlendir verkamenn brunnu til dauða í gær. Bjuggu við ömurlegar aðstæður vegna kerfis sem hlífir launaþjófum en refsar minnimáttar, þar sem eftirlitsstofnanir eru máttlausar og löggan er upptekin við að rúnta um og targeta veikustu hópa samfélagsins á grundvelli þjóðernis.“

„Ef svo færi að deiliskipulaginu yrði breytt til að ekki yrði hægt að reisa gróðurhvelfingarnar við Stekkjarbakka væri borgin bótaskyld“

Það er ekki eins og neinn dagur janúarmánaðar hafi verið góður (slys, snjóflóð, skítafokkingsveður nánast alla daga) en forsíðufrétt Fréttablaðsins í gær var ekkert til að bæta þar úr. Nei ég á ekki við stærri fréttina um að fáir séu hlynntir fjárstuðningi við fjölmiðla (ég er hlynnt fjárstuðningi við fjölmiðla enda þótt það gagnist eflaust þeim fjölmiðlum mest sem mér líkar síst við) heldur litla fréttin neðst á forsíðunni um fund Hollvinasamtaka Elliðaárdals og fulltrúa Reykjavíkur. Þar kemur fram að

„Borgarráð samþykkti í síðustu viku erindi samtakanna um undirskriftasöfnun en ekki verður þó hægt að kjósa um deiliskipulagið sjálft heldur aðeins hvort eigi að endurskoða það. Borgarstjóri segir að verði deiliskipulaginu breytt kunni að myndast bótaábyrgð.“

Og þetta þótt að „það hafi legið fyrir af hálfu hollvinasamtaka Elliðaárdalsins að þau hygðust efna til undirskriftasöfnunar löngu áður en deiliskipulagið var samþykkt“. Og þrátt fyrir að samtökunum hafi verið sagt „í febrúar í fyrra að of snemmt væri að senda inn erindi um undirskriftasöfnun, en núna þegar allt er um garð gengið þá sé það of seint“.

Á bls. 4 í blaðinu er svo ítarlegri frétt og þar segir að „Ekki er hægt að fella deili­skipu­lag úr gildi með kosningum og yrðu þær því að­eins leið­beinandi.“ Þannig að ef undirskriftarsöfnunin leiddi til kosninga þá væri hvorteðer alveg hægt fyrir borgina að hunsa hana, sama hve mikill meirihluti væri á móti því að klessa þessu biodome ferlíki í Elliðaárdalinn. Algjörlega tilgangslaus undirskriftarsöfnun, algjörlega tilgangslaus kosning — því það er búið að taka ákvörðun í borgarkerfinu og henni verður ekki breytt.

Á hverju ári býðst borgarbúum að kjósa um leiktæki og umferðaröryggismál í hverfinu sínu — en sá leikur er til þess gerður að láta borgarbúa halda að Reykjavíkurborg hafi áhuga á hvað íbúarnir vilja og sé öll af vilja gerð til að koma til móts við óskir þeirra. En auðvitað er það ekki þannig.

Enginn fékk rönd við reist þegar risastór turn reis við neðst við Frakkastíg og skyggði á útsýni, engum tekst að koma í veg fyrir að byggt sé þar sem borgarapparatið hefur ákveðið að megi byggja, sama hve byggingin skyggir á útsýni annarra (sbr. byggingin neðst á Frakkastíg eða fyrirhugað 17 hæða hótel þar rétt hjá) eða þrengir að íbúum eða skemmir útivistarsvæði.

Borgin er heltekin af verktökum og lætur þá komast upp með allt sem þeir vilja. Hreyfi einhver mótbárum er brugðið fyrir sig „þá myndast bótaábyrgð“ — og borgin hefur meiri áhyggjur af skaðabótaskyldu við verktaka sem fá ekki að frekjast að vild heldur en hún hefur áhyggjur af borgarbúum sem reyna að móast við þegar þeir sjá framá að missa útsýni sitt eða græn útivistarsvæði.

Það furðulega er að í þessum málum fylgi ég Sjálfstæðisflokknum að málum. Hann berst gegn byggingarframkvæmdum í Elliðaárdal og gegn háhýsunum og ef mig misminnir ekki, líka gegn því að byggt sé á hverjum auðum bletti í nafni þéttingar byggðar. Það er auðvitað heldur óþægilegt fyrir mig sem hata fátt meira en Sjálfstæðisflokkinn. En svo rifjast upp fyrir mér herbragð Davíðs Oddssonar sem gerði öll mál tortryggileg og hjólaði í öll mál jafnvel þótt hann væri í hjarta sér samþykkur þeim.

Þannig er farið um Sjálfstæðisflokkinn nú, hann er auðvitað bara að berja á andstæðingum sínum í pólitík en væri hann við völd myndi hann vera steypuglaðari en andskotinn.

Óveðrið afhjúpaði fúna innviði

Það hefði sennilega enginn trúað því að heilu sveitirnar gætu orðið rafmagnslausar dögum saman. Að bæjarbúar jafnt sem bændur og búfénaður væri í myrkri og kulda, og ekki væri hægt að mjólka veslings kýrnar.* Það kemur semsé í ljós að það er ekki bara vegakerfið sem hefur verið látið sitja á hakanum heldur einnig fjarskipti og viðhald flutningskerfa rafmagns.** Sveitarstjórn Húnaþings vestra og sveitarstjórn Skagafjarðar hafa sent stjórnvöldum landsins tóninn í harðorðum yfirlýsingum vegna þessa.

Þá má benda á fantafínan pistil Hallgríms Helgasonar af sama tilefni og hefst hann svona:

„Á meðan íslenskir milljarðar njóta ónotaðir sólar á Kýpur og Karabí-eyjum norpar fólkið sem skóp þá rafmagnslaust í ofnköldum húsum sínum Norðanlands. Innvirðirnir okkar hafa verið nagaðir niður af Samherjum þessa lands, ránskerfi kvótans, samstöðu aflendinganna og allra þeirra þingflokka. Hvenær verður þýfið sótt og byrjað að byggja upp vorar fúnu stoðir?“

___
*Það gæti þurft talsverðan mannskap eigi að handmjólka kannski 60 kýr tvisvar á dag. Auk þess sem nútíma kýr, er mér sagt, yrðu hvekktar væri reynt að handmjólka þær enda þekkja þær ekkert nema vélar.

** Það kom fram í yfirlýsingu sveitarfélaganna að tengivirki hafi verið ómönnuð sem varð til þess að ekki var hægt að bregðast strax við þegar rafmagnið fór í óveðrinu. En svo eru þeir sem kenna umhverfissinnum um rafmagnsleysið. Heiðar Guðjónsson fjárfestir (áður Heiðar Már Guðjónsson), eigandi Sýnar (Vísir, Stöð 2, Bylgjan) varaformaður og einn eigenda HS veitna (sem á Vesturverk sem ætlar að virkja Hvalá á Strönum) og áfram um um olíuleit á Drekasvæði og lagningu sæstrengja, kennir „andstöðu við uppbyggingu raflína“ um rafmagnsleysið á Norðurlandi. Andri Snær Magnason svaraði: „nei - vegna þess að stóriðjan hefur fengið forgang á alla innviðabyggingu og línur í sveitum landsins eru víða enn ofanjarðar.“ Annarstaðar var spurt: „Hélst Bitcoin náman á Blönduósi í gangi?“ Það er auðvitað galið að Bitcoin námugröftur sem er mjög raforkufrekur sé leyfður hér þegar raforka er ekki tryggð öllum landsmönnum. Eins og Andri Snær bendir á er ekki skortur á rafmagni í landinu, það er hverjir hafa aðgang að henni.

Septemberuppgjör 2019

Síðasti dagur september og kominn tími á að fara yfir það helsta sem gerðist eða var rætt um í mánuðinum.

Brexit, sagan endalausa. Sif Sigmars, sem býr í Bretlandi, skrifaði pistil um miðjan mánuðinn, áður en hæstiréttur lýsti þingfrestun Borisar ólöglega. Þar bendir hún á að lýðræðið sé í hættu, og ekki bara í Bretlandi.

Enn eina ferðina standa öll spjót á Trump en ég nenni ekki að ræða það. Endalaust er verið að búast við því að hann verði ákærður en ekkert gerist. Látið mig vita þegar kvikindið er endanlega farið frá völdum.

Ekki það, ég fyrirlít hann eftir sem áður. Ofan á allt annað hefur hann verið að níða Gretu Thunberg niður. Hún er annarsvegar orðin helsta andlit baráttu gegn hamfarahlýnun og hinsvegar er hún orðin helsta skotmark karla sem afneita loftslagsbreytingum, styðja Trump og miðflokkinn, og hatast við allt sem kvenkyns er. Að hún er barn að aldri er þeim engin hindrun; þeir rakka hana niður samt. Almennilegt fólk er þó ánægt með framtak Gretu og í dag skrifaði Guðmundur Steingrímsson afar fínan pistil þar sem hann bendir á að við erum sammála henni. (Guðmundur skrifaði líka fyrr í mánuðinum ákaflega skemmtilega um heimsendaspár sem hafa alla tíð hrellt hans kynslóð.)

Í dag skrifaði svo Arnar Tómas Valgeirsson um helíumblöðrur en skortur er á helíum (sem þar að auki væri betur notað í gagnlegri hluti eins og gert er í heilbrigðisgeiranum):

„þótt vissulega séu stærri vandamál í heiminum þá koma þau ekki í veg fyrir að unnið sé að smærri vandamálum líka. Lítil vandamál eru oft auðveld viðureignar, í þessu tilfelli einfalt bann á skemmtilegum óþarfa.“

Samgöngur á höfuðborgarsvæðinu eru bæði skipulagsmál og loftslagsmál. Breytingar hafa verið gerðar, með lokum gatna og svo hefur verið samið við ríkið um að ýmiskonar breytingar — en er örugglega byrjað á réttum enda? Hilmar Þór Björnsson arkitekt skrifaði þessi orð í ágætum pistli:

„Það er löngu ljóst að einkabíllinn er ekki heppilegt samgöngutæki í borgum. Margar borgir stefna nú að því að snúa þróuninni við og takmarka einkabílaumferð verulega innan borgarmarkanna. Þessi þróun kemur í kjölfar þess að öflugum almenningssamgöngum hefur verið komið á fót, en ekki áður eins og er að gerast hér á höfuðborgarsvæðinu.“

Enn og aftur: ef ferðum væri fjölgað og ókeypis væri í strætó mun það minnka mjög notkun einkabíla, þó ekki væri nema allt skutlið með krakka í tómstundir.

Borgaryfirvöld ætla að byggja þetta helvítis „gróðurhvelfingar Aldin BioDome“ í Elliðaárdal hvað sem tautar og raular. Nú hefur komið í ljós að breytingar sem gera þarf á fráveitulögn fyrir bygginguna munu kosta á bilinu 89 til 429 milljónir króna. Hærri upphæðin verður örugglega nær lagi. Þannig að ekki nóg með að það eigi að planta hlussu byggingum þarna heldur á að fara í vafasamar lagnatilfærslur (skólp Breiðhyltinga gæti flætt í Elliðaárnar ef illa tekst til) sem kosta munu útsvarsgreiðendur of fjár. Svo ekki sé minnst á raskið og ónæðið meðan á framkvæmdum stendur.

Hræðileg uppákoma varð þegar settur ríkislögmaður fór með offorsi að Guðjóni Skarphéðinssyni — sem er í skaðabótamáli við ríkið — og sagði hann sjálfum sér geta um kennt fyrir að hafa verið í gæsluvarðhaldi í 1.202 daga og síðan dæmdur fyrir aðild að Guðmundar- og Geirfinnsmálinu og setið í fangelsi í fjögur og hálft ár. Enda þótt Guðjón ásamt öðrum sakborningum í því máli hafi verið sýknaður af Hæstarétti fyrir ári síðan, lét ríkislögmaður það sem vind um eyru þjóta „sakfellingardómur Hæstaréttar frá 1980 [hafi] fullt sönnunargildi í málinu“ og lætur eins og Guðjón sé sekur maður sem eigi allt illt skilið. Enn er alls óljóst hvernig fer með skaðabæturnar en nú þykist þingið ætla að skera úr um þær. Skaðinn sem ríkislögmaður hefur valdið Guðjóni ætti að bætast við bæturnar. Þetta er algjör skandall.

Öllu minni samúð hef ég með leikaranum, sem rekinn var frá Borgarleikhúsinu, eftir að fjöldi kvenna sagði frá kynferðislegri áreitni af hans hálfu, og hefur nú dregið leikhúsið og leikhússtjórann fyrir dóm og vill skaðabætur. Fjöldi manns í athugasemdakerfum stendur með honum og finnst metoo hafa gengið of langt. Heimtað er að konur sem „eyðileggja líf karla“ (frasinn „tekinn af lífi“ hefur örugglega heyrst) og með lagni tókst fjölmiðlum að upplýsa um hver ein þeirra sem tjáði sig um leikarann er; nú virðist sem eigi að fara í meiðyrðamál við hana, þó ekki leikarinn sjálfur (held ég) heldur leikstjóri sem áður hafði ákveðið að kæra hana ekki fyrir meiðyrði af virðingu við pabba hennar. (Minnkaði virðingin fyrir pabbanum?) En þetta mál alltsaman hefur orðið til þess að forsvarskonur metoo hér á landi hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem er áréttað að konur sem segja sögu sína eru ekki skyldaðar til að koma fram undir nafni.

„Erfðagjafir felast í að ánafna hluta af eigum sínum eftir sinn dag til málefnis sem viðkomandi er annt um“ segir í kynningu á átaki Almannaheilla, Blindrafélagsins, Krabbameinsfélagsins, Rauða krossins, SOS Barnaþorpa, Styrktarfélags krabbameinssjúkra barna og UNICEF á Íslandi. Þar er útskýrt hvernig hægt er að ráðstafa hluta eða öllum eigum sínum til góðgerðafélaga, og einnig bent á síðuna erfðagjafir.is þar sem fræðast má nánar um hvernig þetta fer fram.

Sama dag — og það var örugglega tilviljun — birtist í blaðinu pistill um dánaraðstoð. Þar er einnig fjallað um skilyrði og bent á fylgiskjöl og þess háttar. En pistillinn sjálfur og sagan sem þar er sögð er afar áhugaverð.

Ferðir í borgarlandslaginu í síðustu viku

Mikið var rætt um lokanir gatna í síðustu viku, og flestum blöskraði að varaskeifa appelsínugula trúðsins fengi að setja borgina á annan endann til þess eins að láta sér í léttu rúmi liggja hvaðeina sem íslenskir ráðamenn sögðu. Vonandi fengu samt Kínverjar skilaboðin, þótt þessi boðleið hafi verið heldur langsótt.

En það er önnur ferð sem mig langar að ræða hér. Ég tók mér líka á hendur ferðalag, nema mín ferðaáætlun fór öll úr skorðum og ég endaði lengst útí móa. Þannig var að aldraður einstaklingur sem ég þekki þurfti að endurnýja strætókortið sitt og þar sem ekki eru lengur seld kort á Lækjartorgi eða Hlemmi var augljóst að gera þurfti sér ferð í Mjóddina. Enda þótt aldraði einstaklingurinn sé auðvitað vanur að nota strætó þá fannst mér ég líka alveg sinnt mínum innkaupum í Mjóddinni eins og annarstaðar og úr varð að við fórum þangað saman. Nema svo kom babb í bátinn þegar í Mjódd var komið því í farmiðasölu Strætó var sagt að þar væru ekki lengur seld kort fyrir aldraða og öryrkja heldur þyrfti að sækja þau á Hestháls þar sem skrifstofur Strætó eru.

Það reyndist hafa verið heppilegt fyrir aldraða einstaklinginn að hafa þegið bílfarið því það er ekki áhlaupaverk að komast frá Mjódd að Hesthálsi. Samkvæmt leiðaleit Strætó þarf að taka tvo strætisvagna. Ferðin í vögnunum tekur minnst 15 mínútur og mest 38 mínútur eftir því hver er fyrri vagninn; síðan þarf að ganga fimm mínútna leið frá staðnum sem seinni vagninn (15 eða 18) stoppar — sem virðist vera á Vesturlandsvegi. Þetta er væntanlega ekki mjög hentugt fyrir marga aldraða og öryrkja.

Auk þess sem Hestháls er ekki í alfaraleið er byggingin sem hýsir Strætó innst í botnlanga og er þar heldur nöturlegt umhverfi fyrir gangandi fólk. En það skipti auðvitað litlu fyrir okkur úr því við vorum bílandi.

Þar sem ég sat í bíl fyrir utan skrifstofur Strætó meðan aldraði einstaklingurinn, eftir að hafa beðið mig margsinnis afsökunar á veseninu og að tefja svona mikið fyrir mér, beið í röð eftir að fá hið langsótta skírteini, tók ég eftir því að við vorum ekki ein um að vera á bíl. Hreinlega allir sem komu að húsinu voru á bíl. Og allir starfsmennirnir sem voru að ljúka vinnudeginum stigu líka upp í bíla á bílastæðinu. Enginn virtist treysta sér til að nota strætisvagnaferðir til að sækja þjónustu Strætó , og starfsfólkinu virtist ekki heldur finnast þessi heppilegt að komast þangað eða þaðan með strætisvagni.

Það má telja það undarlega ráðstöfun að senda aldraða og öryrkja — af öllum þeim sem ætla að kaupa sér strætókort — þarna út í buskann. Minnir helst á flutning Tryggingastofnunar í álíka strætófjandsamlegt hverfi í Kópavogi. Enda varð aldraða einstaklingnum það á orði að það væri eins og Strætó væri að reyna að losna við að selja öryrkjum og öldruðum þessi kort. Og bað mig svo afsökunar eina ferðina enn.

Mér finnst að Strætó ætti frekar af biðjast afsökunar.

Allt er þegar þrennt er vont

Í gær ákvað borgarráð að leyfa eyðileggingu Elliðaárdalsins. Þeim finnst í lagi að troða 4500 fermetra hlussuhýsi + bílastæðum beint ofaní útivistarsvæði. Svo ekki sé nú talað um raskið og ónæðið meðan á byggingu ferlíkisins stendur. Það eina sem getur komið í veg fyrir þetta er íbúakosning, en ég er reyndar ekkert of bjartsýn á að hún verði haldin né að niðurstaðan verði að hlífa Elliðaárdalnum.

Hvalveiðstoppið stóð stutt yfir. Nú er besti vinur aðal, hann Kristján Júlíusson búinn að gefa hinum Kristjáninum leyfi til að veiða langreyðar næstu fimm ár. Það er með ólíkindum hvað Sjálfstæðisráðherrum rennur alltaf blóðið til styrkveitenda flokksins.

Og svo kom útspil dómsmálaráðherra í kjölfar mótmæla gegn brottvísun barna. Hún hefur af miklum hagleik sett saman reglugerð sem miðar eingöngu að þeim tveimur málum sem í umræðunni hafa verið þessa viku (án samt nokkurra loforða um að þessum tilteknu börnum verði hlíft við brottvísun) — þetta er semsé ekki reglugerð sem breytir stöðu annarra barna sem hafa komið eða eiga eftir að koma hingað. Bara verið að redda sér frá þessu fjölmiðlafári og æstum múgnum. Svo virðist eiga að leggja allt kapp á að — ekki að tryggja börnum sem koma úr erfiðum aðstæðum búsetu hér, nei — fleygja meiri peningum í kerfið svo það virki hraðar og vísi börnum fyrr úr landi áður en þau festa rætur (það er verst greinilega að mati ráðherra), og verða þannig Íslendingum einhvers virði. BURT MEÐ ÖLL BÖRN er stefnan. Samt var ákall mótmælanna í gær: FYRIR ÖLL BÖRN. En auðvitað stóð aldrei til að hlusta á það heldur bara losna undan óvæginni gagnrýni.

Ég hata borgaryfirvöld fyrir að skipuleggja burtu græn svæði í borginni.

Ég hata að óðir peningakallar geti fengið ráðherra til að gefa sér leyfi til að pynta dýr sem eru þaraðauki í útrýmingarhættu.

Ég hata að það sé stefna ríkisstjórnarinnar að hrekja börn burt.

Við ættum að taka á móti miklu fleiri flóttamönnum, miklu fleiri hælisleitendum. En af öllum þeim sem við eigum ekki að vísa burt hljóta börn að vera efst á lista.

Svei þessari ríkisstjórn og fólkinu sem í henni situr.

Pálmatré í janúar

Það er stórundarlegt þegar umræðuefnið þessa dagana er aðallega kuldinn (og hugsanlegt heitavatnsleysi) og ófærðin að talið berist í næstu andrá að pálmatrjám. Það er líka furðulegt að láta sér detta í hug að planta hér trjám sem eiga rætur að rekja (!) til suðrænna landa með mildara loftslag. Gler á víst að vera utanum og upphitun og líklega þá gervibirta líka. Allt eins ónáttúrulegt og hægt er. Ég skil þetta bara ekki. Hér er pistill eftir konu sem skilur þetta ekki heldur. Mér finnst þetta hallærislegt og glatað. Svo kemur þetta beint ofaní braggamálið sem gerir þetta enn verra; dönsku stráin og ógnarkostnaðurinn ættu að vera víti til varnaðar, en virðast nú eiga að varða veginn að annarri klikkaðri framkvæmd.

Nú vona ég að hneykslun minni á þessu máli sé ekki tekið þannig að ég hljóti að vera á móti list í almannarými eða bara list almennt (verandi nú nýbúin að lýsa áliti mínu á Seðlabankamálverkunum). Það er síður en svo, sem ég get vonandi sannað með því að vísa á pistil um útilistaverkin í Breiðholti sem var birtur hér á blogginu.

En rétt eins og nektarmyndir eiga ekki við á vinnustöðum þá eiga pálmatré ekki heima í nyrstu höfuðborg jarðkúlunnar. Jafnvel þótt pálmatrén komin í glerkúpul heiti listaverk og séu eftir virta listakonu.

Það er góð stefna að hafa útilistaverk sem víðast. En þarna tel ég að skotið hafi verið langt yfir markið. Þetta er bara rugl.

Undarlega braggamálið

Það skal játast að ég las fréttir um braggann í Nauthólsvík aðeins lauslega. Fannst ekki beint ný tíðindi að framkvæmdir á vegum hins opinbera færu fram úr fjárhagsáætlun. Varð hugsað til Perlunnar þegar þau rök heyrðust að nær hefði verið að nota þessa peninga í dagvistunarmál. (Borgin/Davíð Oddsson lét einmitt reisa Perluna þegar nær hefði verið að nota pening í leikskóla.) En svo kom í ljós að engin útboð hefðu verið í verkið og ýmislegt sem nokkuð augljóslega mátti fetta fingur útí.

Eitt hafði þó alveg farið framhjá mér — alveg þangað til ég las pistil eftir einn af borgarfulltrúum Sjálfstæðisflokksins. (Það er reyndar sérstaklega áberandi hve Sjálfstæðismenn hamast í þessu máli, sbr. bygging Perlunnar hér um árið.*) Nema hvað, í pistlinum segir Örn Þórðarson borgarfulltrúi:

„Nauthólsvegur 100 eða Bragginn vakti fyrst athygli mína fyrir tveim árum, þegar kynnt voru áform um að Reykjavíkurborg ætlaði að útbúa félagsaðstöðu í húsnæðinu fyrir nemendur í Háskólanum í Reykjavík, fyrir 82 milljónir króna. Áhugaverð hugmynd, en ég áttaði mig ekki á hvers vegna sveitarfélagið væri að útbúa félagsaðstöðu fyrir háskólanemendur, sem er ekki lögbundið verkefni eða telst til kjarnastarfsemi sveitarfélaga“

Ekki hafði ég fram að þessu vitað til hvers átti að nota þennan bragga. Hneykslun mín er umtalsverð, en undrunin enn meiri. Hvernig stendur á þessu? Og hefur einhverstaðar komið svar við þessari spurningu sem kemur fram í lokaorðum borgarfulltrúans?

„Og hvers vegna var ákveðið að eyða hátt í hálfum milljarði í félagsaðstöðu háskólanema sem heyrir undir ríkið […]?“

Ég er svo aldeilis gáttuð.

___
* Atli Fannar taldi í gær (í þættinum Vikan með Gísla Marteini) upp nokkrar byggingaframkvæmdir á vegum Reykjavíkurborgar sem fóru langt framúr fjárhagsáætlun: Perlan, Ráðhúsið, Orkuveituhúsið, Harpa. Það er plagsiður að farið sé hressilega framúr áætlunum — en ekki var Dagur B. Eggertsson borgarstjóri þegar allar þessar byggingar voru reistar.

Heiðursborgarar telja óverjandi að reist verði hótel í Víkurgarði

Það mun auðvitað engu breyta, en mikið er það gott hjá fjórum mikilsvirtum heiðursborgurum Reykjavíkur að afhenda Degi B. Eggertssyni áskorun um að stöðva fyrirhugaða hótelbyggingu í Víkurgarði.

„Við undirrituð, sem njótum þess trausts að hafa verið valin heiðursborgarar Reykjavíkur, teljum með öllu óverjandi að reist verði hótel í Víkurgarði, einum elsta kirkjugarði landsins og helgistað í höfuðborginni. Í grafreitnum, þar sem byggja á hótelið, var síðast jarðsett árin 1882 og 1883. Þarna átti hvílustað fólk sem breytti þorpi í bæ og lagði grunn að höfuðstað Íslands. Í þessum hópi eru ýmsir sem mörkuðu djúp spor í þjóðarsöguna. Enn ber byggðin í Kvosinni hið geðfellda yfirbragð sem þetta fólk ljáði henni og mikilvægt er að verja og vernda. Andi staðarins og saga má ekki týnast í hringiðu stundarhagsmuna.

Árið 2016 voru fluttar brott jarðneskar leifar fólks úr hvílustað þess í Víkurgarði til að rýma fyrir hótelinu. Fáheyrt er að jarðneskar leifar fólks í vígðum reit séu látnar víkja fyrir veraldlegri byggingu. Þetta er gróf vanvirðing við söguna og minningu forfeðra okkar. Ljóst er að skipulag og bygging hótels á þessum stað á sér rætur í vanþekkingu á sögu Víkurgarðs og mistökum við gerð deiliskipulags. Fram hjá því verður ekki litið að mannvirki, eins og hér um ræðir, í fornum kirkjugarði, samræmist ekki ákvæðum laga nr. 36/1993 um kirkjugarða.

Sagt er að í hótelinu verði 145 herbergi. Þarna ráða peningar gjörðum, ekki menning og saga. Hagnaðarvonin og stundarhagsmunir ryðja burt virðingunni og helginni. Og þá tekur óhjákvæmilega við uppblástur mennsku og menningar. Það skapar engum gæfu. Við skorum því á Reykjavíkurborg og byggingaraðila að láta þegar í stað af fyrirhuguðum áformum, sem mundu fyrirsjáanlega valda óbætanlegum spjöllum á þessum viðkvæma og söguhelga reit í hjarta höfuðborgarinnar. Við erum þess fullviss að afkomendur okkar muni um alla framtíð verða þakklátir ef svo giftusamlega tækist til að horfið yrði frá þessum áformum og Víkurgarði þyrmt.“

Það ætti auðvitað að hlusta á Vigdísi Finnbogadóttur, fyrrum forseta Íslands, stórmeistarann Friðrik Ólafsson, Þorgerði Ingólfsdóttur kórstjóra, og Erró — en allar líkur eru þó á að hótelskrímslið rísi enda löngu löngu búið að gefa verktökum og eigendum hótelsins leyfi til að fara sínu fram. Engin mótmæli hafa dugað hingaðtil og þessi áskorun verður auðvitað látin sem vind um eyru þjóta.

En það verður vandræðalegt fyrir Dag og Hjálmar Sveinsson að hafa það á samviskunni að hafa hunsað áskorun þessa fólks.

Fársjúkir sjúklingar og fæðingarhjálp við undirleik byggingaframkvæmda

Já getur það verið að það sé óþægilegt fyrir starfsfólk og sjúklinga á Landspítalanum að hlusta á byggingaframkvæmdir allan liðlangan daginn? Það hefði mátt forða því ástandi með því að byggja splúnkunýjan spítala í heilu lagi annarstaðar.

Í fréttum RÚV og síðan Vísis má hlusta á hávaðann sem berst inn til sjúklinganna. Þar segir einnig í frétt RÚV:

„Starfsfólk spítalans, sem fréttastofa hefur rætt við, kvíðir hávaða og öðru raski sem kemur til með að fylgja framkvæmdunum. Ljósmæður á kvennadeild spítalans segja miklar truflanir hafa verið vegna byggingar nýs sjúkrahótels undanfarin ár. Hávaði vegna framkvæmdanna hafi meðal annars ítrekað haft þau áhrif að ljósmæður gátu ekki hlustað á hjartslátt fósturs við fæðingu.“

Og ballið er rétt að byrja.

Borgarstjór inn/nin

Þá er búið að skipa til sætis í borgarstjórn. Allt fram til þeirrar stundar bjóst ég við að Líf Magneudóttir gengi úr skaftinu, steðjaði yfir til Eyþórs og byðist til að auka veg hans. Svona eins og vinstrigræn gera gjarnan þessa dagana. En það gerði hún semsagt ekki heldur styður meirihluta sem er með óvenju margar konur sem oddvita sinna framboða, en verður samt sem áður með karlmann í stól borgarstjóra. Allt eðlilegt á þeim bæ.

Reyndar mátti ekki á milli sjá hvorn mér leist verr á sem borgarstjóra, Eyþór eða Dag. Eyþór er náttúrlega frægur fyrir ölvunarakstur sem hann reyndi að koma yfir á konu sína (það er/var víst ekki óalgengt að fullir kallar láti eiginkonur sínar taka skellinn og sé sama þótt þær missi ökuréttindin því það er mikilvægara fyrir þá að halda mannorðinu/geta keyrt áfram heldur en fyrir konurnar), fyrir að vera í margvíslegum bissness án þess að nokkur viti hvernig hann á að hafa eignast peninga, fyrir að kaupa/leppa hlut í Mogganum og vera þar í hávegum hafður (að styðja og vera studdur af Davíð eru ekki meðmæli með nokkrum manni), og svo var hann jú í ágætri hljómsveit sem flestir þræta nú fyrir að hafa fílað, eingöngu vegna hins slepjulega framagosa.

Dagur afturámóti kemur vel fyrir, myndarlegur, hress, virkar almennilegur, en hefur þann djöful að draga að hafa verið viðloðandi skipulagsmál í Reykjavík megnið af þeim tíma sem verktakalýðræðið fékk að blómstra. Og stendur í fullum blóma, eins og sést á fjölda byggingakrana hvert sem litið er. Sá steypuskógur sem risinn er í og við miðbæinn hefur eyðilagt sérstöðu Reykjavíkur sem lágreistrar byggðar húsa af fjölbreyttu tagi. Það er borgin sem margir borgarbúar halda uppá og túristarnir vilja sækja heim, ekki steypuklumparnir þar sem á að selja þeim hótelgistingu.

Hjólastígana hef ég verið ánægð með, og jafnvel takmarkanir á bílaumferð (sjá þó gagnrýni á umferð um lokaðar götur), og það er í rauninni eitthvað það besta við stjórn borgarinnar undanfarin ár, að betra sé að ferðast um borgina án þess að nota bíl. Sannarlega leist mér ekki á miðlægu gatnamótin sem Eyþór boðaði. En ég er á þeirri skoðun að gjörbreyta verði strætókerfinu, bæta við leiðum sem ganga inn í hverfi, þ.m.t. Skólavörðuholtið, fjölga ferðum og hafa ókeypis í strætó. Borgarlínan kemst ekki í gagnið nærri strax og þangað til er brýnt að auka aðsókn að strætó með því að gera hann að aðgengilegri og þægilegri ferðamáta.

En það er þetta með þéttingu byggðar. Ég er kannski gamaldags og skil ekki borgarfræði og skipulag í þágu lýðheilsu, eða hvernig þessir frasar eru nú, en mér finnst óþægilegt að byggja eigi á öllum auðum svæðum (land Keldna; mér finnst reyndar líka vond tilhugsun í sumum tilvikum að auka steypumagn á svæðum sem er þegar byggt á, sbr. Landspítalalóðin.) Það virðist hvergi mega vera grasbali með fíflum, ónotuð lóð með njólum eða mói (getur maður sagt ræktarlegur mói ef þar er ekkert ræktað heldur sjálfsprottið; er það þá óræktarlegur mói?) heldur er markaður þar reitur til að byggja byggja byggja. Oft hótel — en nú er vænlegt til vinsælda (sjá kjör núverandi meirihluta borgarstjórnar) að lofa að byggja stúdentaíbúðir eða húsnæði fyrir fólk sem ekki er forríkt. Svo fara flestar lóðirnar undir byggingar verktaka sem smyrja vel á reikninginn og úr verða íbúðir sem aðeins efnað fólk getur keypt.

Ég er kannski gamaldags og sveitaleg en mér líkar vel við auð svæði, móa, njóla og óslegna fífilgróna grasbala. Ég held að það sé ekki uppskrift að góðri borg fyrir íbúana, að þar sé steypa hvar sem litið er; mér finnst það skrítin skipulagsstefna og furðuleg. En það hefur einmitt verið stefna fráfarandi meirihluta borgarstjórnar og verður sennilega stefnan áfram, að hvergi sé friður fyrir steypu; helst sé verið að grafa, sprengja, byggja og djöflast í hverju grónu hverfi borgarinnar.

Ég fagna ekki nýrri borgarstjórn, og ekki nýjum borgarstjóra.

Þó hefði skrípið ekki verið betra.

Svo líklega er það eins og venjulega: taka þessu eins og hverju öðru hundsbiti.

Sérstaka aðgát skal hafa þegar götur eru lokaðar bílaumferð

Bíll sem síðdegis í dag kom akandi eftir Pósthússtrætinu frá Hafnarstræti keyrði næstum á mig þegar hann ætlaði inn Austurstræti í átt að Lækjargötu.

Fyrr í vikunni sá ég bíl bruna upp Laugaveginn frá Klapparstíg. Hann komst ekki lengra en að götulokuninni við Vatnsstíg og sneri þá við með nokkrum erfiðismunum og brunaði jafn greitt til baka. Þetta var síðdegis, þetta var fólksbíll en ekki sendibíll að fara með vörur.

Reyndar er það þannig að það er undantekning frekar en regla þegar ég geng um miðbæinn að bílar aki um svokallaðar lokaðar götur, yfirleitt gegn því sem áður var akstursstefna, tildæmis upp Laugaveg. Mér bregður alltaf jafn mikið og það er langt síðan ég þorði að ganga á miðri götu (sem ég held að hafi átt að vera hugmyndin með því að loka fyrir bílaumferð) en held mig á gangstétt og lít mjög vandlega til beggja átta áður en ég fer yfir Laugaveginn; og hér eftir þegar ég geng Austurstrætið.

Skil ekki afhverju ekki er kirfilega gengið svo frá að enginn bíll komist inná göturnar. Það hljóta að vera til rafmagnshlið (eins og oft er á bílastæðum) sem sjúkrabílar, slökkvilið og löggan gætu opnað ef með þarf. Þetta er alveg glatað svona.

Lýkur hér með geðillskutauti.

Baráttan um kaup og kjör og þak yfir höfuðið; tuttugu árum eftir lengstu þingræðu sögunnar

Tuttugu ár eru liðin frá því Jóhanna Sigurðardóttir hélt lengstu ræðu þingsögunnar. Alls talaði hún tíu tíma, hóf ræðuna á hádegi 14. maí 1998 og hætti skömmu eftir miðnætti þegar kominn var 15. maí.* Tilefni maraþonræðunnar var ærið, og við höfum ekki enn bitið úr nálinni með lögin sem hún var að mótmæla.

Segir svo um ræðuna í blaðinu í dag:

Umrædd ræða Jóhönnu fór fram í annarri umræðu um húsnæðisfrumvarp Páls Péturssonar sem þá var félagsmálaráðherra. Taldi Jóhanna að með frumvarpinu væri stefnt að því að eyðileggja félagslega húsnæðiskerfið sem hafði verið við lýði í hátt í sjötíu ár. Að auki væri það gert einhliða af stjórninni án samráðs við hagsmunaaðila.

Hjálmar Sveinsson hefur rakið í pistli sögu félagslega húsnæðiskerfisins og hvernig það var lagt niður.

En þá aftur að hinni löngu ræðu. Hér er fyrsti hluti:
http://www.althingi.is/altext/122/05/r14122702.sgml

Annar hluti ræðunnar: http://www.althingi.is/altext/122/05/r14133400.sgml 

Þriðji og síðasti hluti ræðunnar:
http://www.althingi.is/altext/122/05/r14203217.sgml 

Jóhanna lauk máli sínu með þessum hætti:

„Herra forseti. Það skulu vera lokaorð mín að ég lýsi allri ábyrgð á hendur þessari ríkisstjórn verði þetta frv. að lögum eins og hér er stefnt að.“

Jóhanna hafði ekki erindi sem erfiði og frumvarp Páls Péturssonar um húsnæðismál varð að lögum og félagslega húsnæðiskerfið var lagt niður.

Já við afnámi félagslega húsnæðiskerfisins sögðu eftirtaldir þingmenn:

Arnbjörg Sveinsdóttir, Árni R. Árnason, Árni Johnsen, Árni M. Mathiesen, Björn Bjarnason, Davíð Oddsson, Egill Jónsson, Einar K. Guðfinnsson, Finnur Ingólfsson, Geir H. Haarde, Guðlaugur Þór Þórðarson, Guðmundur Hallvarðsson, Guðni Ágústsson, Gunnlaugur M. Sigmundsson, Halldór Blöndal, Hjálmar Árnason, Hjálmar Jónsson, Ingibjörg Pálmadóttir, Katrín Fjeldsted, Kristjana Bergsdóttir, Kristján Pálsson, Lára Margrét Ragnarsdóttir, Magnús Stefánsson, Ólafía Ingólfsdóttir, Ólafur Örn Haraldsson, Páll Pétursson, Sigríður A. Þórðardóttir, Siv Friðleifsdóttir, Stefán Guðmundsson, Sturla Böðvarsson, Tómas Ingi Olrich, Valgerður Sverrisdóttir, Þorsteinn Pálsson.

1. maí á þessu ári var öll ræða Jóhönnu lesin upp í heyranda hljóði. Jafnframt var endurreisnar félagslega húsnæðiskerfisins krafist.

Sif Sigmarsdóttir er ein þeirra sem skrifar um kjör og húsnæðismál almennings nú á tímum húsnæðisskorts og kjaragliðnunar.

„Rithöfundurinn Tryggvi Emilsson fæddist við upphaf 20. aldar. Í bók sinni Fátækt fólk lýsir hann íbúð sem fjölskylda hans bjó í á Akureyri þegar hann var barn: „Ekki var þetta stórt í sniðum, eitt herbergi undir súð og aðgangur að eldhúsi þar sem önnur hjón barnmörg áttu sitt matborð … Engin upphitun var í húsinu nema frá eldavélinni … Engin hurð var á dyrum … [A]llt vatn [var] sótt í brunn sem margir jusu úr. Allt skólp og annar úrgangur var borinn út í fjöru.“

Um sama leyti reisti athafnamaðurinn Thor Jensen sér hús við Fríkirkjuveg 11 í Reykjavík. Var húsið byggt í ítölskum villustíl, skreytt klassísku skrauti og súlum. Í því voru 15 herbergi auk eldhúss. Þar var billjarðstofa og vínkjallari. Þó að hvorki væri komin rafveita né vatnsveita í Reykjavík þegar húsið var byggt var bæði rennandi vatn og rafmótor til lýsingar í húsinu.“

Og Sif heldur áfram:

„Ímyndum okkur að við horfum á hús sem kviknað er í. Augljósasta birtingarmynd aðsteðjandi eyðileggingar er ólgandi reykjarmökkur sem streymir út um gluggana. Ef við vissum ekki betur mætti draga þá ályktun að reykurinn væri vandamálið, ef við gætum blásið honum burt væri hættan frá. En við vitum öll að rót vandans er ekki reykurinn heldur eldurinn sem leynist inni í húsinu. Reykurinn er aðeins vísbending um að eitthvað sé að.

Í síðustu viku létu 20 þjónustufulltrúar Hörpu af störfum. Ástæðan var sú að á sama tíma og þjónustufulltrúarnir tóku á sig launalækkun vegna erfiðs rekstrar hússins fékk forstjóri Hörpu launahækkun.

Ragnar Þór Ingólfsson er ekki bálið sem svíður íslenskt samfélag; Ragnar Þór er reykurinn. Eyðileggingaröflin, eldurinn sem ógnar stöðugleikanum, eru þeir fáu sem eiga allt og heimta stöðugt meira. Hörpumálið er smækkuð en hárnákvæm útgáfa af því sem nú á sér stað í íslensku samfélagi: Þeir sem lægst hafa launin eiga að halda sig á mottunni og gæta stöðugleikans á meðan topparnar maka krókinn sama hvernig sigling skútunnar gengur.

Auðvitað vill enginn hverfa aftur til tíma ólgu og óðaverðbólgu. En við viljum heldur ekki hverfa aftur til tíma þar sem sumir búa eins og Tryggvi Emilsson og sumir eins og Thor Jensen.“**

Það eru fleiri sem berjast fyrir réttindum verkafólks, hér skrifar Sólveig Anna Jónsdóttir í upphafi árs, síðan þá er hún orðin formaður Eflingar.

Manifestó fyrir reykvíska verkakonu í upphafi 21aldar
„Þú veist að þú þagnar ef einhver segir Glerþak af því þú skilur ekki orðið, það er best að þegja um það sem maður skilur ekki, það segir enginn Glergólf, þá gætirðu aldeilis talað; þú paufast áfram á glergólfinu, það er sleipt en þú þarft samt stundum að hlaupa, þú reynir að horfa ekki niður, því þú vilt síst af öllu sjá það sem undir er, þangað sem þú ferð ef þú hættir að geta paufast og hlaupið, þangað sem þú ferð ef maðurinn þinn skilur við þig eða drepst, þangað sem þú ferð ef auðvaldið brjálast enn meira, þangað sem þú ferð ef, guð á himnum, næsta kreppa skellur á.“

___
* Samband ungra sjálfstæðismanna (SUS) gaf ræðuna út á bók sem átti líklega að vera Jóhönnu til háðungar en hún er auðvitað mikilvægur minnisvarði um hetjulega baráttu. (Ekki kaupa bókina samt, óþarfi að styrkja SUS.)

** Þetta er auðvitað bara brot úr pistli Sifjar, sama á við um pistil Sólveigar Önnu.

Lífhvolfið (sem vonandi rís ekki) í Elliðaárdal

Svo virðist sem farist hafi fyrir að skrifa gegn fyrirhuguðu 'lífhvolfi' (biodome) í Elliðaárdal, því ekkert finn ég um það í skjalageymslum bloggsins. En semsagt,

„Borgarráð samþykkti í desember síðastliðnum að veita fyrirtækinu Spor í sandinn leyfi til að byggja lífhvolf í jaðri Elliðaárdalsins. Þar verður aðgangur að grænni náttúru allt árið. Vonir standa til að það verði opnað eftir tvö til tvö og hálft ár. 
Samþykkt var að veita vilyrði fyrir 12.500 fermetra lóð við Stekkjabakka í jaðri Elliðaárdalsins með fyrirvara um samþykki deiliskipulags ... “ [Frétt RÚV 8.des.2017]

Nú hafa VG liðar, sem auk þess að vera í framboði eru félagar í Hollvinasamtökum Elliðaárdalsins, stigið fram og lýst sig andsnúna þessari framkvæmd. Hollvinasamtök Elliðaárdalsins hafa verið starfrækt frá árinu 2012, líklega voru þau stofnuð þegar til stóð að reisa slökkvistöð á svipuðum slóðum og lífhvolfið nú.

Hollvinasamtökum Elliðaárdals líst illa á uppbyggingu á dalbrúninni og þá ljósmengun og losun sem myndi fylgja. „Þetta yrðu rosalega stór mannvirki, alveg á jaðrinum. Staðsetningin þarna á hæðinni er afskaplega skrýtin.“ Til viðbótar eru áform um að Garðyrkjufélagið reisi þarna nærri gróðurhús og félagsheimili. 

RÚV tók viðtal við Halldór Páll Gíslason, formann Hollvinasamtaka Elliðaárdals, „sem vill að dalurinn verði afmarkaður með skýrum hætti sem friðað svæði, aðkoma verði bætt. Hann hvetur stjórnmálamenn á kosningavori til að axla ábyrgð á Elliðaárdal“.

Árið 2013 ætlaði reyndar borgarráð að stofna „borgargarð“ í dalnum, og hefði það gengið eftir (eða hægri hönd borgarráðs munað hvað vinstri höndin ætlaði að gera) væri ekkert lífhvolf að fara að rísa.

Frambjóðandi Sjálfstæðisflokksins stekkur á tækifærið til að pönkast á VG liðunum. Í grein sem birtist í dag* sem svar við grein VG liða bendir hún á þetta:

„Núverandi meirihluti í borgarstjórn, þar á meðal borgarfulltrúi og oddviti Vinstri grænna, Líf Magneudóttir, auk borgarstjóra og oddvita Samfylkingarinnar, Dags. B. Eggertssonar, samþykkti árið 2016 vilyrði á lóð í Elliðaárdal fyrir umfangsmiklum rekstri í tengslum við verkefnið Biodome Aldin. Vilyrðið nær nú alls til 13.000 m2 lóðar þar sem til að byrja með er gert ráð fyrir 3800 m2 grunnflöt bygginga. 
[…]
Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram tillögu í borgarráði um friðlýsingu Elliðaárdals. Skorað er á Vinstri græna að leggjast á árarnar með Sjálfstæðisflokknum og samþykkja tillöguna. Það er eina vörnin gegn freistni borgarfulltrúa um frekari úthlutun úr landi Elliðaárdals.“

Hefði nú ekki verið nær fyrir borgarráð, og Vinstri græn — í stað þess að rjúka til og leyfa þessa fáránlegu hörmung — að vera búin að tryggja með einhverjum hætti frið um Elliðaárdal fyrir löngu? Þarf alltaf að samþykkja allt sem athafnamönnum dettur í hug?

___
* Endilega lesa greinina til að sjá hvað hún segir um ljósmengun, bílaumferð, gerviheim, og áhrif á vistkerfi dalsins, það er vel þess virði að lesa þetta, sem og aðrar greinar sem vísað er til hér að ofan.

Alþjóðlegur dagur vatnsins

Mikið uppnám varð fyrr á árinu þegar drykkjarvatn á höfuðborgarsvæðinu reyndist mengað. Það voru þó sárasaklausir jarðvegsgerlar (var okkur sagt) sem höfðu skolast útí vatnsból þegar hlánaði og engin hætta á ferðum, en í vissum hverfum var viðkvæmu fólki ráðlagt að sjóða neysluvatn. Í smástund leið manni þó eins og ástandið væri orðið ískyggilega líkt og í Flint, Michican, og vatn-úr-krananum væri liðin tíð, og þar með ein helsta forsenda þess að þykja Ísland byggilegt. Það var samt ágætt að við fengum að upplifa þetta ástand (enn betra hvað það stóð stutt) því þá getum við kannski eitthvað betur sett okkur í spor þess stóra hluta mannkyns sem á þess ekki kost að drekka ómengað beint úr krananum að vild.

Einsog við vorum nú hvekkt á þessu óhagræði að þurfa hugsanlega að sjóða vatn er furðulegt sinnuleysi margra fyrir þeim áformum að leggja háspennulínu yfir vatnsverndarsvæði höfuðborgarsvæðisins. Ómar Ragnarsson hafði sitthvað um þetta alltsaman að segja:

„Nú er sótt að flestum undirstöðum ímyndar Reykjavíkur og nágrennis sem auglýst hafa verið sem "hreinust í heimi" á öllum sviðum.
Innan við ár er síðan 40 ára ófremdarástand sjávar í Skerjafirði birtist á ný, sem var kannski ekki aðalatriðið, heldur það að þrjóskast var í lengstu lög við að leyna ástandinu.
Nýslegið er met í svifryksmengun, þrítugfalt yfir heilsuverndarmörkum með arsen, kvikasilfur, blý og brennisteini, og nú eru það gerlar í kalda vatninu í Reykjavík. 
Þessi nýjasta kemu frá vatnsverndarsvæði borgarinnar, en Landsnet lýsir yfir einbeittum vilja til að vaða sem stærstu gerð af nýrri háspennulínu í gegnum öll vatnsverndarsvæði höfuðborgarsvæðisins með tölu með öllu því raski og mengunarhættu sem því fylgir. [breið- og skáletrun höfundar] 
"Virkjanaæðið" sem forstjóri Orku náttúrunnar kallaði það, birtist meðal annars í því að á sama tíma sem virkjanamenn telja alltof dýrt að fara með línur í jörðu á skárri leið en yfir vatnsverndarsvæðin öll austan höfuðborgarsvæðisins og líka alltof dýrt að leggja línur í jörð á leið Vesturlínu til Ísafjarðar og Bolungarvíkur, telja þeir að leikur einn sé að leggja línur í jörð yfir þvert Vestfjarðahálendið og um alla firði Ísafjarðardjúps á leiðinni frá nýrri virkjun í Ófeigsfirði á Ströndum alla leið vestur á Ísafjörð.“ 

Fyrir þau sem vilja rifja upp þessar hugmyndir um (eða aðallega gegn) raflínulögn og vatnsverndarsvæði höfuðborgarsvæðisins, má lesa tíu ára gamla tillögu þáverandi borgarfulltrúa um að bannað verði að leggja raflínur yfir Heiðmörk; og ársgamalt bréf sem Hraunavinir ásamt Náttúruverndarsamtökum Suðvesturlands sendu kjörnum fulltrúum bæjarstjórna á höfuðborgarsvæðinu og skipulagsstjórum, þar sem „vakin er athygli á þeirri hættu sem steðjar að vatnsbólum höfuðborgarsvæðisins vegna fyrirhugaðar lagningar háspennulína um vatnsverndarsvæði“.

Margar hættur steðja að vatnsbólunum. Heilsíðuauglýsingar Veitna, sem birtar voru í dag í tilefni af alþjóðlegum degi vatnsins, minntu á að vatnsbólin eru á ábyrgð okkar allra. Á vefsíðu er ítarlegri texti og þar segir meðal annars:

„Vatnsbólin sem við sækjum vatnið okkar í eru á vatnsverndarsvæði og það er mjög mikilvægt að þessi svæði mengist ekki t.d. með rusli, olíu, skólpi eða öðrum efnum því þessi efni geta komist í gegnum jarðlögin og í vatnið sem rennur neðanjarðar inn í vatnsbólin.“

Einnig þetta:

„Við hjá Veitum höfum dálitlar áhyggjur af vaxandi umferð um vatnsverndarsvæðið og sérstaklega því þegar verið er að flytja olíu í miklu magni um Suðurlandsveg sem er í útjaðri vatnsverndarsvæðisins.“

Sannarlega er olíumengun áhyggjuefni. Það má þó ekki gleyma því að mikil mengunarhætta myndi fylgja lagningu raflínu gegnum eða í nálægð við vatnsverndarsvæðið.

Stöndum ávallt vörð um vatnsbólin, leyfum aldrei slíka framkvæmd.

Tveir mánuðir í einum léttum pakka

Janúar þótti óvenju langur í ár, náði langt fram í febrúar og því verður litið á þessa tvo mánuði sem eina heild í þessari samantekt á fréttnæmum atburðum.

Nokkur mál sem hafa komu upp eða höfðu verið umdeild um nokkra hríð og deilum um þau hvergi nærri lokið.

Umskurðarfrumvarpið
Sennilega mótast afstaða þjóðkirkjunnar (þ.e. biskups og þeirra presta sem hafa tjáð sig um umskurðarfrumvarpið) ekki síst af ótta við að verði frumvarpið samþykkt og þ.a.l. bannað að marka ósjálfráða börn eftir trúfélagi foreldra sinna, verði næsta mál á dagskrá að banna fermingar innan átján. Hér á blogginu hefur verið skrifað um umskurðarfrumvarpið (1,2,3) og verður fylgst áfram með málinu.

Fiskeldi
Deilum um laxeldi í sjókvíum er hvergi nærri lokið og þetta bar hæst.

Landssamband veiðifélaga mótmælti áformum um 20.000 tonna fiskeldi í Eyjafirði.

Að mati sambandsins sé óforsvaranlegt með öllu að ráðast í stórfellt sjóeldi á allt að 10 milljónum laxa í svona búnaði í námunda við helstu laxveiðiár Norður- og Austurlands. (RÚV)

Náttúruverndarsamtök Íslands, Náttúruverndarfélagið Laxinn lifi og sex veiðiréttarhafar í við Ísafjarðardjúp kærðu útgáfu Umhverfisstofnunar á starfsleyfi fyrir Arctic Sea Farm. Stofnunin gaf út leyfi fyrir 4.000 tonna ársframleiðslu á laxi og regnbogasilungi í opnum sjókvíum í Dýrafirði.

Ingi Freyr Vilhjálmsson, skrifaði um laumuspil með förgun eldislaxa þar sem hann segir að á fjórða hundrað tonna af eldislaxi hafi verið urðuð í jörð. Og að megnið af þeim 400 tonnum af fiski sem var hent komi úr laxeldinu.

„Um 20 prósent eldislaxa í sjókvíum drepast áður en hægt er að nýta þá til manneldis. Laxinum er fargað eða hann er nýttur í framleiðslu afurða eins og fiskimjöls. Leynd ríkir um afföll og förgun eldislaxa hjá stærsta laxeldisfyrirtæki Íslands, Arnarlaxi.

... Miðað við framleiðslu á eldislaxi á Íslandi er þessi tala, um 400 tonn, ekki há en til að mynda framleiðir Arnarlax, stærsta laxeldisfyrirtæki á Íslandi, 9.700 tonn á ári og er þessi heildartala af urðuðum fiski því einungis rúmlega 4 prósent af þeirri tölu. 
Talan um urðaðan fisk úr íslensku laxeldi segir hins vegar ekkert um hversu mikil afföll eru í laxeldinu hjá fyrirtækjum eins og Arnarlaxi þar sem yfirleitt er gengið út frá því að afföll í laxeldi séu um um 20 prósent af framleiðslunni. 

... Miðað við þá tölu um afföll sem almennt er stuðst við í laxeldinu ættu afföllin hjá Arnarlaxi að vera um 2.000 tonn á ári og er því ljóst að einungis hluti þess fisks er urðaður hjá Sorpurðun Vesturlands miðað við tölurnar frá fyrirtækinu.“ 

Um svipað leyti birtist frétt um að verð á eldislaxi hafi lækkað um þriðjung. 

Hlutabréf í norsku fiskeldi hafa lækkað og laxeldisfyrirtæki í Færeyjum hefur sagt upp 147 starfsmönnum af 300. Er ástæðan sögð minnkandi eftirspurn eftir eldislaxi en lækkandi verð á laxi hefur rýrt afkomu fyrirtækisins.

Þetta bítur þó ekki á bjartsýnismenn á Íslandi, samanber forstjóra Arnarlax: „Okkar framtíðaráætlanir í laxeldi eru alls ekki byggðar á þeim verðum sem við sáum árin 2016 og 2017. Við sem höfum starfað lengi við laxeldi erum vanir því að sjá verðið sveiflast upp og niður. Við megum ekki gleyma því að sögulega séð er verðið enn þá mjög hátt,“ bætir hann við.

Á móti má benda á að einu sinni fóru allir að stunda minkaeldi - svo féll verðið vegna minnkandi eftirspurnar - og þá fóru fjölmargir á hausinn — er verið að setja kvíar í alla firði og lofa fólki vinnu sem er ekki stabíl?

Gagnrýnt hefur verið að eftirlit með fiskeldi sé verulega ábótavant. Í febrúar urðu tvö óhöpp hjá Arnarlaxi. Skemmd varð á sjókví í Tálknafirði og gat kom á sjókví í Arnarfirði. Ekki voru allar eftirlitsstofnanir látnar vita af óhöppunum. Arnarlax lofar að tilkynna óhöppin framvegis.

Rúmlega 50 þúsund dýr drápust í umsjá Arnarlax þegar óhappið varð í Tálknafirði. Dýraverndunarsamtök Íslands gagnrýna þauleldi eins og þetta og segja velferð fiskanna virta að vettugi.

„Við höfum áhyggjur af fiskeldi á Íslandi út frá dýravelferðarsjónarmiðum. Við verðum aldrei vör við að velferð fiskanna sé rædd," segir Hallgerður Hauksdóttir, formaður Dýraverndarsambands Íslands. „Nú er uppi barátta milli fiskeldismanna og frístundaveiðimanna án þess að velferð fiskanna sé höfð að leiðarljósi, aðeins hagsmunir, yfirráð og peningar.“ 

Það er vert að lesa pistil Stefán Snævarrs sem skrifar frá Noregi um spillingu þar í landi tengdu laxeldinu. 


„Mér skilst að norskt fiskeldisfyrirtæki hyggist hefja stórfellt fiskeldi í Eyjafirði. Í því sambandi ber Íslendingum að líta ögn á stöðu mála í norsku fiskeldi. Laxalús, ættuð frá eldisfiski, er sögð eyðileggja norsk rækjumið. Tvö norsk dagblöð, Morgenbladet og Dagbladet, hafa haldið því fram með réttu eða röngu að bullandi spilling sé í norska fiskeldinu. Embættismenn sitji beggja vegna borðsins, eigi hlutabréf í fiskeldisfyrirtækjum en eigi um leið að sinna fiskeldinu í krafti embættis síns. Vísindamenn sem rannsaki fiskeldisfisk séu beittir þrýstingi til að fá niðurstöður sem hæfi fiskeldisfyrirtækjunum. Enda eru rannsóknirnar að allmiklu leyti fjármagnaðar af fyrirtækjunum.“

Deilum um virkjun í Hvalá er heldur ekki lokið
en þó virðist sem baráttan sé töpuð, að minnsta kosti hefur Hreppsnefnd Árnesshrepps
samþykkt tillögur að breytingu á aðalskipulagi sem og nýtt deiliskipulags vegna undirbúnings á Hvalárvirkjun.

Stundin gerði úttekt á virkjunardeilunni:

Sveitastjórn Árneshrepps er klofin en naumur meirihluti styður virkjun, „en tveir sveitarstjórnarmenn af fimm standa gegn henni“. Oddviti sveitarstjórnar styður virkjunina. Dóttir hennar segir móður sína standa með sannfæringu sinni: „Hún er hetja að geta staðið á sinni sannfæringu og ég þekki hana betur en flestir í þessum heimi. Hún elskar náttúruna og grét yfir Kárahnjúkum á sínum tíma. Hún elskar sveitina og hjartað hennar slær fyrir hana, fólkið og lífið í sveitinni. Hún er hörkukona og fylgir sinni sannfæringu og þeir sem halda eitthvað annað um hana þekkja hana ekki.“

Oddvitinn virðist vera dæmi um manneskju sem er náttúruverndarsinni nema þegar hún sér sér hag í að fórna náttúrunni.

VesturVerk ehf er orkufyrirtæki á Ísafirði sem vinnur að undirbúningi virkjunar Hvalár í Ófeigsfirði á Ströndum. Vesturverk hefur boðið sveitarfélaginu samfélagsverkefni sem VV gæti komið að, komi til virkjunar Hvalár í Ófeigsfirði eða þegar framgangur virkjunarframkvæmda hefur verið tryggður.

„VesturVerk gerir ráð fyrir því að gestastofa verði í Ófeigsfirði og allt að 600 fermetrar að stærð. Starfsmenn hafi aðstöðu í húsinu meðan á framkvæmdum við virkjunina standi en þar verði einnig sýningarrými, gistiaðstaða og veitingasalur fyrir gesti og gangandi. Önnur samfélagsverkefni sem að VesturVerk hefur lagt til eru tenging þriggja fasa rafmagns frá Hvalárvirkjun í Norðurfjörð, ljósleiðari samhliða rafstreng, hitaveita úr Krossnesi í Norðurfjörð, lagfæringar á bryggjusvæði í Norðurfirði og endurnýjun klæðningar í skólahúsinu í Trékyllisvík.“ (RÚV)

Það er auðvitað erfitt fyrir oddvita sveitarstjórnar að hafna slíku tilboði (Vesturverk hefur þó „ekki skuldbundið til neinna verkefnanna sem boðuð eru fyrr en félagið hefur fengið því framgengt að framkvæmdirnar verði heimilaðar“.) Þannig að burtséð frá náttúrugildi Kárahnjúka þá er oddvitinn tilbúin að fórna Hvalá fyrir hagsmuni sveitarfélagsins. Hagsmunir hagsmunir hagsmunir.

Reyndar sendi 'náttúruverndarsinni að sunnan' sveitarstjórn Árneshrepps erindi í október með tilboði um að hann stæði undir kostnaði við gerð skýrslu um áhrif þess á svæðið að stofna þjóðgarð. Pétur Guðmundsson landeigandi í Ófeigsfirði svaraði því til að „þjóðgarður verður ekki stofnaður nema með leyfi landeigenda. Frá minni hendi kemur ekki til greina að samþykkja þjóðgarð í landi Ófeigsfjarðar“. Ef að líkum lætur hagnast hann verulega vatnsréttindum og virkjun.

En það hefur verið skrifað til varnar Hvalárvirkjunaráformum, hér má lesa „málefnalegt svar við skýrslu um jarðstrengi á Vestfjörðum“ eftir þrjá rafmagnsverkfræðinga hjá Lotu.

Þetta var um stór mál sem mikið eru í umræðunni. Kemur þá að ýmsum öðrum misstórum málum sem vert er skrá til bókar.

Viðleitnin til að hreinsa skólp eins lítið og komast má upp með
Þrátt fyrir hvernig fór fyrir lífíki Lagarfljóts þykir mönnum greinilega ekki nóg að gert. Skólp frá Fljótdalshéraði rennur út í Lagarfljót og er aðeins hluti þess hreinsaður.

Frétt RÚV:

Á Fljótsdalshéraði fer aðeins hluti skólps í gegnum hreinsivirki. Þó þau séu fullkomin og hreinsi vel ráða þau ekki við allt það vatnsmagn sem er á ferðinni enda er regnvatn í skólpkerfinu. Hluti skólpsins rennur óhreinsaður beint út í Eyvindará og Lagarfljót.

Nú stendur til að veita öllu skólpi frá Egilsstöðum og Fellabæ í gegnum nýtt hreinsivirki og aðeins út í fljótið sem er mun öflugru viðtaki þó fljótið sé skilgreint sem viðkvæmur viðtaki líkt og Eyvindará. Meðalrennsli í Lagarfljóti er eins og 25 Eyvindarár. Ekki eru allir á eitt sáttir um hvaða lausn skuli valin og stóð stjórn fráveitunnar fyrir íbúafundi á Egilsstöðum. Þar var gagnrýnt að nýtt hreinsivirki ætti í upphafi aðeins að vera svokölluð eins þreps hreinsun en ekki minnst tveggja þrepa, líkt og krafist er í reglugerð.

Það er Efla verkfræðistofa sem hannar hreinsivirkið. Gert er ráð fyrir öðru þrepi hreinsunar síðar ef þurfa þyki. Aðspurður um hvort eðlilegt sé að mæla með lausn í fráveitumálum sem ekki stenst reglugerð segir Reynir Sævarsson, fagstjóri fráveitu hjá Eflu verkfræðistofu. „Já, við metum það svo vegna þess að reglugerðin er svolítið skrítin. Hún er ekki skrifuð fyrir íslenskar aðstæður. Við erum með gríðarlega öflugan viðtaka í raun vegna mikils rennslis Lagarfljótsins og við teljum eðlilegt að gera þetta í þrepum. Fresta fullnaðarhreinsun og vakta viðtakann. Á meðan honum líður vel og er ekki með nein merki um ofauðgun eða vandamál þá höldum við áfram að fresta þeirri fjárfestingu. Okkur þykir það eðlilegt,“ segir Reynir.

Fram kom að vatnið yrði ekki geislað eins og nú er í hreinsivirkjum og segir Reynir það óþarft miðað við stærð þynningarsvæðis í fljótinu. „Gerlar geta verið hættulegir ef þeir eru í miklu magni og í nánd við fólk, en með því að losa í mitt Lagarfljótið þá næst að tryggja það án geislunar, að fólki stafar ekki hætta af gerlamengun,“ segir Reynir Sævarsson, fagstjóri fráveitu hjá Eflu verkfræðistofu. [Leturbreytingar mínar)

Umhverfið: loftslagsbreytingar
Talandi um Austurland. Þrátt fyrir Kárahnjúkavirkjun og álver í Reyðarfirði virðast Austfirðingar vera sér meðvitaðir um umhverfismál.

„Meira en fjórðungur landsmanna telur sig hafa séð eða upplifað afleiðingar loftslagsbreytinga í sínu sveitarfélagi eða 44 prósent. Þetta kemur fram í nýrri umhverfiskönnun Gallup. Á Austurlandi eru þeir flestir sem telja sig hafa séð eða upplifað breytingar eða 60 prósent, fæstir á Vestfjörðum eða 39 prósent.“

Ætli Austfirðingar séu líka búnir að taka eftir breytingunum á Lagarfljóti?

Ófrjósemisaðgerðir
Umræðan um loftlagsbreytingar tekur á sig ýmsar myndir. Fyrst þarf að segja frá því að ófrjósemisaðgerðir karla og kvenna hlutu nokkra athygli í skammdeginu. Til þess að mega fara í ófrjósemisaðgerð þarf einstaklingur að vera 25 ára eða eldri. Einkaklínik virðist þó hleypa strákum allt niðrí 18 ára í slíka aðgerð, meðan stelpur þurfa að bíða þar til þær verða 25 ára.

(Svo er annað mál hvað það er fáránlegt að þurfa að bíða til þar til viðkomandi er 25 ára. Ætti ekki alveg eins að banna barneignir svo lengi? Hvorttveggja breytir lífi fólks til frambúðar, ófrjósemisaðgerðir reyndar mun minna, og eru í mörgum tilvikum afturkræfar að auki, annað en barneignirnar.)

En Brynjar Níelsson virðist vera einn þeirra sem heldur að ófrjósemisaðgerðir muni valda umtalsverðri fólksfækkun, og hefur sagt „ástæðulaust að hafa áhyggjur af loftslagsbreytingum ef konur halda áfram að fara í ófrjósemisaðgerðir“. Kvenna, Brynjar hefur áhyggjur af ófrjósemisaðgerðum kvenna en ekki karla, enda þótt mun fleiri karlar fari núorðið í 'herraklippingu'. Niðurstaða Brynjars virðist vera sú að ekki þurfi að taka í taumana vegna loftslagsbreytinga því mannkynið verði fljótlega útdautt vegna kvenna sem standa ekki sína barnfæðingaplikt.

Það var ástæða fyrir því að Brynjar var beittur HannesarHólmsteins-þöggun fyrir síðustu kosningar: hann blaðrar alltaf tóma vitleysu og verður sjálfum sér og sjallaflokknum til skammar. Hann hélt auðvitað 'sjálfskipaða' þagnarbindindið ekki lengi (ekki frekar en Hannes Hólmsteinn sem skríður undan steini að loknum kosningum) og byrjaði þegar að þenja sig á Facebook 8. janúar, öðrum til aðhláturs.

Aksturskostnaður landsbyggðarþingmanna
Það þarf varla að hafa áhyggjur af að það gleymist, en það varð nokkuð umtalað að aksturskostnaður landsbyggðarþingmanna væri útúr öllu korti. Sem leiddi svo til þess að hér eftir (og eitthvað aftur í tímann) er allt uppi á borði, og geta því kjósendur fylgst með akstri Ásmundar Friðrikssonar þvers og kruss um landið þar sem hann heldur sér í stöðugu sambandi við kjósendur sína (ekki síst í aðdraganda kosninga) á kostnað allra skattborgara. Spurning hvort hann og aðrir akstursglaðir þingmenn skrifi þennan kostnað jafn hiklaust á ríkissjóð hér eftir.

Hinn HHG
Píratar hafa stofnað feministafélag innan sinna raða og er (hinn HHG maðurinn sem ég er svo lítið hrifin af) Helgi Hrafn Gunnarsson meðal stofnfélaga, og segist nú vera stoltur feministi.

„Ég var anti-femínisti fyrir löngu síðan. Ég hugsaði síðan málið, ræddi um það og kynnti mér það. Ég er femínisti, sem er bein afleiðing þess að aðhyllast grunnstefnu Pírata, sem er sjálfsákvörðunarréttur, frelsi og dreifing valds. Fólk sem hættir að skipta um skoðun er fólk sem hættir að læra.“

Sitthvað hefur verið skrifað um Helga Hrafn hér á blogginu gegnum tíðina(1, 2, 3)— en sé það rétt að hann sé orðinn feministi ber að segja: Batnandi mönnum er best að lifa.

Talandi um feminisma: #metoo hélt áfram en það er eiginlega of langt mál að skrifa hér um allt það sem kom fram eða viðbrögðin við því.

Tíundu hverri konu í Frakklandi nauðgað
Þrátt fyrir skoðanir Catherine Deneuve er kynferðisofbeldi ekki síður vandamál í Frakklandi en annarstaðar. Og metoo er kannski að gera gagn þar sem annarstaðar, að konur treysti sér frekar til að segja frá - og kæra.

„Í tilkynningu frá Jean Jaures stofnuninni segir að #metoo-byltingin í kjölfar umfjöllunar um brot kvikmyndaframleiðandans Harvey Weinstein, gæti hafa hvatt konur til að tjá sig um brot sem þær hafa orðið fyrir. Í tilkynningu frá innanríkisráðuneyti Frakklands í síðasta mánuði sagði að tilkynningum um kynferðisbrot hafi fjölgað um 31,5 prósent á síðasta ársfjórðungi síðasta árs, miðað við sama tíma í fyrra.“

Frönsk lög vernda ekki börn
Eins og manni finnst íslensk lög um kynferðisbrot vera léleg þá slá frönsk lög þau alveg út. Það eru engin lög sem segja hve ung börn mega vera til að mega hafa við þau kynmök. „Engin lög eru til um slíkt aldurstakmark í landinu, en æðsti dómstóll landsins úrskurðað að börn fimm ára og yngri geti ekki veitt samþykki sitt.“ Úff, þetta er sturlað.

Samherji og sveitarstjórnarmennirnir ferðaglöðu
Það er auðvitað orðið þreytt að líkja öllu ruglinu sem nú er í gangi við árið 2007. En þó fer ekki hjá því að manni verið hugsað til 2007 stemningarinnar þegar kjörnir fulltrúar þiggja boðsferðir stórfyrirtækja — og skammast sín ekkert fyrir það.

Þetta voru viðbrögð kjörinna fulltrúa þegar þeir voru beðnir að gera grein fyrir afhverju þeir hefðu farið í skemmtiferð til Þýskalands í boði Samherja. (Enginn hefur spurt hvort ferðir í vændishús og strippstaði hafi verið innifaldar.)

Gunnar Gíslason, oddviti Sjálfstæðisflokksins [í bæjarstjórn Akureyrar], og Matthías Rögnvaldsson, forseti bæjarstjórnar og oddviti Bæjarlistans, fóru með í ferðina þar sem tveimur nýjum skipum Samherja voru gefin nöfn.
... Gunnar Gíslason sagði í svari sínu á fundinum að hann hefði engra persónulegra hagsmuna að gæta af ferðinni. Teldi hann ekki að boðsferðin heyrði undir siðareglurnar. Hagsmunir Akureyrarbæjar og íbúanna héldust í hendur við gengi fyrirtækjanna og milljarðaverkefninu sem nýju skipin tvö væru.
... „Ég gat bara ekki hugsað mér að segja nei. Mér hefði fundist það móðgun. Mér hefði fundist það ókurteisi af minni hálfu,“ sagði Matthías. (Vísir, leturbreyting mín)

Gunnar Gíslason sagði að þessi boðsferð félli ekki undir siðareglur, boðsferðina verði að meta út frá tilgangi hennar. „Við höfum auðvitað engra persónulegra hagsmuna að gæta í þessu efni. Við getum heldur ekki betur séð en að þessu sinni fari hagsmunir Akureyrarbæjar og íbúa Akureyrar saman með þeim fyrirtækjum sem að þessu stóra verkefni komu.“ Gunnar vísaði þar til þess að fjölmörg fyrirtæki hefðu komið að þessu verki, að útbúa skipin til veiða, ekki síst fyrirtæki við Eyjafjörð, eins og Slippurinn og Kælismiðjan Frost á Akureyri og Vélfag á Ólafsfirði. Á bæjarstjórnarfundinum sagðist Gunnar Gíslason hafa komist að þeirri niðurstöðu að það væri siðferðislega rétt af honum að þiggja boðið. „Ég velti þessu fyrir mér um hríð, en niðurstaðan varð sú að þarna værum við fyrst og fremst að þiggja boð á viðburð sem snéri að því að fagna með og votta ákveðna virðingu því starfi sem þessi fyrirtæki hafa verið að sinna.“ (RÚV, leturbreyting mín)

Bæjarstjóri Dalvíkur, Bjarni Th. Bjarnason, taldi eðlilegt að þiggja boðsferð til Þýskalands. „Eftir að hafa farið yfir málið með mínu fólki hérna á Dalvík þá ákvað ég að þiggja boðið því mér fannst þetta hinn eðlilegasti hlutur. Ég vildi sýna Samherja þá virðingu og gleðjast með þessu fyrirtæki sem er máttarstólpi í okkar sveitarfélagi“. (Stundin, leturbreyting mín)

Spilling er auðmeltust þegar hægt er að ljúga að sér að það sé barasta ókurteisi að afþakka, siðferðilega óverjandi barasta. Hver vill svosem ekki samfagna þeim stóru og ríku sem eru líklegir til að styðja mann til góðra verka síðar, jafnvel þótt stundum þurfi líka eitthvað að greiða götu þeirra á móti. Eða einsog bæjarfulltrúum á Akureyri sem ekki þáðu boðsferðina varð að orði: Æ sér gjöf til gjalda.

Fréttir af byssumönnum
Sumarið 2016 urðu þrjár drápsglaðar fyllibyttur fréttaefni fyrir vikulanga dvöl sína á Hornrströndum þar sem umgengni þeirra um umhverfið og dýralíf var með miklum ósköpum. Nú hafa þeir loksins hlotið dóm fyrir athæfið. Léttir þeirra hlýtur að hafa verið mikill því þeir fengu 50 til 75 þúsund króna sekt á kjaft. Einhver hefur þurft að borga meira fyrir viku gistingu á Íslandi.

Þá var nú sætara réttlætið þegar suður-afrísk ljón tóku sig til og drápu veiðiþjóf sem hafði ætlað að drepa þau, og ekki nóg með það heldur átu þau hann líka.

Pyntingartólum beitt
Af einhverjum stórfurðulegum ástæðum nota menn minkaboga í útrýmingarherferð sinni á hendur minknum. Veslings kindin sem var týnd vikum saman festist í minkaboga og kom haltrandi með hann áfastan heim. Í fyrra þurfti að lóga lambi sem lenti í minkaboga (annarstaðar á landinu), en engum sögum fer af því hvað varð um kindina, vonandi varð ekki að lóga henni líka eftir allar hremmingarnar. Engar reglur gilda um notkun slíkra pyntingatóla; það er hvorki bannað að nota þau né skylt að vitja þeirra daglega svo dýrin kveljist ekki langtímum saman.

Það á ekki að skipta máli hvort það er sauðfé eða minkar sem þannig er farið með, það er jafn andstyggilegt fyrir því, og ætti að banna þetta.

Fleiri drápsaðferðir
Lítil frétt um að Svisslendingar hafi bannað suðu á lifandi humri vakti mig til umhugsunar um humarhátíð á Hornafirði og meðferð á humri á Íslandi yfirleitt. Er humar soðinn lifandi hér á landi á veitingahúsum og/eða í heimahúsum? Eða er hann drepinn með mannúðlegum hætti áður en hann er seldur ferskur eða frosinn til verslana og veitingahúsa? Mig óar við svarinu.

Útblástur díselbíla
Því miður er gríðarlega mikið um að gerðar séu tilraunir á dýrum, líklega er mest um það í lyfjaiðnaði. Af einhverjum fáránlegum ástæðum ákváðu þýskir bílaframleiðendur að gera tilraunir á öpum með útblástur díselbíla. Það hefði kannski aldrei orðið að stórmáli nema fyrir þær sakir að einnig var gerð slík tilraun á mönnum.

Auðvitað voru aparnir ekki spurðir hvort þeir vildu taka þátt í tilrauninni, en manneskjurnar tuttugu og fimm gáfu sennilega samþykki sitt. Ég leyfi mér þó að giska á að þau hafi gert það gegn greiðslu, og að fólkið hafi ekki komið úr efstu lögum samfélagsins. Hugsanlega verið í þeirri stöðu að þurfa að sætta sig við hvað sem er til að eiga í sig og á. Svo er líka eitthvað sérlega ógeðfelld tilhugsun að Þjóðverjar loki fólk inni og láti það anda að sér skaðlegum gufum.

Svifryk
En í framhaldi af því. Til þess að fylgjast með svifryksmengun í Reykjavík er hægt að fara inná vefsíðu sem hefur veffangið testapi.rvk.is. Testapi. Úfrá nafninu má geta sér þess til að api eða apar séu innilokaðir í kössum við helstu umferðaræðar að anda að sér svifryki. Eða hvað veit maður.

Flekka, Snoppa og Sauðarhyrna
Áður hef ég játað að skilja lítið í landbúnaðarkerfinu. En frétt um reglugerð sem mismunar stórum og litlum sauðfjárbúum truflar mig verulega.

„Kristján Þór Júlíusson landbúnaðarráðherra, hefur skrifað undir reglugerð til að koma til móts við kjaraskerðingu sauðfjárbænda vegna verðfalls sauðfjárafurða. Bændur sem áttu færri en 150 vetrarfóðraðar kindur veturinn 2016-2017 fá ekkert af þeim 400 milljónum sem fara í stuðninginn.“

Það hefur reyndar aðallega verið talað um verksmiðjubú á sviði svínaræktar, fuglaræktar og eggjaframleiðslu, en vísbendingar eru um verksmiðjubúskap á nautgripum. Það eru kannski ólíklega til verksmiðjubú í sauðfjárrækt, en það er ekkert sem segir að landbúnaðarráðherrann haldi ekki áfram að hygla stórum búum á kostnað þeirra minni, í anda hagræðingar (svo ekki sé minnst á gróða fjárfesta). Sem andstæðingur verksmiðjubúskapar hef ég áhyggjur af þessari reglugerð. Hvers eiga líka bændur með færri en 150 vetrarfóðraðar kindur að gjalda? Þarf alltaf að vera skepnuhald þar sem enginn þekkir öll dýrin með nafni? Reglugerðin stuðlar augljóslega að fækkun lítilla búa og fjölgun andlitslausrar framleiðslu fjárfesta.

Hæglætisofríki
Ekki man ég hvaða kvikmynd eða sjónvarpsþátt ég var að horfa á, en þar mátti lesa í skjátexta íslensku þýðinguna á enska hugtakinu passive agressive: Hæglætisofríki. Þetta hef ég ekki heyrt áður en finnst Sigurður H. Pálsson þýðandi eiga heiður skilinn að nota það.

(Með gúggli kemur reyndar í ljós að Jón Vídalín var fyrstur til að nota orðið í húspostillu sinni, en ekki virðist það eiga að vera þýðing á enska hugtakinu.)

Reykjavík: Strætó
Aldurstakmörk fyrir afslátt eldriborgara á strætógjöldum var hækkaður eftir hrun. Nú fyrst, nærri áratug síðar, er búið að lækka hann aftur niður í 67 ár. Það hefði verið eðlilegt að fara að kröfum eldri borgara um að fá gjaldfrjálst í strætó, sérstaklega eftir að hafa verið hlunnfarnir árum saman. Raunar myndi það vera jákvætt og auka mjög notkun strætisvagna að hafa alltaf ókeypis fyrir alla, en sú umræða fer mest fram í sambandi við fyrirhugaða borgarlínu, og verður því ekki rædd hér að sinni.

Reykjavík: Skipulag

Fasteignafélög og íbúasamtök miðborgarinnar eru meðal þeirra sem gera athugasemdir við breytingu á aðalskipulagi miðbæjar Reykjavíkur vegna veitingahúsa og gististaða. Ýmis sjónarmið togast á.

Fasteignafélagið Reginn sem á Lokastíg 2 og Þórsgötu 1 þar sem Hótel Óðinsvé er til húsa mótmælir breytingu á svæðinu þar sem felur í sér að ekki megi breyta núverandi atvinnu- og íbúðarhúsnæði þar í gistiþjónustu. Þetta sé hamlandi fyrir vöxt og viðgang núverandi hótels sem eigi þá ekki lengur möguleika á að taka fleiri byggingar við eða í næsta nágrenni undir hótelið.

„Þetta ógnar rekstri Hótel Óðinsvéa til framtíðar í samkeppni við ný hótel og bindur hendur rekstraraðila Hótels Óðinsvéa til að efla rekstrareininguna með fjölgun herbergja. Fasteignafélagið Reginn telur að með þessari viðbót sé óþarflega langt gengið í þeirri viðleitni að vernda íbúasamfélagið í jaðri miðborgarkjarnans,“ segir í bréfi Regins þar sem vísað er í viðkomandi svæði virki jafnframt sem bakland fyrir miðborgarkjarnann. (Vísir, leturbreyting mín)

Það á auðvitað alltaf að gefa áliti fasteignafélaga meira vægi heldur en þessara örfáu hræða sem hokra enn í miðbænum, og þvælast bara fyrir allri almennilegri gróðastarfsemi. Reyndar virðist það hafa verið stefna Reykjavíkurborgar um langt árabil. Hótelrekendur og verktakar fara sínu fram að vild.

Nú er þetta alveg að verða búið en þessu má ekki gleyma

Leið flóttamanna frá Norður Afríku yfir Miðjarðarhafið til Evrópu er ein sú hættulegasta í heimi fyrir konur og börn, samkvæmt nýrri skýrslu sem UNICEF, Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna birti í dag. Helmingur þeirra sem rætt var við í skýrslunni segist hafa orðið fyrir kynferðislegri misnotkun á leiðinni frá heimahögum sínum í Afríku í leit að betra lífi í Evrópu. Næstum 26 þúsund börn fóru fylgdarlaus yfir Miðjarðarhafið í fyrra; helmingi fleiri en árið 2015. 

Í skýrslu UNICEF kemur fram að þrjú af hverjum fjórum börnum sem rætt var við, höfðu á einhverjum tímapunkti orðið fyrir ofbeldi, áreitni eða yfirgangi af hálfu fullorðinna. Helmingur kvennanna og barnanna sögðust hafa orðið fyrir kynferðislegri misnotkun á leiðinni, í mörgum tilfellum oft og á mismunandi stöðum. 

Afshan Khan, svæðisstjóri UNICEF sem samhæfir aðgerðir samtakanna í flóttamannamálum í Evrópu segir í skýrslunni að leiðin yfir Miðjarðarhaf frá Norður-Afríku til Evrópu sé meðal hættulegustu og mannskæðustu leiða flóttamanna í heiminum, og sú hættulegasta fyrir konur og börn. 

„Leiðinni er aðallega stjórnað af smyglurum, þeim sem stunda mansal og öðrum sem nýta sér neyð örvæntingarfullra barna og kvenna sem eru einfaldlega að leita hælis eða betra lífs. Við þurfum örugga og löglega leið, sem og öryggisráðstafanir til að vernda börn á flótta, tryggja öryggi þeirra og halda þeim í burtu sem ætla sér að níðast á þeim,“ segir Khan í skýrslu UNICEF.“ (RÚV)

Á síðasta ári greindi CNN frá því að flóttamenn í Líbíu væru seldir í þrældóm en af fréttum að dæma er ástandið enn verra en áður var talið. Á myndböndum af súdönskum flóttamönnum má sjá þá pyntaða. Í einu þeirra má sjá átta þeirra hýdda með svipum. Þeir voru síðar frelsaðir af líbanska hernum.

„Þetta ógeðfellda myndefni sýnir glæpi manna sem geta vart talist mennskir. Þeir pynta flóttamenn og brenna þá. Taka það upp á myndband og senda á fjölskyldur fanga sinna til þess að kúga af þeim peninga,“ sagði í tilkynningu líbíska hersins. Í öðru myndbandi mátti sjá Súdana liggja nakinn á jörðinni og engjast um af sársauka á meðan maðurinn á bak við myndavélina hellir sjóðheitri olíu á bakið á honum og kveikir í. Annar maður, grímuklæddur, sérst beina byssu að fórnarlambinu.“

Fjölskyldur flóttamanna sem haldið er föngnum af glæpagengjum hafi„ þurft að reiða af hendi um hálfa milljón króna til að frelsa fangana og hægt hafi verið að leggja lausnargjaldið beint inn á bankareikning í Kartúm. Þá hafi CNN einnig fundið gögn sem sýna fram á að fjölskyldur í Bangladess og Níger hafi greitt sams konar lausnargjald.“ (Vísir)

Það er verulega langt gengið að níðast á flóttamönnum, hvað þá með svo viðbjóðslegum hætti.

Og talandi um mannvonsku.

Illugi Jökulsson getur ekki komist að annarri niðurstöðu en að það hafi verið vont fólk sem ákvað að lauma Houssin Bsraoui úr landi.
Ekki mótmæli ég þeirri staðhæfingu.

Er Framsókn enn að?

Jón Sigurðsson sem eitt sinn var utanþingsráðherra í iðnaðar- og viðskiptaráðuneytinu og síðar formaður Framsóknarflokksins skrifaði grein um umskurð sveinbarna fyrir nokkrum dögum. Hann er einn fárra (fyrir utan presta þjóðkirkjunnar) sem vill leyfa að gerð sé óafturkræf aðgerð á ómálga börnum, sem hann segir að sé „smávægileg og fljótleg skurðaðgerð á húðfellingu“ sem „samrýmist öllum þekktum hugmyndum um forræði foreldra“. Svo þvælir hann eitthvað meir um það. En það sem hefur setið í mér síðan ég las pistil hans er þessi setning hér:

„Í núverandi aðstæðum hérlendis snertir bann þetta nær einvörðungu fjölskyldur aðfluttra múslíma.“

Síðast þegar kosið var í borgarstjórnarkosningum bauð Framsókn fram undir heitinu Framsókn og flugvallarvinir og eftir nokkrar vendingar varð Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir oddviti framboðsins með Guðfinnu J. Guðmundsdóttur sér til fulltingis. Tekin var sú stefna í kosningabaráttunni að verja ekki eingöngu flugvöllinn í Vatnsmýri fyrir þeim sem vildu hann burt, heldur hamast einnig gegn þá fyrirhugaðri byggingu mosku í Reykjavík, og þykir ljóst að furðu gott gengi Framsóknar og flugvallavina (en flokkurinn hafði áður, þá án flugvallaráherslunnar, verið að þurrkast út í borginni) hafi fengist fram með þessum lítt dulbúna (og í málflutningi Sveinbjargar allsekki dulda) áróðri gegn múslimum.

Eftir kosningar steig Jón Sigurðsson fram og var greinilega mjög ósáttur við að Framsóknarflokkurinn væri farinn að viðra rasískar skoðanir.

„Þó að við höfðum verið þjóðrækilega sinnaðir og erum það ennþá og þjóðhyggjufólk, þá voru okkar viðhorf mjög ólík þessum viðhorfum. Ég tel að þetta séu mjög óheppileg og óæskileg sjónarmið sem hérna hafa komið fram.“

Í ljósi þessa, og þeirrar afstöðu sem Jón tekur gegn „þessum viðhorfum“, þ.e. múslimaandúð, þá má e.t.v. setja það í samhengi við pistil hans um umskurð sveinbarna. Jón er sennilega enn nægilega tengdur inní flokkinn til að vita hvað í raun liggur að baki þeirri ákvörðun að leggja fram einstök frumvörp. Er það kannski herkænska en ekki tilviljun að umskurðarfrumvarp Silju Daggar Gunnarsdóttur þingmanns Framsóknarflokksins verður að miklu umtalsefni örfáum mánuðum fyrir sveitarstjórnarkosningar? Er Jón að benda á að það sé enn verið að fiska í gruggugu vatni?

Vont er til þess að hugsa að frumvarpinu sé ætlað að ala á óvild í garð múslima eða fæla þá frá því að setjast hér að.

Ef rétt er þá kollvarpar þetta allavega öllum kenningum um að frumvarpinu sé beint gegn gyðingum. Ætla ég rétt að vona. Hitt er nógu slæmt.

Hver sem undirrótin er ætla ég enn að halda því fram að frumvarpið sé þarft því það er mikilvægt að vernda börn gegn umskurði, hvaða trú sem foreldrarnir aðhyllast eða bábiljur aðrar.

Hitt kemur væntanlega í ljós í vor.

Hermaurinn og herforinginn ómissandi

Það gladdi mitt litla hjarta að sjá að loksins er kominn efnilegur kandídat í embætti borgarstjóra. Eyþór Arnalds býður sig fram í oddvitasætið fyrir Sjálfstæðisflokkinn, og auðvitað með borgarstjórann í huga. Flestum sem heyra þessar fregnir verður fyrst hugsað til ljósastaura en mér varð hugsað til flokksfélaga Eyþórs sem hefur látið talsvert að sér kveða undanfarið. Það er engin önnur en hún Sirrý Hallgrímsdóttir, sem skrifar pistla í Fréttablaðið og hefur stundum látið ljós sitt skína í Silfrinu á sunnudögum.

Sirrý hefur mikið notað það stílbragð að setja pistla sína upp sem ímynduð viðtöl eða samtöl. (Mjög er það misvel heppnað.) Nú hlakka ég til að lesa næsta pistil Sirrýjar sem ég vona að fjalli um framboðsákvörðun Eyþórs. Sirrý hlýtur þá að stilla upp samtali milli Eyþórs, einum eigenda Morgunblaðins, og Davíðs Oddssonar, núverandi ritstj. blaðsins.

Í samtalinu gæti þá komið fram hvort Eyþór hafi sjálfur fjármagnað kaupin á fjórðungshlut í Mogganum eða hvort hann sé leppur fyrir einhvern (sama mætti upplýsa um ýmis stóriðju- og virkjunaráform sem Eyþór tengist), og hvort kaupin séu til þess gerð að fá stuðning Davíðs í framboðsbröltinu. Eða hvort allt þetta sé að undirlagi Davíðs. Og hvort þeir báðir telji öruggt að Eyþór verði borgarstjóri, með svo reyndan mann í aftursætinu að segja sér til. Því Davíð kann bæði að sigra í kosningum (ehemm) og svo kann hann auðvitað allra manna best að stjórna borginni.

Það væri auðvitað allra best ef Sirrý skrifaði það svo alþjóð geti lesið, hvaða hagsmunum Eyþór ætlar að þjóna (ekki að það sé erfitt að giska á það), og þá ekki síst hverjum er í raun ætlað að vera við stjórnvölinn.

Komaso, Sirrý!

Fótboltamannasorgir og framhaldsaga Fréttablaðsins

Aftur komu athugasemdasemjarar á óvart. Geir Þorsteinsson, fyrrverandi formaður Knattspyrnusambands Íslands, þoldi ekki að Ólafía Þórunn Kristinsdóttir hefði hlotið titilinn íþróttamaður ársins. Það var samt ekki bara vegna þess að hann vildi að fótboltakall fengi titilinn í stað golfspilara, heldur vegna þess að karlmaðurinn sem vann í fyrra tapaði fyrir konu. Sem er auðvitað óásættanlegt í huga Geirs.

Nema hvað, það var nánast einróma álit þeirra sem tjáðu sig um tilfinningalegt uppnám Geirs að hann hefði kolrangt fyrir sér, og voru á þeirri skoðun að Ólafía væri vel að titlinum komin. Þessu hefði ég ekki átt von á.


Hinsvegar olli Fréttablaðið mér vonbrigðum í morgun. Síðan á þorláksmessu hefur verið hægt að lesa æsispennandi framhaldssögu með óvæntum vendingum í hverju tölublaði. En svo í morgun — ekkert.












Ég bíð spennt eftir að vita hvar Albertínu Friðbjörgu ber niður næst.